II SAB/Sz 200/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Kwiecińska, Sędziowie Sędzia WSA Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka (spr.),, Sędzia WSA Joanna Wojciechowska, , po rozpoznaniu w Wydziale II w trybie uproszczonym w dniu 30 listopada 2022 r. sprawy ze skargi A.T. na bezczynność C. D. R. N. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w K. w przedmiocie bezczynności w sprawie udostępnienia informacji publicznej I. zobowiązuje C. D. R. N. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w K. do rozpoznania wniosku A. T. z dnia 20 kwietnia 2022 r. w terminie 14 dni od daty doręczenia organowi akt sprawy wraz z odpisem prawomocnego wyroku, II. stwierdza, że C. D. R. N. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w K. dopuściło się bezczynności oraz, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszenia prawa, III. zasądza od C. D. R. N. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w K. na rzecz strony skarżącej A. T. kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Pismem z 27 czerwca 2022 r. A. T. (zw. dalej: "Skarżącą") wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie skargę na bezczynność C. D. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w K. (zw. dalej: "C. " lub "Organem") w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. Z akt sprawy wynika, że Skarżąca pismem z 20 kwietnia 2022 r. zwróciła się do C. o udzielenie informacji publicznej w zakresie rozliczenia przyznanej subwencji na jej dziecko (w okresie od 1 lipca 2021 r. do 30 kwietnia 2022 r.) wobec posiadania przez jej córkę orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego na okres wychowania przedszkolnego oraz opinii o wczesnym wspomaganiu rozwoju. Skarżąca zwróciła się przy tym, z prośbą o udostępnienie dokumentacji z podziałem na co zostały przeznaczone środki przyznane na córkę. Pismem z 21 kwietnia 2022 r., C. poinformowało Skarżącą, że nie otrzymuje subwencji lecz dotację oświatową. W odniesieniu do prośby o udostępnienie dokumentacji z podziałem na co zostają przeznaczone środki przyznane na dziecko z orzeczeniem, C. poinformowało, że nie może udostępnić dokumentacji objętej RODO. Niemniej jednak, Organ wskazał, że może przedstawić do wglądu dokumentację lub wskazać odbyte przez córkę Skarżącej zajęcia. Tym samym, Organ zaproponował termin spotkania w maju, po zakończeniu kwietnia 2022 r. wskazanego jako okres rozliczenia. Opisanym na wstępie pismem z 27 czerwca 2022 r., Skarżąca wniosła skargę na bezczynność Organu w zakresie udostępnienia informacji publicznej. Skarżąca wskazała, że stosownie do art. 4 ust. 2 pkt 5 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2022 r., poz. 902, dalej w skrócie: "u.d.i.p."), wśród zobowiązanych do udostępniania informacji publicznej są podmioty, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym. Niewątpliwie więc podmiot, który prowadzi punkt przedszkolny pobierając na ten cel dotację ze środków publicznych mieści się w zakresie zobowiązanych do udzielania informacji publicznej. Podkreśliła również, że podmiot ten spełnia także przesłankę wymienioną w art. 4 ust. 3 u.d.i.p., tj.: posiadania żądanej informacji albowiem to C. [...] Sp. z o.o. dysponowało środkami objętymi wnioskiem, wydatkowało je i wobec tego winno dysponować stosownymi fakturami i rozliczeniami. Skarżąca dodała, że zgodnie z art. 13 ust. 1 u.d.i.p., udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku. W sprawie niniejszej termin został przekroczony (w dniu sporządzania pisma ponad czterokrotnie). Fakt ten świadczy o tym, że w sprawie tej mamy do czynienia z bezczynnością zobowiązanego podmiotu. Mając powyższe na uwadze, w ocenie Skarżącej, skarga jest w pełni uzasadniona i zasługuje na uwzględnienie. W odpowiedzi na skargę C., wskazało na bezzasadność wniesionej skargi. Organ nadmienił, że 31 marca 2022 r. została Skarżącej wypowiedziana umowa o świadczenie usług przedszkolnych przez N. . Od tego czasu Skarżąca niezadowolona z otrzymanego wypowiedzenia, zasypywała placówkę pismami. Jednym z takich pism, jest wniosek o udostępnienie dokumentacji z podziałem na co zostały przeznaczone środki przyznane na córkę Skarżącej. Chcąc być pewnym uprawnień, C. zadzwoniło do Urzędu Miejskiego Wydział Edukacji w K., aby uzyskać rzetelną wiedzę co i w jakim zakresie może udostępnić. Nie zastanawiano się nad stroną formalną pisma. C. uzyskało informację, że jako placówka nie otrzymuje subwencji oświatowej. Subwencję otrzymuje