II SAB/Sz 193/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Sokołowska Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder, Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 17 lutego 2022 r. sprawy ze skargi S. S. na bezczynność Wojewody w przedmiocie rozpoznania wniosku o zezwolenie na pobyt czasowy I. stwierdza, że Wojewoda dopuścił się bezczynności w prowadzonym postępowaniu, II. stwierdza, że bezczynność Wojewody nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, III. zobowiązuje Wojewodę do rozpatrzenia wniosku skarżącego S. S. z dnia [...] sierpnia 2021 r. w terminie 30 dni od otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy, IV. zasądza od Wojewody na rzecz skarżącego S. S. [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. W dniu 26 sierpnia 2021 r. wpłynął do Wojewody wniosek S. S. (dalej: "strona", "skarżący") nadany w dniu 25 sierpnia 2021 r. o udzielenie cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt czasowy. W dniu 18 października 2021 r. wpłynęło do organu pismo informujące o ustanowieniu pełnomocnika w sprawie wraz z ponagleniem skierowanym w trybie przepisu art. 37 k.p.a. do Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców w W.. W odniesieniu do złożonego ponaglenia Wojewoda złożył wyjaśnienia w piśmie z dnia 26 października 2021 r. W dniu 2 listopada 2021 r. pełnomocnik skarżącego uzupełnił braki formalne wniosku: pełnomocnictwo, zezwolenie typu A, załącznik nr [...] do wniosku o wydanie zezwolenia. Pismem z dnia 18 listopada 2021 r. a pośrednictwem pełnomocnika skarżący został wezwany do osobistego stawiennictwa w Urzędzie Wojewódzkim w dniu 8 grudnia 2021 r. Skarżący, działając przez pełnomocnika, pismem z dnia 27 lipca 2021 r., które wpłynęło do organu dnia 12 listopada 2021 r., złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie na bezczynność Wojewody. Jednocześnie zarzucił organowi naruszenie art. 8, art. 12, art. 35 § 1 oraz art. 36 § 1 k.p.a. przez rażące przekroczenie terminów do załatwienia sprawy w postępowaniu administracyjnym. Mając powyższe na względzie skarżący wniósł o zobowiązanie Wojewody do wydania odpowiedniego aktu administracyjnego w terminie 14 dni od daty doręczenia akt organowi oraz zasądzenie kosztów postępowania na rzecz skarżącego w podwójnej wysokości. W uzasadnieniu skargi pełnomocnik strony wskazał, że w dniu 15 lutego 2021 r. złożył wniosek o wydanie zezwolenia na pobyt czasowy. Następnie przedstawił przebieg postępowania przed organem oraz wskazał, że pomimo upływu ustawowego terminu od dnia złożenia wniosku organ nie wydał decyzji w przedmiotowej sprawie, jak również nie podjął innych czynności zmierzających do rozpoznania złożonego wniosku. Odpowiadając na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie przyznając, że wniosek skarżącego w przedmiocie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy został złożony w dniu 26 sierpnia 2021 r. Organ zwrócił uwagę, że wniosek był niekompletny, a został uzupełniony w dniu 2 listopada 2021 r. Pismem z dnia 18 listopada 2021 r. Wojewoda wezwał stronę do osobistego stawiennictwa w organie w dniu 8 grudnia 2021 r. pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. W dniu 12 listopada 2021 r. wpłynęła do organu skarga na bezczynność datowana na dzień 27 lipca 2021 r. Odnosząc się do zarzutów skargi Wojewoda przytoczył treść art. 105 ust. 1 i 2 ustawy o cudzoziemcach oraz wyjaśnił, że ustawodawca nie zakazuje złożenia wniosku za pośrednictwem poczty, czy przez pełnomocnika, jednakże w takim przypadku obowiązkiem organu jest wezwanie wnioskodawcy do osobistego stawiennictwa pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. Wezwanie w tym zakresie Wojewoda wystosował do skarżącego w dniu 18 listopada 2021 r. wyznaczając datę stawiennictwa na 8 grudnia 2021 r. Jednocześnie Wojewoda zwrócił uwagę, że skarżący złożył wniosek bez wymaganych