II SAB/Sz 160/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Wojciechowska po rozpatrzeniu w dniu 15 stycznia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. N. na bezczynność Dowódcy 14 Zachodniopomorskiej Brygady Obrony Terytorialnej w Szczecinie w przedmiocie rozpoznania wniosku o ustalenie i wypłatę świadczenia rekompensującego utracone wynagrodzenie p o s t a n a w i a odrzucić skargę. Pismem z dnia 7 listopada 2023 r. M. N. (dalej "skarżący"), złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie skargę na bezczynność i przewlekłość Dowódcy [...] Zachodniopomorskiej Brygady Obrony Terytorialnej w S. (dalej "organ I instancji "), w przedmiocie rozpoznania wniosku z 6 lipca 2023 r. (wpływ do organu- 11 lipca 2023 r.) o ustalenie i wypłatę świadczenia rekompensującego utracony dochód z działalności gospodarczej i rolniczej. W skardze skarżący podał, że odnośnie ww. wniosku złożył ponaglenie, które nie zostało uznane przez Dowódcę Wojsk Obrony Terytorialnej. W odpowiedzi na skargę, organ I instancji wniósł o odrzucenie skargi z uwagi na brak złożenia przez skarżącego ponaglenia. Z akt wynikało, że pismem z 6 lipca 2023 r. skarżący złożył do organu I instancji wniosek o ustalenie i wypłatę świadczenia rekompensującego utracony dochód z prowadzenia działalności gospodarczej i rolniczej za okres od 5 maja do 5 lipca 2023 r. – za 31 dni służby. Pismem z 16 sierpnia 2023 r. skarżący złożył ponaglenie do Dowódcy Wojsk Obrony Terytorialnej (dalej "organ odwoławczy"). Organ I instancji wydał w dniu 18 sierpnia 2023 r. rozkaz dzienny nr [...], w którym odmówił skarżącemu ustalenia przedmiotowego dochodu. Postanowieniem nr [...] z dnia 4 września 2023 r. organ odwoławczy, po rozpoznaniu ponaglenia skarżącego uznał, że organ I instancji nie dopuścił się bezczynności ani przewlekłego prowadzenia postępowania. Organ odwoławczy wydał w dniu 4 października 2023 r. decyzję nr [...], w której uchylił decyzję organu I instancji z dnia 18 sierpnia 2023 r. nr [...] i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania organowi I instancji. Pismem z 7 listopada 2023 r. (wpływ do organu – 14 listopada 2023 r.) skarżący złożył skargę w niniejszej sprawie odnośnie nierozpoznania przez organ I instancji jego wniosku z dnia 6 lipca 2023 r. Organ I instancji wydał w dniu 4 grudnia 2023 r. decyzję nr [...] r., w której przyznał skarżącemu świadczenie pieniężne rekompensujące utracony dochód za maj i czerwiec 2023 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje: W pierwszej kolejności należy wyjaśnić, że z art. 37 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2023 r. poz. 775 ze zm.; dalej "K.p.a") wynika, iż bezczynność i przewlekłość są pojęciami rozłącznymi. Sąd administracyjny jest zatem zobowiązany ustalić, czy w konkretnej sprawie doszło do bezczynności, czy do przewlekłości organu administracji bez względu na to, jak została sformułowana skarga dotycząca niezałatwienia sprawy. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 18 grudnia 2023 r. przedmiot w niniejszej sprawie określono jako bezczynność organu I instancji. W myśl art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm.; dalej "p.p.s.a."), sąd odrzuca skargę jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne. Sąd odrzuca skargę postanowieniem. Odrzucenie skargi może nastąpić na posiedzeniu niejawnym (§ 3). Zgodnie z art. 52 § 1 i § 2 p.p.s.a. skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie. Z kolei w myśl art. 53 § 2b p.p.s.a. skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu. Ponaglenie wnosi się do organu wyższego stopnia za pośrednictwem organu prowadzącego postępowanie lub do organu prowadzącego postępowanie - jeżeli nie ma organu wyższego stopnia. Z powyższego wynika, że niezbędnym warunkiem zaskarżenia bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania jest złożenie ponaglenia w trybie art. 37 K.p.a. Z akt wynikało, że w toku postępowania skarżący wniósł ponaglenie w dniu 16 sierpnia 2023 r., lecz już 18 sierpnia 2023 r. organ I instancji wydał rozkaz dzienny nr [...], w którym odmówił skarżącemu przyznania wnioskowanego dochodu. Następnie w związku z negatywnym dla skarżącego rozstrzygnięciem, złożył on odwołanie, w wyniku którego decyzją z dnia 4 października 2023 r. nr [...] organ odwoławczy uchylił zaskarżoną decyzję organu I instancji i przekazał mu sprawę do ponownego rozpatrzenia. Z powyższej chronologii zdarzeń wynika, że skarga z dnia 7 listopada 2023 r. nie została poprzedzona ponagleniem. Stwierdzić bowiem należy, że złożone przez skarżącego ponaglenie z dnia 16 sierpnia 2023 r. wywołało oczekiwany dla skarżącego skutek - zostało podjęte rozstrzygnięcie przez organ I instancji, tj. ustał stan bezczynności organu w rozpoznawaniu przedmiotowego wniosku. Nie ma znaczenia fakt, że rozstrzygnięcie organu I instancji było niekorzystne dla skarżącego. Ochrona praw skarżącego została przeniesiona na drogę postępowania odwoławczego. Sąd przyjął, że art. 53 § 2b p.p.s.a. umożliwiający wniesienie skargi do sądu administracyjnego na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu oznacza, że raz wniesione ponaglenie otwiera możliwość złożenia skargi do sądu administracyjnego w tym postępowaniu w każdym czasie, o ile trwa stan bezczynności i przewlekłości postępowania. Jeśli jednak ponaglenie wywołało skutek, tj. organ wydał akt, który następnie został uchylony przez organ wyższej instancji, to w przypadku kolejnej bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania skargę do sądu administracyjnego należy poprzedzić nowym ponagleniem służącym przerwaniu aktualnego stanu zaniechania (por. postanowienie WSA w Krakowie z dnia 22 października 2021 r., sygn. akt II SAB/Sz 117/21). Wobec powyższego, skoro w niniejszej sprawie skarga nie została poprzedzona złożeniem ponaglenia dotyczącego aktualnego stanu bezczynności odnoszącego się od daty wydania decyzji organu odwoławczego z dnia 4 października 2023 r. to w ocenie Sądu, jest ona niedopuszczalna i podlega odrzuceniu. Mając na uwadze powołane okoliczności, Sąd działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 w związku z art. 52 § 1 i § 2 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji postanowienia. Przywołane orzeczenia dostępne są na [...]