II SAB/Sz 20/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Henryk Dolecki, Sędziowie Sędzia NSA Stefan Kłosowski (spr.),, Sędzia WSA Maria Mysiak, Protokolant Joanna Białas-Gołąb, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 26 maja 2011r sprawy ze skargi M. R. na bezczynność Inspektora Nadzoru Budowlanego w przedmiocie samowolnie wykonanej instalacji centralnego ogrzewania oraz zmiany sposobu użytkowania pomieszczenia piwnicznego w budynku mieszkalnym na kotłownię I zobowiązuje Inspektora Nadzoru Budowlanego do załatwienia sprawy wszczętej zawiadomieniem z dnia [...] r., w terminie [...] dni od doręczenia niniejszego wyroku wraz z aktami administracyjnymi, II zasądza od Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącej M. R. kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. M. R. wniosła skargę na bezczynność Inspektora Nadzoru Budowlanego w przedmiocie samowolnego wykonania instalacji centralnego ogrzewania oraz zmiany sposobu użytkowania pomieszczenia piwnicznego na kotłownię w budynku mieszkalnym przy ul. [...] w [...] oraz w sprawie rozbudowy i zmiany sposobu użytkowania części werandy na łazienkę, przypisanych do lokalu mieszkalnego nr [...] w w/w budynku, dokonanych przez współwłaścicieli budynku zajmujących lokal nr [...]. Z akt sprawy wynika, że w związku z dokonanym przez M. R. zgłoszeniem samowoli budowlanej pracownicy Inspektoratu Nadzoru Budowlanego w dniu [...]r. przeprowadzili kontrolę w budynku mieszkalnym przy ul. [...] w [...]. Pismem z dnia [...]r. Inspektor Nadzoru Budowlanego zgodnie z art. 61 § 4 Kpa zawiadomił M. R. oraz właścicieli mieszkania nr [...] L. i Z. P. o wszczęciu w dniu [...]r. postępowania administracyjnego w sprawie zmiany sposobu użytkowania pomieszczenia piwnicznego na kotłownię w budynku mieszkalnym nr [...] przy ul. [...] w [...] z naruszeniem art. 28 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2006r. Nr 156, poz. 1118 z późn. zm.). Organ pouczył strony o prawie zapoznania się z aktami sprawy, uzyskania wyjaśnienia w sprawie, składania wniosków i zastrzeżeń. Decyzją z dnia [...]r. Nr [...], wydaną na podstawie art. 105 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, Inspektor Nadzoru Budowlanego umorzył postępowanie administracyjne w sprawie samowolnego wykonania instalacji centralnego ogrzewania oraz zmiany sposobu użytkowania pomieszczenia piwnicznego w budynku mieszkalnym przy ul. [...] w [...] stwierdzając, iż jak wynika z przedłożonej oceny technicznej, opracowanej przez mgr inż.arch. M. L., posiadającego uprawnienia budowlane w specjalności architektonicznej oraz M. G., posiadającego uprawnienia budowlane w specjalności instalacyjno-inżynieryjnej w zakresie instalacji sanitarnych opisywane roboty budowlane zostały wykonane zgodnie z obowiązującymi przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej i przedłożoną inwentaryzacją. Przedłożona ocena techniczna została pozytywnie zaopiniowana przez rzeczoznawcę do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych. Podobnie prawidłowość podłączenia, wykonanie wkładu kwaso- i żarodpornego oraz prawidłowe działanie wentylacji potwierdza, opinia kominiarska nr [...] z dnia [...]r. wykonana przez mistrza kominiarskiego – E. K. Na skutek wniesionego przez M. R. odwołania, Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił w/w decyzję INB z dnia [...]r i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Według organu II instancji, organ powiatowy błędnie przyjął, iż na przedmiotowe roboty budowlane, jak i na zmianę sposobu użytkowania, wykonanych w czasie obowiązywania ustawy Prawo budowlane z dnia 24 października 1974r. nie było wymagane pozwolenie na budowę W przedmiotowym postępowaniu organ winien zastosować art. 51 obowiązującego prawa budowlanego a nie odwoływać się do ustawy z 1974r. Pismem z dnia [...]r. kierowanym do organu II instancji M. R. zwróciła się o przyśpieszenie załatwienia powyższej sprawy. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego pismem z dnia [...]r. Nr [...] zobligował organ I instancji do wydania stosownego rozstrzygnięcia. Pismem z dnia [...]r. M. R. skierowała do WINB zażalenie na niezałatwienie przez Inspektora Nadzoru Budowlanego sprawy samowolnego wykonania kotłowni w budynku mieszkalnym przy ul. [...] w [...] w terminie przez wydanie stosownej decyzji. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...]r. Nr [...] wyznaczył organowi I instancji termin załatwienia sprawy do dnia [...]r. Inspektor Nadzoru Budowlanego udzielając odpowiedzi na skargę M. R. na bezczynność tego organu wniósł o jej oddalenie, wyjaśniając m.in., iż przepisy ustawy Prawo budowlane z 1974r. obowiązujące w czasie wykonania przedmiotowej instalacji centralnego ogrzewania nie wymagały uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę. Na rozprawie w dniu [...]r. skarżąca podtrzymała swą skargę wyjaśniając, że do chwili obecnej sprawa nie została załatwiona przez INB. Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o oddalenie skargi, wyjaśniając, iż nie wydano dotychczas w sprawie stosownej decyzji, ponieważ akta administracyjne sprawy znajdują się w sądzie /sprawa [...]/. Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje: Skargę należy uznać za zasadną. Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sadów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Zgodnie z treścią przepisu art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. zwanej dalej: P.p.s.a.), kontrola sądów administracyjnych obejmuje również przypadki bezczynności organów w sprawach wskazanych w art. 3 § 2 pkt 1-4a P.p.s.a. Właściwość sądu administracyjnego obejmuje zatem także niepodejmowania przez organy administracji publicznej nakazanych prawem aktów lub czynności w sprawach indywidualnych w określonej formie i w określonym prawem terminie. Zgodnie z art. 35 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Zgodnie z treścią § 3 w/w artykułu, załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. Zgodnie zaś z art. 36 § 1 Kpa, o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Stosownie do treści art. 104 § 1 Kpa, organ administracji publicznej załatwia sprawę przez wydanie decyzji, chyba że przepisy kodeksu stanowią inaczej. Decyzje rozstrzygają sprawę co do jej istoty w całości lub w części albo w inny sposób kończą sprawę w danej instancji (art. 104 § 2 Kpa). W świetle przepisów obowiązujących w dacie wniesienia skargi bezczynność organu zachodzi wówczas, gdy organ ten nie wydaje decyzji w terminach wskazanych w art. 35 § 1 -3 Kpa, ani nie wykonuje czynność o których mowa w art. 36 Kpa. W sprawie bezspornym jest, iż organ I instancji wszczął w dniu [...]r. postępowanie administracyjne, o czym zawiadomiono strony tj. właścicieli mieszkania nr [...] L. i Z. P. oraz skarżącą – właścicielkę mieszkania nr [...]. Z pisma INB z dnia [...]r. wynika, iż organ ten uznał M. R. za stronę postępowania administracyjnego w spawie zmiany sposobu użytkowania części pomieszczenia piwnicznego na kotłownię w budynku mieszkalnym nr [...] przy ul. [...] w [...], do której to nieruchomości skarżąca legitymuje się prawem współwłasności. Interes prawny skarżącej uznał także Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w decyzji z dnia [...]r., uchylając /na skutek wniesionego przez M. R. odwołania/, decyzję INB z dnia [...]r., przekazując jednocześnie organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia. Zgodnie z treścią art. 83 ust. 1 ustawy Prawo budowlane do właściwości powiatowego inspektora nadzoru budowlanego jako organu pierwszej instancji należą zadania i kompetencje wynikające z nałożonych tą ustawa obowiązków przestrzegania zasad procesu architektoniczno – budowlanego, do których niewątpliwie należy także sprawa zainicjowana zawiadomieniem INB z dnia [...]r., o którym to fakcie poinformowano M. R. zawiadomieniem z dnia [...]r. o wszczęciu postępowania w przedmiotowej sprawie. W rozpoznawanej sprawie skarżąca M. R. wykazała zatem swój interes prawny w załatwieniu sprawy na drodze postępowania administracyjnego. Pomimo prawnego obowiązku wynikającego z przepisów Kpa oraz ustawy Prawo budowlane /skonkretyzowanych przez Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w decyzji z dnia [...]r./ Inspektor Nadzoru Budowlanego nie załatwił sprawy w terminie, w sposób przewidziany przepisami, a mianowicie przez wydanie decyzji, postanowienia lub podjęcie stosownej czynności. Organ nie poinformował także strony o powodach pozostawania w zwłoce w załatwieniu sprawy. Żądanego przez stronę skutku nie odniosły również środki zwalczania bezczynności organu, w tym m.in. interwencja Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (vide pismo organu II instancji z dnia [...]r. oraz postanowienie z dnia [...]r. Nr [...]). Z całokształtu sprawy wynika zatem zasadność zarzutu M. R., iż Inspektor Nadzoru Budowlanego pozostaje w bezczynności, ponieważ nie załatwił sprawy w ustawowym terminie (art. 35 kpa). Należy też zwrócić uwagę, iż bezczynność Inspektora Nadzoru Budowlanego w niniejszej sprawie ma charakter uporczywy, o czym świadczy ukaranie go grzywną w sprawie [...]. Stosownie do treści art. 149 P.p.s.a. Sąd, Sąd uwzględniając skargę na bezczynność zobowiązuje organ do podjęcia działań w określonym terminie tj. do wydania aktu lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. W postępowaniu dotyczącym bezczynności organu administracji Sąd nie bada merytorycznej zasadności żądania skierowanego przez zainteresowanego do organu. Bada jedynie, czy organ prowadził postępowanie zgodnie z wymogami art. 35 i 36 Kpa i czy nie pozostaje w bezczynności. Sąd nie jest władny również do wskazywania organowi w jaki sposób ma rozstrzygnąć daną sprawę. Dodać należy, iż nie do przyjęcia jest tłumaczenie bezczynności przez skarżony w tym zakresie organ okolicznością, że w momencie wykonania instalacji centralnego ogrzewania i kotłowni prace te nie wymagały pozwolenia na budowę. Każda sprawa administracyjna musi być zakończona w sposób przewidziany w przepisach prawa materialnego i zgodnie z wymogami Kodeksu postępowania administracyjnego. W tej sytuacji Sąd na podstawie art. 149 w zw. z art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w pkt I sentencji. O kosztach postępowania Sąd orzekł, jak w pkt II sentencji, na podstawie art. 200 P.p.s.a. Natomiast sprawa bezczynności INB w zakresie samowolnej zmiany sposobu użytkowania części werandy w tymże budynku, co skarżąca podnosiła również w skardze z dnia [...]r. zarejestrowana została jako odrębna sprawa pod sygn. akt [...], gdyż objęta była odrębnym postępowaniem administracyjnym.