II SAB/Sz 151/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder, Sędziowie Sędzia WSA Barbara Gebel (spr.),, Sędzia WSA Maria Mysiak, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 5 maja 2016 r. sprawy ze skargi R. P. na bezczynność Dyrektora Zakładu Karnego w G. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej I. oddala skargę, II. przyznaje od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie na rzecz radcy prawnego P. S. kwotę [...] złotych zawierającą należny podatek od towarów i usług, tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Wnioskiem z dnia [...] R.P. zwrócił się do dyrektora Zakładu Karnego w G., w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej, o udostępnienie mu akt osobopoznawczych, tj. akt A.B.C, z którymi, jako strona ma prawo się zaznajomić. W odpowiedzi na ten wniosek dyrektor Zakładu Karnego pismem z dnia [...] poinformował R.P., że "wnioskowane dane nie są informacjami publicznymi. Zgodnie z art. 102 pkt 9 kkw. Ma Pan prawo zapoznawania się z opiniami, sporządzonymi przez administrację zakładu karnego, stanowiącymi podstawę podejmowanych wobec niego decyzji." R.P. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S. wniósł skargę na bezczynność Dyrektora Zakładu Karnego w G., zarzucając naruszenie art. 61 ust. 1 i 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej w zw. z art. 10 Europejskiej Konwencji o ochronie Praw Człowieka i podstawowych wolności (Dz. U. 1993 r. Nr 61, poz. 284 ze zm.), art. 1 ust. 1, art. 6 ust. 1, art. 13 ust. 1, art. 14 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. 2014 poz. 782), poprzez nieudzielenie informacji publicznej i wniósł o: 1. zobowiązanie przez sąd dyrektora Zakładu Karnego w G. do wykonania wniosku w terminie 14 dni od dnia doręczenia akt organowi, 2. zasądzenie na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych. Skarżący stwierdził, iż stanowisko zawarte w odpowiedzi na jego wniosek z dnia [...] jest nieuzasadnione w świetle obowiązujących przepisów prawa. Procedury gwarantujące realizację uprawnienia do informacji publicznej zostały całościowo uregulowane w ustawie o dostępie do informacji publicznej z dnia 6 września 2001 r. Informacja publiczna dotyczy sfery faktów. Ponadto stwierdził, że stanowisko dyrektora Zakładu Karnego w G. jest niezasadne nie tylko z uwagi na szerokość pojęcia informacji publicznej, ale także z tego powodu, że zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a ustawy o dostępie do informacji publicznej udostępnieniu w szczególności podlegają dokumenty urzędowe oraz treść innych wystąpień i ocen dokonywanych przez organy władzy publicznej. Jego zdaniem, akta osobopoznawcze sporządzane są na podstawie badań, opinii i dokumentów przez funkcjonariuszy publicznych. Art. 6 ust. 2 ww. ustawy określa, że dokumentem urzędowym w rozumieniu ustawy jest treść oświadczenia woli lub wiedzy, utrwalona i podpisana w dowolnej formie przez funkcjonariusza publicznego złożona do akt sprawy. W związku z tym, w ocenie skarżącego, nie ulega wątpliwości, że wnioskowane akta osobopoznawcze są dokumentami urzędowymi, a co za tym idzie winny zostać udostępnione. Wnioskowana informacja jest dokumentem będącym w posiadaniu zakładu karnego i stanowi informację publiczną. Skarżący podniósł, że w piśmie z [...] stwierdzono także, iż zgodnie z art. 102 pkt 9 Kodeksu karnego wykonawczego ma prawo do zapoznania się z opiniami sporządzonymi przez administrację zakładu karnego stanowiącymi podstawę podejmowanych wobec niego decyzji. Regulacja ta w żadnym wypadku nie wyklucza dostępu do innych informacji publicznych, które dotyczą warunków odbywania kary, częstotliwości widzeń i innych przysługujących mi praw. W odpowiedzi na skargę dyrektor Zakładu Karnego w G. w wniósł o: 1) oddalenie/odrzucenie skargi, 2) zasądzenie kosztów postępowania. Równocześnie podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w odpowiedzi na wniosek skarżącego. Zgodnie z art 1 ust 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. Z 2014, poz. 782 z późn. zm.) "każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu i ponownemu wykorzystywaniu na zasadach i w trybie określonych w niniejszej ustawie". Wobec powyższego nie sposób