II SAB/Sz 165/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie: Sędzia WSA Arkadiusz Windak po rozpoznaniu w dniu 9 marca 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku P. J. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie z Jego skargi na bezczynność Prokuratora w przedmiocie udzielenia informacji publicznej postanawia odmówić przyznania prawa pomocy W dniu [...] r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie wpłynęła, za pośrednictwem organu, skarga P.J. na bezczynność Prokuratora Rejonowego w [...] w przedmiocie nierozpoznania wniosku skarżącego z dnia [...] o udzielenie informacji publicznej, w którym skarżący sformułował zestaw [...] pytań dotyczących działalności Prokuratury Rejonowej w [...] za ostatnie [...] lat. Postanowieniem z dnia [...] r., doręczonym w dniu [...] r., Sąd odrzucił skargę P.J. uznając ją za niedopuszczalną. W dniu [...] r. skarżący złożył w jednym piśmie do [...] spraw, w tym do niniejszej sprawy, wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie radcy prawnego. Zobowiązany - zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału II z dnia [...] r. wydanym w sprawie o sygn. akt II SAB/Sz 78/08 - do uzupełnienia wyżej wskazanego wniosku przez jego przedłożenie na urzędowym formularzu PPF odrębnie do każdej ze wskazanych [...] spraw, w tym do niniejszej sprawy, P.J. przesłał w dniu [...] r. wniosek, złożony na formularzu PPF, w którym domagał się zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku skarżący podniósł, że nie ma możliwości uiszczenia wpisu od skargi. Jednocześnie, z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, że skarżący zamieszkuje sam, nie posiada żadnych nieruchomości ani rzeczy ruchomych, a jego miesięczny dochód stanowi świadczenie z ZUS w kwocie brutto [...] zł, z "opieki" - [...] zł oraz z "Urzędu" - [...] zł. Ponadto skarżący ponosi wydatki w kwocie [...] zł z tytułu alimentów. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje: Na wstępie wskazać należy, że przedmiotowy wniosek o przyznanie prawa pomocy rozpoznawany jest w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Sąd uznał, że treść złożonego przez P.J. wniosku o przyznanie prawa pomocy z dnia [...] r. w zakresie ustanowienia radcy prawnego, została zmodyfikowana we wniosku złożonym przez skarżącego na urzędowym formularzu PPF w dniu [...] r. poprzez jednoznaczne zakreślenie, że skarżący wnosi wyłącznie o zwolnienie od kosztów sądowych. Pomimo złożenia przez skarżącego w wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, a nie całkowitym, Sąd uznał, że nie zasługuje on na uwzględnienie. Istotą prawa pomocy w postępowaniu sądowo-administracyjnym jest umożliwienie osobom, które nie posiadają ku temu własnych środków, dochodzenia przed sądem swych praw. Z treści wniosku P.J. o przyznanie prawa pomocy w niniejszej sprawie wynika, że sytuacja materialna skarżącego, będącego rencistą, co do zasady powinna uzasadniać pozytywne rozpatrzenie wniosku. Rozważając tę kwestię, nie sposób jest jednak poprzestać wyłącznie na argumencie materialnym. Nie da się bowiem nie widzieć, że wniosek P.J. rozpatrywany jest na posiedzeniu niejawnym, na wokandę którego zostało skierowanych jeszcze[...] innych wniosków o przyznanie prawa pomocy złożonych przez tego samego skarżącego w sprawach przeciwko temu samemu organowi albo przeciwko Prokuratorowi Okręgowemu w [...] W tej sytuacji, mimo że Sąd ma świadomość istnienia takiej dominującej wykładni przepisów o prawie pomocy, która sprowadza się do dopuszczalności rozważania przesłanek ustawowych prawa pomocy wynikających z art. 252 § 1 w związku z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) tylko w kontekście okoliczności konkretnej sprawy, to jednak widzi uzasadnioną potrzebę dokonania szerszej oceny wniosku. Mianowicie, wniosek P.J. o zwolnienie od kosztów sądowych na zasadzie prawa pomocy dotyczy sprawy, której przedmiot jest związany z ustawą z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2001 r. Nr 112 poz.1198). Okoliczność, że każdy ma prawo do uzyskania posiadanej przez zobowiązany podmiot informacji będącej informacją publiczną bez obowiązku wykazania swojego interesu prawnego lub faktycznego (z wyjątkiem wystąpienia o udzielenie informacji przetworzonej) nie jest, zdaniem Sądu, równoznaczna z uznaniem nadużywania tego prawa za przesłankę nie mającą znaczenia przy rozpatrywaniu wniosku o przyznanie prawa pomocy w takiej sprawie. W ocenie Sądu, zasada rozpatrzenia wniosku o prawo pomocy w sposób zindywidualizowany, to znaczy odrębnie w każdej sprawie, nie może być stosowana automatycznie w sytuacji, gdy osoba żądająca ochrony sądowej celowo i wyłącznie dla własnej satysfakcji wynikającej z samego wdania się w spór wnosi skargi do sądu. Tymczasem, z taką właśnie sytuacją mamy do czynienia w przypadku P.J., który najpierw zasypuje podmioty zobowiązane wnioskami o udzielenie informacji publicznej, po czym wnosi równie liczne skargi w trybie tej ustawy do sądu administracyjnego. Forma składanych do organów wniosków o udzielenie informacji publicznej, jak i skarg wnoszonych w tych sprawach do Sądu, a zwłaszcza sporządzanie ich na wąskich paskach papieru, formułowanie treści w sposób chaotyczny, często niezrozumiały lub nieczytelny, rodzaj żądanych informacji, posługiwanie się metodą powielaczową i zwielokrotnianie wniosków, dowodzi, że istotą działania strony nie jest uzyskanie informacji w ramach takiego prawa, a następnie uzyskanie ochrony sądowej w razie niezałatwienia wniosku, lecz "tworzenie spraw" i angażowanie rzeszy ludzi zajmujących się wyłącznie jego sprawami. Z repertorium Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie wynika, że P.J. licząc od [...] r. do [...] r. wniósł ogółem [...] skarg i wniosków o wymierzenia organowi grzywny do Sądu, w tym [...] skarg na bezczynność organu oraz [...] wniosków o wymierzenie organowi grzywny. Tymczasem skarg na bezczynność organu od innych podmiotów w wyżej wskazanym okresie wpłynęło [...], zaś wniosków o wymierzenie organowi grzywny - [...] (vide: notatka urzędowa Kierownika sekretariatu wydziału II z dnia [...]r.). Wszystko to świadczy o tym, że P.J. wnosząc skargi do Sądu w omawianych sprawach nie działa w imię ochrony swych praw, lecz korzysta z nich w sposób nadmierny i bez żadnej, logicznie uzasadnionej potrzeby. W tym stanie rzeczy domaganie się przez skarżącego (notabene dość często przyjeżdżającego ze [...] do Sądu w Szczecinie i niewątpliwie ponoszącego nakłady związane ze składaniem w Sądzie skarg, co podważa wiarygodność Jego oświadczeń o stanie materialnym), przyznania prawa pomocy, a zatem domaganie się przerzucenia kosztów postępowania sądowego w Jego sprawach na Skarb Państwa, którego budżet jest wypracowany przez ogół obywateli, stanowi przejaw dążności do nadużywania tego prawa i kłóci się z ratio legis instytucji prawa pomocy. Dlatego należało orzec jak na wstępie na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.