II SAB/Sz 163/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie: Przewodniczący sędzia WSA Patrycja Joanna Suwaj po rozpatrzeniu w dniu 30 listopada 2021 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. P. i M. P. na bezczynność Komendant Państwowej Straży Pożarnej w przedmiocie wydania zaświadczenia postanawia odrzucić skargę. Pismem z dnia 13 października 2021 r., (data nadania 14 października 2021 r.) działając przez pełnomocnika, M. P. i M. A. wniosły do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie skargę na bezczynność Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej w przedmiocie wydania zaświadczenia. Skarżące wyjaśniły, że swoim wnioskiem z dnia 6 września 2021 r. skierowanym do Organu dopełniły wymogów formalnych z art. 217 § 2 k.p.a., w którym wnosiły o wydanie zaświadczenia co do 12 określonych/wskazanych faktów, w których Organ uczestniczył tj. oświadczenia wiedzy Organu, aby urzędowo wskazał fakty. Jednocześnie, Ich zdaniem, Skarżące wykazały swój interes prawny w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów i stanu prawnego, których potwierdzenia Wnioskodawczynie oczekiwały, a Organ uchylił się od wydania zaświadczenia postanowieniem z dnia [...] października 2021 r., nr [...] r.. Zatem Organ w ustawowym terminie - do 7 dni zobowiązany był zająć stanowisko w sprawie zaświadczenia, tj. do 16 września 2021 r. Zdaniem Skarżących Organ nie dopełnił obowiązku ustawowego przewidzianego w art. 217 § 3 k.p.a., czego dowodzi ww. postanowienie z dnia [...] października 2021 r., wydane 21 dni po terminie. W odpowiedzi na skargę Z. Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej wniósł o odrzucenie skargi, ewentualnie o jej oddalenie. W pierwszej kolejności Organ wskazał, że na dzień wniesienia skargi do Sądu stan bezczynności nie istniał. Z nadesłanych akt administracyjnych wynika, że postanowieniem z dnia [...] października 2021 r., nr [...] r. Organ odmówił wydania wnioskowanego zaświadczenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 149 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.), dalej: "p.p.s.a." sąd administracyjny, uwzględniając skargę na bezczynność organu, stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności. Niemniej jednak stan bezczynności został zdefiniowany w art. 37 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 735 ze zm.), dalej: "k.p.a.". Powołany przepis wskazuje, że bezczynnością jest niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a. lub przepisach szczególnych, ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 (k.p.a.). Zasadniczo, art. 53 § 2b p.p.s.a. dopuszcza wniesienie skargi na bezczynność "w każdym czasie". W orzecznictwie sądowym wskazuje się, a pogląd ten Sąd orzekający podziela, że wskazany przepis należy jednak odnosić do "czasu" niezakończonego postępowania administracyjnego. Skoro więc Organ rozstrzygnął postępowanie w przedmiocie wniosku o wydanie zaświadczenia (tu: wydał postanowienie odmawiające wydania zaświadczenia), to sąd administracyjny nie może merytorycznie orzekać w przedmiocie skargi na bezczynność. Analogiczny pogląd wynika z uchwały siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 22 czerwca 2020 r., II OPS 5/19 (dostępna na: www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Formalnie uchwała ta dotyczy spraw zakończonych decyzją administracyjną, ale zawarte w uzasadnieniu uchwały rozważania mogą mieć również znaczenie dla postępowań kończących się postanowieniami. Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił bowiem, że pogląd "(...) sprowadzający się do dopuszczalności rozstrzygania spraw ze skarg na bezczynność w razie załatwienia sprawy administracyjnej przed wniesieniem skargi jest, w ocenie składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego, nieprawidłowy z tego podstawowego powodu, że zakończenie postępowania, którego sposób prowadzenia jest skarżony, skutkuje ustaniem stanu podlegającego kontroli sądowej tj. stanu bezczynności". Jak tamże wskazano, wniesienie skargi w takich sprawach skierowane jest przeciwko wadliwemu procesowo stanowi postępowania, w wyniku którego konkretna sprawa indywidualna nie postępuje, a stan rzeczy musi być w dacie wniesienia skargi aktualny, nie zaś historyczny. Jednocześnie naruszający prawo stan postępowania administracyjnego, w którym mimo upływu określonego prawem terminu właściwego dla załatwienia indywidualnej sprawy rozstrzygnięcie nie zostało wydane, musi skutkować złożeniem ponaglenia. Stanowiąc formalny przejaw niezgody strony na wadliwy procesowo stan postępowania, który zaistniał w postępowaniu administracyjnym i trwa w dacie składania skargi do sądu. W ocenie NSA możliwość wniesienia skargi do sądu administracyjnego na bezczynność, z przyczyn związanych z prawną konstrukcją i istotą bezczynności obejmuje przedział czasowy od zaistnienia stanu bezczynności "oprotestowanego" wniesionym ponagleniem aż do załatwienia sprawy, której bezczynność dotyczy. Przyjmując argumentację ww. uchwały, za niedopuszczalną uznać należy skargę na bezczynność wniesioną po zakończeniu postępowania, do którego stan ten się odnosi. Złożenie skargi na bezczynność należy uznać za niedopuszczalne również w sytuacji, gdy decyzja wprawdzie została wydana, ale nie nastąpiło jeszcze jej skuteczne doręczenie stronie. Stan obiektywnej bezczynności organu w przedmiocie rozpatrzenia wniosku ustaje w chwili wydania decyzji (postanowienia), sprawa zostaje bowiem załatwiona. W niniejszej sprawie z jej akt oraz z twierdzeń zawartych w skardze bezspornie wynika, że postanowieniem z dnia [...] października 2021 r., nr [...] r. Organ odmówił wydania wnioskowanego zaświadczenia, a skarga została nadana przesyłką rejestrowaną w dniu 14 października 2021 r. Ustalony stan faktyczny świadczy o tym, że skarga została wniesiona przez Skarżące już po ustaniu stanu bezczynności Organu, co obliguje Sąd do uznania, że skarga jest niedopuszczalna. Wydanie przez Organ decyzji przed wniesieniem skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego stanowi przeszkodę w merytorycznym rozpoznaniu skargi na bezczynność. W tym stanie rzeczy wniesiona skarga na bezczynność nie mogła odnieść skutku i jako niedopuszczalna podlegała odrzuceniu, o czym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie orzekł na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 p.p.s.a.