stwierdzić, iż teczka osobopoznawcza zawierające dokumenty dotyczące osoby skazanego jest informacją o sprawach publicznych. Wobec powyższego nie sposób stwierdzić, iż organ pozostaje w bezczynności, gdyż udzielił odpowiedzi skarżącemu. W piśmie procesowym z dnia [...] pełnomocnik skarżącego podtrzymał dotychczasowe żądania i twierdzenia skarżącego. Zwrócił także uwagę, że: 1) Art. 102 Kodeksu karnego wykonawczego nie przedstawia zamkniętego katalogu praw skazanego. Wskazuje na to sformułowanie "w szczególności" użyte przez ustawodawcę. Fakt, że zgodnie z art. 102 pkt 9 skazany ma prawo do zapoznawania się z opiniami, sporządzonymi przez administrację zakładu karnego, stanowiącymi podstawę podejmowanych wobec niego decyzji, nie wyklucza innych uprawnień skazanego, w tym do zapoznania się z aktami osobopoznawczymi część A, B i C. Nie istnieje przepis, który wprost uniemożliwiałby udostępnienie takich danych przez dyrektora Zakładu Karnego w G.; 2) Zgodnie z art. 32 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych (Dz.U. 1997, Nr 133, poz. 883 z późn. zm.) każdej osobie przysługuje prawo do kontroli przetwarzania danych, które jej dotyczą, zawartych w zbiorach danych, w tym do uzyskania treści tych danych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w S. zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1647) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.). Jak wynika z rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 14 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobów prowadzenia oddziaływań (Dz.U. z 2013 r., poz. 1067), w celu umożliwienia oddziaływań penitencjarnych, a zwłaszcza ustalenia stosunku skazanego do popełnionego przestępstwa, przyczyn i przebiegu wykolejenia społecznego, podatności na projektowane oddziaływania penitencjarne, prognozy penitencjarnej i kryminologiczno-społecznej, prowadzi się badania osobopoznawcze, a w zależności od potrzeb badania psychologiczne (§ 8). Prowadzone oddziaływania penitencjarne dokumentowane są w teczce osobopoznawczej oraz w zbiorze danych zgromadzonych w systemie informatycznym. W teczce osobopoznawczej przechowuje się również dokumenty dotyczące skazanego (§ 27 ust. 1). Z bezczynnością organu mamy do czynienia wówczas, gdy organ zobowiązany do podjęcia czynności, nie podejmuje jej w terminie określonym przez przepisy prawa. Powyższe oznacza więc, że zarzut bezczynności powinien się pojawić wówczas, gdy organ będąc właściwym w sprawie i zobowiązanym do podjęcia czynności, pozostaje w zwłoce. Skarga na bezczynność bowiem ma na celu spowodowanie wydania przez organ administracji publicznej oczekiwanego aktu. Mówiąc natomiast o dostępie do informacji publicznej i ewentualnej bezczynności w tym zakresie stwierdzić na samym początku należy, że Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej w art. 61 ust. 1 stanowi, iż obywatel ma prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne. Konkretyzacją natomiast tego prawa zajmuje się m.in. ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, poz. 1198 ze zm.), gdzie w myśl art. 1, każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonym w tym akcie prawnym. Ponadto na podstawie art. 2 ust. 1, każdemu przysługuje, z zastrzeżeniem art. 5, prawo dostępu do informacji publicznej, co jednocześnie nie oznacza, że każdy podmiot jest zobligowany do jej udostępniania, realizacja bowiem tego prawa spoczywa na określonych w ustawie podmiotach (art. 4 ust. 1 ustawy). Wobec treści art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy nie budzi wątpliwości fakt, że dyrektor Zakładu Karnego w G., jako organ władzy publicznej, jest podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej. Zatem spełniona została przesłanka podmiotowa. Wskazać również należy, że informacją publiczną w rozumieniu ustawy jest każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa. Zatem jest nią treść dokumentów wytworzonych przez organy władzy publicznej i podmioty niebędące organami administracji publicznej, treść wystąpień, opinii i ocen przez nie dokonywanych niezależnie, do jakiego podmiotu są one kierowane i jakiej sprawy dotyczą. Ponadto informację publiczną stanowi treść wszelkiego rodzaju dokumentów odnoszących się do