II SAB/Sz 17/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA – Elżbieta Woźniak po rozpoznaniu w Wydziale II na posiedzeniu niejawnym w dniu 4 kwietnia 2019 r. sprawy ze skargi K. J. na bezczynność Inne w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej p o s t a n a w i a: 1. odrzucić skargę, 2. zwrócić K. J. kwotę [...]([...]) złotych uiszczoną tytułem wpisu sądowego od skargi. Sygn. akt II SAB/Sz [...] U Z A S A D N I E N I E Pismem z dnia 30 stycznia 2019 r. skarżący K. J. wniósł, za pośrednictwem platformy elektronicznej organu, skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie na bezczynność Inne w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. Na zarządzenie zastępcy Przewodniczącego Wydziału II, w dniu 6 marca 2019 r. wezwano skarżącego do uzupełnienia braków formalnych skargi, w terminie 7 dni od daty otrzymania wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi poprzez podpisanie skargi z 30 stycznia 2019 r. wniesionej drogą elektroniczną lub nadesłanie własnoręcznie podpisanej skargi, gdyż stosownie do art. 46 § 1 pkt 4 p.p.s.a. dla skuteczności pisma wniesionego drogą elektroniczną konieczne jest późniejsze opatrzenie go własnoręcznym podpisem. Pismem z dnia 25 marca 2019 r. zatytułowanym "Odpowiedź na wezwanie" do sprawy zgłosił się profesjonalny pełnomocnik skarżącego (adwokat). W piśmie tym zmodyfikowano m.in. wnioski skargi. Ponadto, pełnomocnik skarżącego poinformował, że uzupełnia brak formalny skargi poprzez nadesłanie podpisanego przez skarżącego egzemplarza skargi. Jak wynika z załączonego do ww. pisma egzemplarza skargi z dnia 30 stycznia 2019 r., skarga sporządzona przez skarżącego w dniu 30 stycznia 2019 r. nadal nie została własnoręcznie podpisana. Na piśmie widnieje informacja, że jest to dokument elektroniczny, który został podpisany, a aby go zweryfikować należy użyć oprogramowania do weryfikacji podpisu. Data złożenia podpisu: [...]:[...]. Ponadto, w dniu 25 marca 2019 r. skarżący uiścił wpis od skargi w kwocie [...]zł. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje: Na wstępie należy wskazać, że badanie merytorycznej zasadności skargi poprzedza sprawdzenie jej wymagań formalnych. Brakiem formalnym skargi jest m.in. brak podpisu. Zgodnie bowiem z art. 57 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.) - dalej: "p.p.s.a." skarga powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym. Zgodnie natomiast z art. 46 § 1 pkt 4 p.p.s.a. każde pismo strony powinno zawierać podpis strony albo jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika. Zgodnie z uchwałą Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 maja 2014 r. sygn. akt I OPS 10/13 w aktualnym stanie prawnym w postępowaniu sądowoadministracyjnym – z uwagi na treść art. 46 p.p.s.a. – nie jest dopuszczalne wniesienie do sądu pisma opatrzonego bezpiecznym podpisem elektronicznym w rozumieniu art. 3 pkt 2 ustawy z dnia 18 września 2001 r. o podpisie elektronicznym (Dz.U. z 2013 r., poz. 262), w tym także za pośrednictwem organu administracji publicznej, za pomocą środków komunikacji elektronicznej. W uzasadnieniu tej uchwały wyjaśniono, że umożliwienie stronom dokonywania czynności procesowych drogą elektroniczną i opatrywania pism procesowych podpisem elektronicznym wymaga przyjęcia szczegółowych regulacji określających m.in. sposób wnoszenia skargi, w tym za pośrednictwem organów administracji, potwierdzenia wpływu pisma do sądu, daty wniesienia pisma, wnoszenia odpisów pism i załączników oraz wprowadzenia w sądach odpowiedniej infrastruktury technicznej. W przypadku postępowania sądowoadministracyjnego oznacza to, że muszą istnieć przede wszystkim ustawowe podstawy do wprowadzenia systemu teleinformatycznego, który zapewniałby możliwość realizacji sądowej procedury przy użyciu techniki informatycznej. Ponadto, wspomniany system musi istnieć w sensie fizycznym, bowiem w przypadku jego braku nie jest w ogóle możliwe posługiwanie się dokumentem elektronicznym, a tym bardziej dokumentem opatrzonym bezpiecznym podpisem elektronicznym. Szczególnie, że – jak wspomniano – elektroniczna procedura nie ogranicza się tylko do przyjmowania pism elektronicznych przez sądy, ale polega przede wszystkim na zarządzaniu dokumentami elektronicznymi. Elektroniczna procedura sądowoadministracyjna, w ujęciu zarówno powoływanej dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 1999/93/WE z dnia 13 grudnia 1999 r., jak i przywołanych ustaw krajowych, musi zatem spełniać przedstawione warunki prawne w zakresie przyjmowania, przetwarzania i przesyłania dokumentów elektronicznych. W konsekwencji, Naczelny Sąd Administracyjny stanął na stanowisku, że w obowiązującym stanie prawnym nie można przyjąć, że pismo procesowe sporządzone w formie elektronicznej, opatrzone bezpiecznym podpisem elektronicznym spełnia warunek formalny pisma procesowego, o którym mowa w art. 46 § 1 pkt 4 p.p.s.a. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjmuje się jednolicie, że pismo takie – po jego wydrukowaniu – jest dotknięte brakiem formalnym, który może być uzupełniony przez autora pisma poprzez złożenie podpisu własnoręcznego na jego wydruku. W uzasadnieniu uchwały NSA powołał szereg postanowień potwierdzających powyższe stanowisko - przykładowo postanowienie NSA z dnia 18 grudnia 2013 r., I OZ 1188-1191/13. Przenosząc powyższe rozważania na grunt przedmiotowej sprawy, wskazać należy, że skarga skarżącego z dnia 30 stycznia 2019 r. niewątpliwie była dotknięta brakiem formalnym polegającym na braku podpisu o którym mowa w art. 46 § 1 pkt 4 p.p.s.a. W konsekwencji zasadne było wezwanie skarżącego o uzupełnienie wskazanego braku. Wezwanie do uzupełnienia ww. braku, zostało doręczone skarżącemu w dniu 20 marca 2019 r. Tym samym termin do uzupełnienia ww. braku upłynął w dniu 27 marca 2019 r. W zakreślonym terminie skarga nie została podpisana. Za wypełnienie wezwania nie można uznać złożenia w terminie do uzupełnienia ww. braku pisma pełnomocnika skarżącego z dnia 25 marca 2019 r. wraz z załącznikami. Jak wynika, zarówno z tytułu ("Odpowiedź na wezwanie") jak i treści wskazanego pisma, stanowiło ono jedynie kolejne pismo procesowe w sprawie, uzupełniające skargę z dnia 30 stycznia 2019 r. Nadto, w treści tego pisma pełnomocnik poinformował, że nadsyła podpisany przez skarżącego egzemplarz skargi, jednakże jako załącznik ponownie dołączył skargę skarżącego z dnia 30 stycznia 2019 r., która została podpisana jedynie podpisem elektronicznym. Wezwanie do uzupełnienia braków skargi jednoznacznie natomiast zobowiązywało skarżącego do własnoręcznego podpisania skargi z dnia 30 stycznia 2019 r. Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a., sąd odrzuca skargę gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi. W tym stanie rzeczy, należało zatem uznać, że skoro skarżący nie wypełnił wezwania sądu z dnia 6 marca 2019 r. o uzupełnienie braków formalnych skargi w postaci własnoręcznego podpisu, skargę należało odrzucić. W sprawie warto nadto wyjaśnić, że wnoszenie skarg i innych pism do sądu administracyjnego w formie dokumentu elektronicznego, będzie możliwe od dnia 31 maja 2019 r. kiedy to w powyższym zakresie wejdą w życie przepisy ustawy z dnia 10 stycznia 2014 r. o zmianie ustawy o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. 2014 r., poz. 183 ze zm.), w tym w szczególności dodany tą ustawą art. 54 § 1a p.p.s.a. zgodnie z którym skargę w formie dokumentu elektronicznego wnosi się do elektronicznej skrzynki podawczej tego organu, a także art. 46 § 2a p.p.s.a. stosownie do którego gdy pismo strony jest wnoszone w formie dokumentu elektronicznego, powinno ponadto zawierać adres elektroniczny oraz zostać podpisane przez stronę albo jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem potwierdzonym profilem zaufanym ePUAP lub przez zastosowanie innych mechanizmów, o których mowa w art. 20a ust. 2 ustawy z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne, jeżeli takie mechanizmy zostały wprowadzone przez sąd administracyjny. Wskazane przepisy ustawy nowelizującej będą miały zastosowanie do postępowań wszczętych po 30 maja 2019 r., zgodnie bowiem z art. 10 ww. ustawy do postępowań prowadzonych na podstawie przepisów ustawy zmienianej w art. 4 (tj. p.p.s.a.) wszczętych i niezakończonych do dnia wejścia w życie tego artykułu, stosuje się przepisy dotychczasowe. W tym stanie sprawy, na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 i § 3 p.p.s.a., sąd orzekł jak w pkt 1 sentencji. O zwrocie wpisu, w pkt 2 sentencji, orzeczono na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 i § 2 p.p.s.a.