załączników i niekompletnie wypełniony w związku z tym przyjął dzień 2 listopada 2021r., jako datę wszczęcia postępowania, bowiem dopiero w tym dniu skarżący uzupełnił braki formalne oraz przedłożył prawidłowo wypełniony wniosek wraz z załącznikami. Tym samym co najmniej do tego dnia organ nie dopuścił się bezczynności, którą należy rozumieć jako niezałatwienie sprawy w terminie. Ponadto organ wyjaśnił, że z uwagi na nadzwyczaj dużą liczbę wpływających wniosków w sprawach legalizacji pobytu możliwości organu w natychmiastowym rozpatrzeniu każdego złożonego wniosku są ograniczone istnieje zatem uzasadnienie, że powstaje pewien odstęp czasowy od momentu przyjęcia wniosku do momentu pierwszej czynności merytorycznej w sprawie. W przedmiotowej sprawie organ już pismem z dnia 18 listopada 2021 r., czyli po niespełna 16 dniach skierował do strony wezwanie do osobistego stawiennictwa, przy czym w międzyczasie musiał udzielić odpowiedzi na ponaglenie, co miało wpływ na opóźnienie w załatwieniu sprawy, a w tych okolicznościach zarzut bezczynności nie znajduje uzasadnienia. W odniesieniu do złożonego wniosku postępowanie nie mogło być zakończone z uwagi na oczekiwanie na osobiste stawiennictwo strony w organie, a następnie przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje: Sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym, zgodnie z art. 119 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329), zwanej dalej "p.p.s.a.", który stanowi, że sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje także orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Jedną z naczelnych zasad postępowania administracyjnego, wyrażoną w art. 12 § 1 i 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 735, dalej: "k.p.a."), jest zasada jego szybkości. Istota tej zasady sprowadza się do stwierdzenia, że organy administracji publicznej powinny działać w sprawie nie tylko wnikliwie ale i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Zwłaszcza sprawy, które nie wymagają zbierania dowodów, informacji czy wyjaśnień, powinny być załatwione niezwłocznie. Wskazać należy, że art. 35 § 1-3 k.p.a. stanowi rozwinięcie ww. zasady, zobowiązując organy administracji publicznej do załatwienia sprawy bez zbędnej zwłoki. Niezwłocznie powinny być załatwione sprawy, które mogą być rozpatrzone w oparciu o dowody przedstawione przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ. Natomiast załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego winno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. O każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki, wskazując nowy termin załatwienia sprawy oraz pouczając o prawie do wniesienia ponaglenia. Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 1 i § 2 k.p.a.). Według postanowień art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a., z bezczynnością mamy do czynienia wówczas, gdy nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 k.p.a. Zarówno doktryna, jak i orzecznictwo sądów administracyjnych są zgodne, że z bezczynnością organu mamy do czynienia wówczas, gdy - w ustalonym przepisami terminie - organ nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale mimo istnienia ustawowego obowiązku nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub innego aktu, albo nie podjął stosownej czynności. Dla oceny zasadności skargi na bezczynność nie ma przy tym znaczenia okoliczność, z jakich powodów określony akt nie został podjęty lub czynność dokonana, a w szczególności, czy bezczynność została spowodowana zawinionym albo też niezawinionym opóźnieniem organu. W ocenie Sądu w realiach rozpoznawanej sprawy mamy do czynienia z tak rozumianą bezczynnością. Z analizy akt administracyjnych wynika, że skierowany do Wojewody wniosek o udzielenie skarżącemu zezwolenia na pobyt czasowy wpłynął do organu w dniu 26 sierpnia 2021 r. Następnie skarżący złożył