organu władzy publicznej lub podmiotu niebędącego organem administracji publicznej związanych z nimi bądź w jakikolwiek sposób dotyczących ich i są nimi zarówno treść dokumentów bezpośrednio przez nie wytworzonych jak i te, których używają przy realizacji przewidzianych prawem zadań, nawet jeżeli nie pochodzą wprost od nich. Art. 6 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej ustala jedynie w sposób przykładowy zakres przedmiotowy pojęcia informacji publicznej. O zakwalifikowaniu określonej informacji do udostępnienia decyduje zatem treść i charakter żądanej informacji. Przymiot taki posiada także treść dokumentów, których podmiot używa do zrealizowania powierzonych mu prawem zadań. Akta tworzone są w celu i na potrzeby różnych postępowań (np. cywilnych, karnych, administracyjnych). Składają się z różnego rodzaju dokumentów o rozmaitej wadze i znaczeniu, należących do rozmaitych kategorii (urzędowych, prywatnych, wewnętrznych, tajnych, poufnych, jawnych itp.). Akta i składające się na nie dokumenty są zatem nośnikiem wielu różnorodnych informacji, w tym także takich, którym można przypisać cechę publicznych. Nie zmienia to jednak charakteru akt jako całości. Pozostają one głównie źródłem wielu informacji odnoszących się przede wszystkim do indywidualnych spraw osób w nich uczestniczących, ich czynów i działań. Osoby te w zależności od rodzaju prowadzonego postępowania mają określony przepisami status (np. podejrzanego, oskarżonego, wierzyciela, dłużnika, ubezwłasnowolnionego, pokrzywdzonego i wiele innych). Uprawniony jest zatem wniosek, że akta w przeważającym zakresie są źródłem informacji odnoszących się do sfery prywatnej i osobistej, a nie publicznej. Wzgląd na ochronę tych informacji powoduje, że dostęp do akt jest odrębnie regulowany w określonych procedurach i zasadniczo jest ograniczony. W ustawie Kodeks karny wykonawczy nie uregulowano kompleksowo kwestii dostępu do akt osobopoznawczych. W art. 102 pkt 9 wskazano jedynie, że skazany ma prawo w szczególności do zapoznawania się z opiniami, sporządzonymi przez administrację zakładu karnego, stanowiącymi podstawę podejmowanych wobec niego decyzji. Opinie te są częścią składową akt osobopoznawczych. Zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem sądów administracyjnych ( patrz: wyroki NSA sygn. akt I OSK: 714/09, 83/10, 2662/12, 1680/14, 2057/14; uchwała OPS 7/13), żądanie udostępnienia akt - w tym osobopoznawczych - jako całości, nie jest wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej, ale żądaniem udostępnienia określonego zbioru materiałów. Tak sformułowany wniosek nie wskazuje na informacje publiczne, których udostępnienia domaga się wnioskodawca. Należy przy tym mieć na uwadze, że prawo do informacji dotyczy informacji o sprawie publicznej, a więc informacji o czymś, a nie udostępnienia zbioru materiałów jako takich. Wniosek taki nie zawiera zatem jednego z elementów niezbędnych do jego rozpoznania i nie może być załatwiony w oparciu o przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej. Dodać należy, że zdaniem sądu, pogląd, iż akta osobopoznawcze nie stanowią informacji publicznej nie oznacza, że zawarte w nich informacje publiczne nie mogą być udostępnione w trybie omawianej ustawy. Warunkiem jednak skorzystania z uprawnienia do uzyskania informacji w oparciu o jej przepisy jest skonkretyzowanie wniosku w celu umożliwienia jego oceny pod kątem możliwości zastosowania ustawy o dostępie do informacji publicznej. Ustawa o dostępie do informacji publicznej nie kreuje natomiast uprawnienia polegającego na dostępie bądź wglądzie do akt. Skoro wniosku R.P. z dnia [...] nie można uznać za wniosek o udostępnienie informacji publicznej w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej, to wystarczającym było poinformowanie o tym przez dyrektora Zakładu Karnego w G., co zostało uczynione w piśmie z dnia [...]. Odpowiedź więc została udzielona, a w świetle przedstawionych powyżej wywodów sądu nie może być mowy o bezczynności w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej, skoro wniosek nie dotyczył tej informacji. W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w S, na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę oddalił.