II SAB/Sz 170/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Stefan Kłosowski (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Danuta Strzelecka-Kuligowska,, Sędzia WSA Arkadiusz Windak, , , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 18 kwietnia 2018 r. sprawy ze skargi W. S. na bezczynność Rady Okręgowej Izby Radców Prawnych w S. w przedmiocie podjęcia uchwały p o s t a n a w i a I. odrzucić skargę, II. zwrócić skarżącemu W. S. uiszczony wpis od skargi w kwocie [...] złotych. Pismem z dnia 25 stycznia 2015 r., skierowanym do Prezydium Krajowej Rady Radców Prawnych, W. S. wniósł o zwolnienie go, na podstawie § 1 ust. 1 Uchwały Nr 43/VIII/2011 Krajowej Rady Radców Prawnych z dnia 21 maja 2011 r., z całości opłaty rocznej za szkolenie, ewentualnie o zwolnienie z części tej opłaty "w stopniu najwyższym z możliwych". W dniu 23 lutego 2015 r. poinformowano wnioskodawcę, że uchwała zgodna z jego wnioskiem nie uzyskała wymaganej większości głosów członków Prezydium Krajowej Rady Radców Prawnych. W piśmie z dnia 23 lutego 2015 r. W. S. zawarł wniosek o zapoznanie go z treścią tej uchwały, o ile została podjęta, ewentualnie o jej podjęcie, wskazując jednocześnie, że treść uzyskanej przez niego w tym zakresie informacji jest nieprecyzyjna. Pismem z dnia 16 marca 2015 r. Sekretarz Rady Okręgowej Izby Radców Prawnych poinformował W. S., że uchwała w przedmiocie zwolnienia z opłaty od aplikacji nie została podjęta, ponieważ nie uzyskała wymaganej większości głosów. Wraz z pismem przesłano skarżącemu wyciąg z protokołu posiedzenia Rady dotyczącego przedmiotowej sprawy. Pismem z dnia 10 października 2015 r. (które wpłynęło do Rady w dniu 14 października 2015 r.), W. S. wezwał Radę Okręgowej Izby Radców Prawnych do usunięcia naruszenia prawa, nie zgadzając się z "pozbawieniem go jakiejkolwiek drogi odwoławczej" i wnosząc o niezwłoczne podjęcie uchwały, o jakiej mowa w jego wniosku z dnia 25 stycznia 2015 r. oraz piśmie ponaglającym z dnia 23 lutego 2015 r. W dniu 18 grudnia 2015 r., W. S. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na bezczynność Rady Okręgowej Izby Radców Prawnych, wnosząc o "orzeczenie przez sąd o istnieniu jego uprawnienia do zastosowania zwolnienia z opłat i wskazanie jego wysokości", ewentualnie zobowiązanie Rady do wydania w określonym terminie uchwały a nadto stwierdzenie, że Rada dopuściła się bezczynności w prowadzeniu postępowania, a także przyznanie na jego rzecz sumy pieniężnej w wysokości połowy dziesięciokrotności przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim. Prawomocnym postanowieniem z dnia 6 kwietnia 2016 r. sygn. akt II SAB/Sz 6/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie odrzucił skargę W. S.. W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, że zgodnie z art. 52 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), skargę do sądu można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie chyba, że skargę wnosi prokurator lub Rzecznik Praw Obywatelskich. Za trafne uznał stanowisko Rady dotyczące uchybienia przez skarżącego terminu do wezwania organu do usunięcia naruszenia prawa. Ustawa o radcach prawnych nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawach, w których rada okręgowej izby radców prawnych podejmie uchwałę w zakresie zwolnienia aplikanta z opłaty rocznej za aplikację radcowską niezgodną z żądaniem wnioskodawcy (także bezczynności w tym zakresie). Choć wymienia odmienne przypadki, w których na różnego rodzaju rozstrzygnięcia służy czy to odwołanie do Prezydium Krajowej Rady