II SAB/Sz 168/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Maria Mysiak po rozpoznaniu w dniu 12 marca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi L. G. na bezczynność Dyrektora Aresztu Śledczego w S. w przedmiocie wniosku o udostępnienie spisu korespondencji postanawia: odrzucić skargę. Z przedstawionych akt wynika, że pismem z dnia 13 stycznia 2017 r. L. G., przebywający w Zakładzie Karnym w N., zwrócił się do Dyrektora Aresztu Śledczego w S. o: 1) doręczenie wykazu pism przychodzących do niego i wysyłanych przez niego od 2013 roku do dnia złożenia prośby albo informację, że takowego zestawienia nie otrzyma; 2) doręczenie kserokopii pisma z dnia [...] r. w sprawie przedłużenia tymczasowego aresztowania; 3) informację, czy w zestawieniu znajdują się listy przychodzące a nie odebrane; 4) doręczenie kserokopii pisma z dnia [...] r. napisanego przez Dział Penitencjarny i podpisanego "S. , S., T. K.". Pismami z dnia 30 stycznia 2017 r. i następnie z dnia 23 lutego 2017 r. Dyrektor Aresztu Śledczego w S. poinformował osadzonego o zasadach dotyczących korespondencji osadzonych, możliwościach rozpoznania ww. wniosku oraz wezwał do skonkretyzowania prośby. Pismem z dnia 5 lutego 2017 r. skarżący doprecyzował wniosek, iż chodzi mu o całość korespondencji przychodzącej i wysyłanej przez niego według dat wystawienia, chronologicznie. Powołując się na art. 6 § 2 k.k.w., pismem z dnia 23 lutego 2017 r. organ wezwał L. G. do wskazania nadawcy lub adresata oraz przybliżonej daty wpływu pism, których prośba dotyczy zakreślając w tym celu termin 7 dni pod rygorem pozostawienia prośby bez rozpoznania. Pismem z dnia 28 marca 2017 r. organ poinformował wnioskodawcę o pozostawieniu bez rozpoznania pisma z dnia 5 lutego 2017 r. (będącego uzupełnieniem pisma z dnia 13 stycznia 2017r.) wobec braku ustosunkowania się do wezwania z dnia 23 lutego 2017 r. Pismem z dnia 14 listopada 2017 r. L. G. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie skargę "na działanie administracji ZK AŚ [...] [...] S. ", w której podał, że dotyczy ona wniosku z dnia 13 stycznia 2017 r. o spis wysłanych i przysłanych listów od 2013 r. i zarzucił niewykonanie jego wniosku oraz zwrócił się o wydanie nakazu wydania spisu jego korespondencji. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Aresztu Śledczego w S. opisał stan faktyczny sprawy związany z ww. wnioskiem i wniósł o jej odrzucenie. Skarga została zarejestrowana pod sygnaturą II SAB/ Sz 168/17 jako skarga na bezczynność organu w sprawie wniosku o udostępnienie spisu korespondencji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje: Badanie merytorycznej zasadności skargi poprzedza analiza jej dopuszczalności, w tym w zakresie, czy skarga dotyczy przedmiotu objętego kontrolą sądu administracyjnego. Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2016 r., poz. 1066 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, między innymi, poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, która sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Granice kognicji rzeczowej wojewódzkich sądów administracyjnych sprecyzowane zostały w przepisach art. 3 § 2 i 3 oraz art. 4 i 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", jak również wynikają ze szczególnych przepisów zawartych w innych aktach prawnych. Zgodnie z art. 3 § 2 p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23, 868, 996 i 1579), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r., poz. 613 ze zm.), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. poz. 1947), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego (§ 2a). Sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (§ 3). Powyższe wyszczególnienie aktów i czynności jest wyczerpujące i stanowi katalog zamknięty, co oznacza, że skarga wniesiona w jakichkolwiek innych przypadkach działalności administracji publicznej, niż określone powyżej, nie podlega kontroli sądów administracyjnych i zostanie odrzucona w myśl art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Przedmiotowa skarga dotyczy wniosku skarżącego obejmującego żądanie sporządzenia i wydania spisu korespondencji – listów wysłanych i odebranych przez skarżącego w trakcie pozbawienia wolności oraz wydania pisma sporządzonego w sprawie karnej IV K [...] i sprowadza się do zarzutu nierozpoznania wniosku. Podkreślić należy, że organizacja przyjmowania korespondencji skazanego przez administrację zakładu karnego uregulowana jest przepisami rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 21 grudnia 2016 r. w sprawie regulaminu organizacyjno - porządkowego wykonywania kary pozbawienia wolności (Dz. U. z 2016 r. poz. 2231), które stosuje się do osoby odbywającej karę pozbawienia wolności, karę aresztu orzeczoną za wykroczenie lub karę porządkową, a także do osoby, wobec której jest stosowany środek przymusu skutkujący pozbawienie wolności. Z kolei osoba kwestionująca prawidłowość działania administracji zakładu może wnieść skargę na działanie jednostek organizacyjnych oraz postępowanie funkcjonariusza Służby Więziennej i pracownika Służby Więziennej do innych niż sąd administracyjny instytucji. Sposób dalszego postępowania reguluje Kodeks karny wykonawczy i rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 13 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobów załatwiania wniosków, skarg i próśb osób osadzonych w zakładach karnych i aresztach śledczych (Dz. U. z 2013 r. poz. 647). Kontrola prawidłowości wykonania czynności bądź ich zaniechania w stosunku do osoby pozbawionej wolności, podejmowanych na podstawie ww. rozporządzeń, nie należy do sądu administracyjnego. Nadzór penitencjarny w zakładzie karnym sprawowany jest przez sędziego penitencjarnego sądu okręgowego lub wojskowego sędziego penitencjarnego wojskowego sądu garnizonowego, zwanego dalej "sędzią penitencjarnym" i polega na m.in. kontroli i ocenie spraw wymienionych w § 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu, zakresu i trybu sprawowania nadzoru penitencjarnego (Dz. U. z 2003 r. Nr 152 poz. 1496), w tym również obejmuje prawidłowość i terminowość załatwiania próśb, skarg i wniosków skazanych. W świetle powyższego należy stwierdzić, że ewidencja obiegu korespondencji osoby pozbawionej wolności i związane z tym decyzje, czy czynności podejmowane przez właściwe organy Służby Więziennej i dalej właściwe sądy powszechne nie stanowią żadnej z kategorii wymienionych aktów i czynności administracyjnych podlegających kognicji sądów administracyjnych, jak i ocena prawidłowości postępowania organów Służby Więziennej w podanym zakresie nie należy do sądów administracyjnych. Tym samym skarga do sądu administracyjnego na bezczynność Dyrektora Aresztu Śledczego w stosunku do wniosku skarżącego jest niedopuszczalna i podlega odrzuceniu. W tym stanie rzeczy, Sąd na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak na wstępie.