II SAB/Sz 171/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie Przewodniczący sędzia WSA Maria Mysiak po rozpoznaniu w dniu 30 kwietnia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi L. G. na bezczynność Prezydenta Miasta S. w przedmiocie wydania dokumentów p o s t a n a w i a odrzucić skargę. L. G. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie pismo zatytułowane "Skarga na działanie Urzędu Miejskiego S." z której wynika, że skarży bezczynność organu w zakresie żądania wydania opinii prawnej w sprawie podatku od nieruchomości, sporządzonej w związku z umową przekazania nieruchomości ul. [...]. Jednocześnie skarżący wniósł o zwolnienie go od kosztów sadowych i wyznaczenie pomocy prawnej. W odpowiedzi na skargę pełnomocnik Prezydenta Miasta S. wniósł o jej odrzucenie i wyjaśnił, że pismem z dnia 21 października 2011 r. K. i J. G. zwrócili się o wydanie ich synowi L. G. opinii prawnej dot. samoistnego posiadania lokalu. W dniu 2 grudnia 2011 r. udzielona została odpowiedź, która stanowiła odmowę wydania tej opinii, jako że opinia została sporządzona na potrzeby własne organu podatkowego. Zdaniem pełnomocnika organu, strona nie wezwała organu do usunięcia naruszenia prawa na skutek odmowy wydania przedmiotowej opinii, dlatego skarga podlega odrzuceniu. Do odpowiedzi na skargę została dołączona korespondencja pomiędzy stronami dotycząca sprawy ustalenia podatku za lokal mieszkalny nr [...] przy ul. [...], przekazania tej nieruchomości przez PKP S.A. na rzecz Gminy Miasto S., umowy najmu lokalu, roszczenia o wydanie lokalu i wniosków o wydanie dokumentów dotyczących postępowania w sprawie podatku od nieruchomości, w tym opinii prawnej z [...] Rozpoznając wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika, postanowieniem z dnia 5 lutego 2018 r. w sprawie II SAB/Sz 171/17 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy z uwagi na oczywistą bezzasadność skargi. W uzasadnieniu Sąd stwierdził, że skoro żądanie skargi nie jest związane z jakimkolwiek postępowaniem administracyjnym i z tzw. dostępem strony postępowania administracyjnego do akt postępowania jej dotyczącego, nie obejmuje dokumentu z akt danej sprawy, to Sąd nie ma podstaw prawnych do zobowiązania organu do załatwienia wniosku skarżącego, w sposób przewidziany przepisami prawa poprzez wydanie kopii czy odpisu dokumentu lub odmowę jego wydania, w określonym terminie. Tym samym skarga na bezczynność jest niedopuszczalna, nie dotyczy bowiem sytuacji, która podlega kontroli sądu administracyjnego. W związku z powyższym Sąd uznał, że skarga jest oczywiście bezzasadna, a w tej sytuacji skarżący nie może skutecznie domagać się udzielenia mu pomocy prawnej. Rozpoznając zażalenie L. G. na przedmiotowe orzeczenie Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 12 kwietnia 2018 r. w sprawie I OZ 324/18 oddalił je. W uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia NSA wskazał, że okoliczność oczywistej bezzasadności skargi, o której mowa w art. 247 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t.: Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.) – dalej: "P.p.s.a.", uzasadniająca odmowę przyznania prawa pomocy zachodzi, gdy bez potrzeby dokonania głębszej analizy prawnej nie ulega wątpliwości, że skarga ta nie może zostać uwzględniona. Powołany przepis wprowadza bowiem samodzielną, negatywną przesłankę przyznania stronie prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Prawo to nie przysługuje stronie w razie oczywistej bezzasadności jej skargi, co oznacza, że ocena w tym przedmiocie dokonywana jest w oderwaniu od sytuacji materialnej strony. Zdaniem NSA, taka sytuacja wystąpiła w okolicznościach niniejszej sprawy, gdyż jak wynika z niewadliwego ustalenia Sądu I instancji skarżący domaga się wydania dokumentu, który nie jest ani częścią akt administracyjnych, ani dokumentem urzędowym, gdyż nosi cechy dokumentu wewnętrznego. Zatem trafna jest konkluzja, że skarga na bezczynność w niniejszej sprawie nie może być uwzględniona, bo organ nie jest obowiązany do realizacji przedmiotowego żądania. Słusznie zatem Sąd ten odmówił przyznania prawa pomocy z powodu oczywistej bezzasadności skargi - zgodnie z treścią art. 247 P.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje: Na wstępie należy podkreślić, że zgodnie z art. 153 P.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Przepis ten ma charakter bezwzględnie obowiązujący, co oznacza, że ani organ administracji publicznej, ani sąd, orzekając ponownie w tej samej sprawie, nie mogą nie uwzględnić oceny prawnej i wskazań wyrażonych wcześniej w orzeczeniu sądu, gdyż są nimi związane. Wobec powyższego w rozpoznawanej sprawie Sąd związany jest oceną prawną i wytycznymi co do dalszego postępowania wyrażonymi w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 kwietnia 2018 r. w sprawie I OZ 324/18 Dodatkowo wyjaśnić można skarżącemu, że w myśl art. 3 § 2 P.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23) oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r. poz. 613, z późn. zm.) oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 3 P.p.s.a.). Sprawa będąca przedmiotem skargi nie należy do spraw, w których możliwe jest wniesienie skargi do sądu administracyjnego, bowiem jak już wyjaśnił Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu postanowienia z dnia 12 kwietnia 2018 r., skarżący domaga się wydania dokumentu, który nie jest ani częścią akt administracyjnych, ani dokumentem urzędowym, gdyż nosi cechy dokumentu wewnętrznego. Zatem skarga na bezczynność w niniejszej sprawie nie może być uwzględniona, bo organ nie jest obowiązany do realizacji przedmiotowego żądania. Stosownie do art. 58 § 1 pkt 6 ustawy P.p.s.a., sąd odrzuca skargę jeżeli z innych przyczyn, niż te wymienione w pkt od 1-5 powołanego artykułu wniesienie skargi jest niedopuszczalne. Sąd odrzuca skargę postanowieniem, odrzucenie może nastąpić na posiedzeniu niejawnym (art. 58 § 3 ustawy P.p.s.a.). W tym stanie rzeczy, Sąd odrzucił skargę jako niedopuszczalną, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 P.p.s.a.