Radców Prawnych, czy to zażalenie do Ministra Sprawiedliwości, jednak w zakresie przedmiotowej uchwały takiego środka nie przewiduje. Jeżeli zatem ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi, jej wniesienie jest możliwe po uprzednim wezwaniu na piśmie właściwego organu - w terminie czternastu dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności do usunięcia naruszenia prawa. Skarżący dowiedział się o wyniku głosowania Rady w przedmiocie jego wniosku z dnia 25 stycznia 2015 r. z pisma, które zostało mu doręczone w dniu 23 lutego 2015 r., zatem 14-dniowy termin do wezwania organu do usunięcia naruszenia prawa upłynął w dniu 9 marca 2015 r. Sąd zauważył, że co prawda, z treści pisma z dnia 23 lutego 2015 r. wynika, że skarżący uznał przesłaną mu informację za nieprecyzyjną, jednak nie ulega wątpliwości, że w dniu 20 marca 2015 r. została przesłana mu kolejna informacja w tym zakresie wraz z wyciągiem z protokołu posiedzenia w tej sprawie. Także gdyby liczyć 14-dniowy termin do wezwania organu do usunięcia naruszenia prawa od tej właśnie daty (20 marca 2015 r.), to bezsporne jest, że skarżący w tym terminie (który upłynął w dniu 4 kwietnia 2015 r.) wezwania takiego nie wystosował. Pismo wzywające Radę do niezwłocznego podjęcia uchwały w sprawie wniosku z dnia 25 stycznia 2015 r. wpłynęło do Rady dopiero w dniu 14 października 2015 r. Analizując okoliczności sprawy, Sąd doszedł do wniosku, że uchybienie tego terminu nie nastąpiło bez winy skarżącego. Co prawda z dokumentacji złożonej przez W. S. wynika, że w okresie od 8 stycznia 2015 r. do 10 stycznia 2015 r. przebywał on w szpitalu z uwagi na złamanie [...], jednak, po opuszczeniu szpitala, m.in. 25 stycznia 2015 r., 23 lutego 2015 r., kierował do Rady wnioski oraz pisma, nie wskazując na brak możliwości działania w tej sprawie czy to ze względu na stan zdrowia, czy jakiekolwiek inne powody. Jednocześnie nie sposób mówić w tym wypadku o braku znajomości przepisów prawa, skoro skarżący jest osobą posiadającą wykształcenie prawnicze, odbywającą aplikację radcowską. Konsekwencją powyższych ustaleń było odrzucenie skargi W. S., jako niedopuszczalnej. Pismem z dnia 21 listopada 2017 r. W. S. ponownie złożył skargę na bezczynność Prezydium Krajowej Rady Radców Prawnych w przedmiocie podjęcia uchwały dotyczącej zwolnienia go z opłaty rocznej za szkolenie w postępowaniu zainicjowanym jego wnioskiem z dnia 25 stycznia 2015 r. Tymczasem skarżący, wskazując, iż nie zgadza się z rozstrzygnięciem jego wniosku poprzez zawiadomienie o niekorzystnym wyniku głosowania Rady, powołał się na treść postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 września 2012 r. (sygn. akt II GSK 1269/12), zgodnie z którym zwalniając aplikanta z obowiązku ponoszenia opłaty rada podejmuje uchwałę, a choć nie jest to wyraźnie w ustawie zapisane, odmowa zwolnienia następuje w takiej samej formie prawnej. Zdaniem skarżącego, niepodjęcie uchwały niweczy prawo odwołania wnioskodawcy do organu wyższej instancji, jakim jest KRRP, na podstawie art. 60 pkt 6 ustawy o radcach prawnych, przeczy zasadzie dwuinstancyjności postępowań administracyjnych wyrażonej w art. 15 K.p.a., uniemożliwia Ministrowi Sprawiedliwości kontrolę uchwał organów, o której mowa w art. 47 ustawy o radcach prawnych. W odpowiedzi na skargę, Prezydium Krajowej Rady Radców Prawnych wniosła o odrzucenie skargi, wskazując na jej niedopuszczalność. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje: Przedmiotem skargi wniesionej do Sądu w niniejszej sprawie jest bezczynność Prezydium Krajowej Rady Radców Prawnych w przedmiocie podjęcia uchwały dotyczącej zwolnienia W. S. z opłaty rocznej za szkolenie w postępowaniu zainicjowanym jego wnioskiem z dnia 25 stycznia 2015 r. Przedmiotowa skarga jest drugą już z kolei skargą na bezczynność ww. organu, wniesioną w tej samej sprawie. Poprzednia, złożona w dniu 18 grudnia 2015 r., została odrzucona przez Sąd prawomocnym postanowieniem z dnia 6 kwietnia 2016 r. wydanym w sprawie o sygn. akt II SAB/Sz 6/16. Orzeczenie to, jak wyżej wskazano, nie było orzeczeniem uwzględniającym skargę i nie skutkowało dalszym prowadzeniem postępowania wszczętego wnioskiem W. S. z dnia 25 stycznia 2015 r. Nie oznacza to jednak, że postanowienie i ocena prawna zawarta w uzasadnieniu tego postanowienia nie wywołują żadnego skutku prawnego, skoro sprawa będąca przedmiotem ponownie złożonej skargi została już orzeczeniem sądu merytorycznie rozstrzygnięta, a orzeczenie to funkcjonuje w obrocie prawnym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, po raz pierwszy rozpoznając skargę W. S. na bezczynność Prezydium Krajowej Rady Radców Prawnych w przedmiocie podjęcia uchwały dotyczącej zwolnienia skarżącego z opłaty rocznej za szkolenie w zakresie wniosku z dnia 25 stycznia 2015 r., wskazał, że skarżący uchybił 14-dniowemu terminowi do wezwania organu do usunięcia naruszenia prawa, określonemu w art. 52 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania postanowienia, konsekwencją czego było odrzucenie skargi W. S. na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 ww. ustawy. Zdaniem Sądu, wydanie w niniejszej sprawie nowego orzeczenia rozstrzygającego skargę na bezczynność ww. organu skutkowałoby więc istnieniem w obrocie prawnym dwóch orzeczeń sądu administracyjnego w tej samej sprawie. Zgodnie z art. 170 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.) zwana dalej: "P.p.s.a.", orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Moc wiążąca orzeczenia określona w art. 170 P.p.s.a. w odniesieniu do sądów oznacza, że muszą one przyjmować, iż dana kwestia prawna kształtuje się tak, jak stwierdzono w prawomocnym orzeczeniu. Skutkiem zasady mocy wiążącej prawomocnego orzeczenia jest to, że przesądzenie we wcześniejszym orzeczeniu kwestii o charakterze prejudycjalnym oznacza, że w postępowaniu późniejszym ta kwestia nie może być badana (por. Bogusław Dauter [w:] B. Dauter, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, WK 2016, LEX 498626, teza 7 do art. 170; postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 września 2016 r. sygn. akt I OSK 774/16). Skoro więc w prawomocnym postanowieniu Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 6 kwietnia 2016 r., sygn. akt II SAB/Sz 6/16, przyjęto, że skarga na bezczynność organu w związku z wnioskiem W. S. z dnia 25 stycznia 2015 r. jest niedopuszczalna i podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a., to Sąd orzekający w niniejszej sprawie jest z mocy art. 170 P.p.s.a., związany oceną prawną wyrażoną w tym postanowieniu Sądu. Mając na uwadze powyższe, uznać należało, iż ponowne wniesiona przez skarżącego w tej samej sprawie skarga na bezczynność jest niedopuszczalna w rozumieniu art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a. w związku z art. 170 P.p.s.a. wobec czego orzeczono jak w pkt I. sentencji. O zwrocie wpisu sądowego od skargi orzeczono na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 P.p.s.a., zgodnie z którym sąd z urzędu zwraca stronie cały uiszczony wpis od pisma odrzuconego lub cofniętego do dnia rozpoczęcia rozprawy.