II SAB/Sz 164/22

Dnia 1 września 2022 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie Przewodniczący asesor WSA Krzysztof Szydłowski po rozpoznaniu w dniu 1 września 2022 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. P. na bezczynność Wojewody Z. w przedmiocie rozpoznania wniosku o zezwolenie na pobyt czasowy i pracę p o s t a n a w i a odrzucić skargę Pismem z dnia 26 maja 2022 r. A. P. wniósł bezpośrednio do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie skargę na bezczynność Wojewody Z. w przedmiocie rozpoznania wniosku o zezwolenie na pobyt czasowy i pracę. Wojewoda Zachodniopomorski w odpowiedzi na skargę wniósł o jej odrzucenie z tego względu, że skarżący przed wniesieniem skargi nie złożył ponaglenia do organu wyższego stopnia. Zarządzeniem z dnia 4 lipca 2022 r. Przewodniczący Wydziału II wezwał skarżącego do wskazania, czy przed wniesieniem skargi wyczerpał środek zaskarżenia poprzez wniesienie ponaglenia do organu wyższego stopnia za pośrednictwem organu prowadzącego postępowanie oraz do nadesłania kopii tego ponaglenia wraz z dowodem jego nadania, w terminie 7 dni pod rygorem uznania, że skarżący nie wyczerpał środka zaskarżenia. Jednocześnie, Przewodniczący Wydziału II wezwał skarżącego do uiszczenia, w terminie 7 dni, wpisu sądowego od skargi w kwocie 100 zł, pod rygorem odrzucenia skargi. Odpisy zarządzeń zostały doręczone skarżącemu w dniu 4 sierpnia 2022 r. Termin do wykonania zarządzeń Sądu upłynął bezskutecznie z dniem 11 sierpnia 2022 r. (był to czwartek). W dniu 17 sierpnia 2022 r. skarżący nadał w urzędzie pocztowym kopię ponaglenia do Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia 16 sierpnia 2022 r. w związku z bezczynnością Wojewody Z. w sprawie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Wpisu sądowego od skargi skarżący nie uiścił. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, zważył co następuje. Zgodnie z art. 53 § 2b ustawy z dnia 30 sierpnia 2022 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329) – dalej "p.p.s.a.", skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu. Stosownie do treści art. 37 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r., poz. 256) – dalej "kpa" stronie służy prawo do wniesienia ponaglenia, jeżeli: 1) nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 (bezczynność); 2) postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy (przewlekłość). Ponaglenie zawiera uzasadnienie (art. 37§ 2 kpa ). Ponaglenie wnosi się: 1) do organu wyższego stopnia za pośrednictwem organu prowadzącego postępowanie; 2) do organu prowadzącego postępowanie - jeżeli nie ma organu wyższego stopnia (art. 37§ 3 kpa). Organ prowadzący postępowanie jest obowiązany przekazać ponaglenie organowi wyższego stopnia bez zbędnej zwłoki, nie później niż w terminie siedmiu dni od dnia jego otrzymania. Organ przekazuje ponaglenie wraz z niezbędnymi odpisami akt sprawy. Odpisy mogą zostać sporządzone w formie dokumentu elektronicznego. Przekazując ponaglenie, organ jest obowiązany ustosunkować się do niego (art. 37 § 4 kpa). Organ, o którym mowa w § 3, rozpatruje ponaglenie w terminie siedmiu dni od dnia jego otrzymania (art. 37 § 5 kpa). Organ rozpatrujący ponaglenie wydaje postanowienie, w którym: 1) wskazuje, czy organ rozpatrujący sprawę dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania, stwierdzając jednocześnie, czy miało ono miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 2) w przypadku stwierdzenia bezczynności lub przewlekłości: a) zobowiązuje organ rozpatrujący sprawę do załatwienia sprawy, wyznaczając termin do jej załatwienia, jeżeli postępowanie jest niezakończone, b) zarządza wyjaśnienie przyczyn i ustalenie osób winnych bezczynności lub przewlekłości, a w razie potrzeby także podjęcie środków zapobiegających bezczynności lub przewlekłości w przyszłości (art. 37 § 6 kpa). Wniesienie ponaglenia stanowi warunek dopuszczalności skargi do sądu administracyjnego na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ. Warunek ten będzie spełniony niezależnie od stanowiska zajętego przez właściwy organ, do którego skierowano ponaglenie (por. wyrok WSA z siedzibą w Gorzowie Wlkp. z dnia 22 kwietnia 2020 r. sygn. akt II SAB/Go 20/20, Legalis nr 2354319). Nie ma przy tym znaczenia, jaki okres upłynął pomiędzy złożeniem ponaglenia a wniesieniem skargi do sądu administracyjnego, gdyż w odniesieniu do tych skarg takiego wymogu nie przewidują przepisy normujące postępowanie sądowoadministracyjne. Niemniej, ponaglenie musi poprzedzać wniesienie skargi i w swej treści zawierać zarzut bezczynności lub prowadzenia postępowania przewlekle. Skarżący, w odpowiedzi na zobowiązanie Sądu, nie wykazał, by przed wniesieniem skargi z 26 maja 2022 r. na bezczynność Wojewody Z. wyczerpał środek zaskarżenia w postaci ponaglenia do organu wyższego stopnia. Przedłożona przez niego kopia pisma z dnia 16 sierpnia 2022 r. nie mogła być uznana za ponaglenie na bezczynność organu, choćby z tego względu, że pismo to zostało sporządzone już po wniesieniu do Sądu skargi na bezczynność. Niedopuszczalne jest wniesienie skargi na bezczynność organu, bez uprzedniego złożenia ponaglenia o jakim mowa w art. 37 kpa. Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę jeżeli wniesienie skargi jest niedopuszczalne z innych przyczyn, niż wymienione w pkt 1-5a. Ponieważ przed wniesieniem skargi skarżący nie złożył ponaglenia do organu wyższego stopnia za pośrednictwem organu prowadzącego postępowanie, skarga okazała się niedopuszczalna. Z tego względu, skargę należało odrzucić na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Ponadto, w myśl art. 220 § 1 p.p.s.a., sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie została uiszczona należna opłata. W tym wypadku, przewodniczący wzywa wnoszącego pismo, aby pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania uiścił opłatę w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania. Natomiast w myśl art. 220 § 3 tej ustawy, skarga od której pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlega odrzuceniu przez sąd. Wobec nie uiszczenia wpisu sądowego od skargi, mimo wezwania Sądu, skarga podlega odrzuceniu jako nie opłacona na podstawie art. 220 § 3 powołanej wyżej ustawy.