ponaglenie (pismo z dnia 18.10.2021 r.), które wpłynęło do organu w dniu 20 października 2021 r. W dniu 2 listopada 2021 r.. pełnomocnik uzupełnił braki formalne wniosku strony, zaś w dniu 12 listopada 2021 r. wpłynęła do organu skarga strony na bezczynność. Co do zasady, zgodnie z art. 61 § 3 k.p.a., datą wszczęcia postępowania na żądanie strony jest dzień doręczenia żądania organowi administracji publicznej. Wniosek skarżącego wpłynął do Wojewody w dniu 26 sierpnia 2021 r. Pierwszą czynność procesową w sprawie, organ podjął dopiero w dniu 18 listopada 2021 r., czyli już po złożeniu przez stronę ponaglenia oraz skargi do Sądu, kierując standardowe w tego rodzaju sprawach wezwanie do osobistego stawiennictwa - w trybie przepisu art. 105 ust. 2 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (Dz. U. z 2021 r. poz. 2354). Przepis ten stanowi, że jeżeli wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy nie został złożony przez cudzoziemca osobiście, wojewoda wzywa go do osobistego stawiennictwa w terminie nie krótszym niż 7 dni pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. Mając na uwadze opisany stan rzeczy, w szczególności zestawienie daty wpływu wniosku (26 sierpnia 2021 r.) oraz podjęcia pierwszej czynności przez organ z własnej inicjatywy poprzez wezwanie strony w trybie art. 105 ust. 2 ustawy o cudzoziemcach (18 listopada 2021 r.), a także brak informacji ze strony Wojewody o załatwieniu sprawy do dnia rozpoznania sprawy przez Sąd (17 lutego 2022 r.), mimo że jak wynika z akt administracyjnych skarżący w odpowiedzi na wezwanie z dnia 18 listopada 2021 r. osobiście stawił się w organie w dniu 8 grudnia 2021 r. należy stwierdzić, że Wojewoda nie dochowując terminów ustawowych określonych przepisami art. 35 i art. 36 k.p.a., a także zasad wskazanych w art. 8 oraz art. 12 k.p.a. niewątpliwie dopuścił się bezczynności w załatwieniu niniejszej sprawy. Z tego względu zarzut bezczynności organu w rozpoznaniu sprawy okazał się w pełni uzasadniony i dlatego na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a., orzeczono jak w pkt I sentencji wyroku. Czynności polegające na wezwaniu strony do osobistego stawiennictwa miały charakter standardowy. Jednak biorąc pod uwagę, że od dnia złożenia wniosku do podjęcia przez organ pierwszej czynności (26.08.2021 r. do 18.11.2021 r.) upłynęło 2 miesiące i 12 dni Sąd uznał, że bezczynność ta nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, dlatego orzekł jak w punkcie II wyroku na podstawie art. 149 § 1a P.p.s.a. O kosztach postępowania, Sąd orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 206 P.p.s.a. Na koszty te składa się kwota obejmująca uiszczony wpis od skargi [...] zł oraz [...] zł. stanowiących połowę kosztów zastępstwa prawnego określonego w Rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości z dnia 22.10.2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 265) § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c oraz opłatę od pełnomocnictwa w wysokości [...] zł. Sąd nie uwzględnił wniosku pełnomocnika skarżącego o zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego w podwójnej wysokości biorąc pod uwagę brak staranności wykonanych przez r.pr. czynności procesowych. Skarga wniesiona przez pełnomocnika jest obarczona wieloma błędami, które powodują dezinformację co do stanu fatycznego mianowicie: datowana jest z sprzed dnia złożenia przez skarżącego wniosku do Urzędu Wojewódzkiego zaś w uzasadnieniu jako dzień złożenia wniosku wskazana jest data 15 lutego 2021 r. W ocenie Sądu przywołanie samych przepisów prawnych nie dokonując ich powiązania ze zindywidualizowanym stanem faktycznym nie można uznać za staranne działanie odzwierciadlające nakład pracy pełnomocnika przy przygotowaniu skargi i uzasadniające zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych, a co dopiero w podwójnej ich wysokości.