II SAB/Sz 153/16

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Szczecinie Bożena Gonzalez Perea po rozpoznaniu w dniu 2 lutego 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku D. P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie z Jego skargi na bezczynność Dyrektora Zespołu Szkół w S. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej p o s t a n a w i a I. zwolnić skarżącego od kosztów sądowych w ½ części, a w pozostałym zakresie odmówić zwolnienia, II. ustanowić adwokata D.P. wezwany do uiszczenia wpisu sądowego od skargi na bezczynność Dyrektora Zespołu Szkół Ogólnokształcących w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej w kwocie [...] zł, złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. W uzasadnieniu wniosku podał, że w [...] r. został bezprawnie zwolniony z pracy w P Gimnazjum, nadal jest zarejestrowany jest jako osoba bezrobotna bez prawa do zasiłku, pozostaje na utrzymaniu żony, która z tytułu wynagrodzenia za pracę otrzymuje [...] zł netto miesięcznie. Oświadczył, że jego jedynym majątkiem jest mieszkanie o pow. [...] o wartości ok. [...], nie ma żadnych oszczędności ani przedmiotów wartościowych. Skarżący wyjaśnił, że jego dorosła córka wyjechała, gdzie mieszka i pracuje. Wnioskodawca oświadczył, że jego zobowiązania i wydatki stałe wynoszą: czynsz - [...] zł miesięcznie, energia elektryczna – ok.[...] zł miesięcznie, RTV i Internet – [...] zł miesięcznie, leki – ok. [..]zł miesięcznie, woda – ok. [...]zł miesięcznie. W wykonaniu wezwania referendarza sądowego do przedłożenia dodatkowych dowodów dotyczących sytuacji majątkowej wnioskodawca przedłożył wyciągi z rachunku bankowego żony za ostatnie trzy miesiące, wyciąg z własnego rachunku bankowego za okres od [...] r., dowody potwierdzające, że skarżący jest osobą bezrobotną, oraz potwierdzające wysokość wydatków ponoszonych na utrzymanie mieszkania. Ponadto oświadczył, że nie posiada dowodów zakupu leków ponieważ ich nie zbierał, a także, że nie korzysta i nie zamierza korzystać z pomocy opieki społecznej. Przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a. przewidują możliwość przyznania stronom postępowania prawa pomocy. Przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w zakresie całkowitym lub częściowym oraz ustanowienie adwokata lub radcy prawnego, zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a., następuje w określonych przypadkach. W zakresie całkowitym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. W zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno sprowadzać się do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe (por. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, wyd. Zakamycze 2005, str. 594). Instytucja przyznania prawa pomocy ma zatem charakter wyjątkowy i jest stosowana tylko w przypadkach osób charakteryzujących się trudną sytuacją materialną. Podkreślić zatem należy, że instytucja prawa pomocy stanowi odstępstwo od ogólnej zasady odpłatności postępowania wyrażonej w art. 199 ww. ustawy. Prawo pomocy może być więc przyznane na wniosek osób bardzo ubogich znajdujących się ze względu na różne zdarzenia życiowe w sytuacji, która nie pozwala im na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania, lub gdy ich poniesienie byłoby związane z poniesieniem uszczerbku utrzymania koniecznego dla wnioskującego i jego rodziny, tj. uniemożliwiłoby zaspokojenie najbardziej podstawowych potrzeb życiowych. Przy tym należy zaznaczyć, że ciężar dowodu spełnienia przesłanek przyznania prawa pomocy, określonych w art. 246 § 1 p.p.s.a., spoczywa na wnioskodawcy. W niniejszej sprawie skarżący wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Z wniosku i przedłożonych dowodów wynika, że skarżący jest on osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku i prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną. Miesięczny dochód rodziny to wynagrodzenie za pracę żony wnioskodawcy w kwocie [...] zł netto, a comiesięczne wydatki stałe wynoszą ok. [..] zł (Internet –[...] zł, TV – [...]zł, energia elektryczna [..]zł, czynsz – [...] , woda – [...] zł). Na uwadze należy mieć dodatkowo wskazywane przez skarżącego wydatki na leki w kwocie ok. [..]zł miesięcznie. Wydatków tych wnioskodawca jednak nie udokumentował. Nie przedłożył też żadnego dokumentu z którego wynikałoby, że leczy się przewlekle. Z wyciągów z jego rachunku bankowego wynika, że [...] r. wpłacił na swoje konto kwotę [..] zł, a [..]r.,[...] zł. Obie te wpłaty miały miejsce już po wniesieniu skargi do Sądu. Z wyciągu z rachunku bankowego żony skarżącego wynika, że gromadzi ona środki w ramach Programu Inwestycyjnego " ", na co przeznacza kwotę [...] zł miesięcznie. Z przedłożonych dowodów nie wynika, by wnioskodawca, który jest osobą bezrobotną nieprzerwanie od [...] r., był zadłużony, czy miał większe trudności w opłatach związanych z utrzymaniem mieszkania. W ocenie referendarza sądowego przeprowadzone postępowanie nie potwierdziło, by skarżący rzeczywiście znajdował się w sytuacji uniemożliwiającej poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania w sprawie zainicjowanej jego skargą. W niniejszej sprawie wpis sądowy wynosi [...]zł i jest to najniższy wpis w postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Analiza złożonego wniosku i przedłożonych dowodów pozwoliła na uznanie, że skarżący będzie w stanie ponieść koszty opłat sądowych w sprawie w ½ części, bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego. W tej sytuacji należało przyznać wnioskodawcy prawo pomocy w zakresie obejmującym częściowe zwolnienie od kosztów sądowych, a w pozostałym zakresie odmówić zwolnienia. Natomiast wniosek o ustanowienie adwokata należało uwzględnić, gdyż skarżący nie będzie w stanie ponieść wynagrodzenia i wydatków adwokata korzystając z własnych zasobów i możliwości. Mając powyższe na względzie orzeczono jak na wstępie na podstawie art. 246 § 1 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a.