gmina, placówki posiadające wpis w rejestr placówek oświatowych otrzymują dotację oświatową. Dlatego też, znając tendencję Skarżącej do drobiazgowości, w piśmie zwrotnym C. odniosło się bezpośrednio do słów Skarżącej uściślając ten fakt. C. wskazało następnie, że zaproponowało Skarżącej termin spotkania w maju, w celu przedstawienia do wglądu dokumentacji dotyczącej rozliczeń. C. dodało, że chcąc aby wszystko było klarowne i przejrzyste, gotowe było przedstawić wszystkie faktury, nie zaś samo rozliczenie składane co miesiąc do Urzędu Miasta K., które stanowi informację publiczną. Jednak zważywszy na fakt, że obsługą księgową zajmuje się firma zewnętrzna, niezbędną dokumentację mogło przygotować po uprzednim zaplanowaniu terminu spotkania. Jako dowód przedłożono odpowiedź z 21 kwietnia 2022 r. na pismo Skarżącej. C. wskazało, że w 4 maja 2022 r. faktycznie odebrane zostało pismo od Skarżącej. Było to odwołanie od wypowiedzenia umowy o świadczenie usług. Owszem zawierało ono wniosek o udzielenie informacji publicznej, jednak nie odpowiadało na propozycję spotkania ani nie wskazywało w jakiej formie Skarżąca chce uzyskać te informacje. Odwołanie to w zasadniczym brzmieniu stanowiło skargę skierowaną przeciwko dyrekcji, placówce, kadrze pedagogicznej. Skarżąca kierując się animozjami za wypowiedzenie umowy o świadczenie usług kierowała skargi do kilku urzędów. Korzystając z usług radcy prawnego zażądała przeprosin oraz zadośćuczynienia za wypowiedzenie umowy. C. dodało, że przy wsparciu kancelarii adwokackiej zwróciło się o zaprzestanie nękania przez Skarżącą. Nadto, dodało, że nigdy nie uchylało się od udzielenia wglądu do informacji publicznej. Zaproponowało spotkanie po zakończeniu okresu rozliczeniowego. Nigdy nie otrzymało jednak informacji zwrotnej czy Skarżąca zgadza się na takie spotkanie czy też nie. C. wskazało, że mając na względzie dobro każdej ze stron, przesyła w załączeniu comiesięczne rozliczenia z Urzędem Miasta Wydział Edukacji w K., dotyczące wczesnego wspomagania rozwoju od miesiąca wrzesień 2021 r. Organ wskazał też, że córka Skarżącej, zgodnie z umową, podlegała pod WWR od rozpoczęcia roku szkolnego [...] czyli od 1 września 2021 r. Pismem z 24 października 2022 r. Skarżąca ustosunkowała się do odpowiedzi Organu wskazując, że są to liczne pomówienia. Nadto, Skarżąca dodała, że z załączonego rozliczenia wykorzystania dotacji nadal nie wynika na co zostały wykorzystane środki z dotacji na jej córkę. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje: W pierwszej kolejności Sąd wskazuje, że na podstawie art. 119 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 329 ze zm.; dalej "p.p.s.a."), sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym, na posiedzeniu niejawnym. Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany wskazanymi przez stronę skarżącą zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Według art. 149 § 1 p.p.s.a., sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Zgodnie z art. 149 § 1a p.p.s.a., jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Zgodnie z § 1b - sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1 pkt 1 i 2, może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego. W przedmiotowej sprawie Skarżąca złożyła wniosek o udostępnienie informacji publicznej w zakresie rozliczenia przyznanej subwencji na jej dziecko (w okresie od 1 lipca 2021 r. do 30 kwietnia 2022 r.) wobec posiadania przez jej córkę orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego na okres wychowania przedszkolnego oraz opinii o wczesnym wspomaganiu rozwoju. Skarżąca zwróciła się przy tym, z prośbą o udostępnienie dokumentacji z podziałem na co zostały przeznaczone środki przyznane na córkę. C. [...] Sp. z o.o. w K. poinformowało Skarżącą, że nie otrzymuje subwencji lecz , nie może udostępnić dokumentacji objętej RODO, może przedstawić do wglądu dokumentację lub przedstawić odbyte przez córkę zajęcia. Organ zaproponował też termin spotkania w maju. W toku postępowania sądowego C. załączyło do akt comiesięczne rozliczenia z Urzędem Miasta Wydział Edukacji w K., dotyczące wczesnego wspomagania rozwoju od miesiąca wrzesień 2021 r. Skarżąca uważa, że doszło do bezczynności. Skargę należało uwzględnić. Podkreślenia wymaga, że procedurę dostępu do informacji publicznej w kompleksowy sposób reguluje ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz. U. z 2020 r., poz. 2176, dalej: "u.d.i.p."), która kształtuje prawo do informacji publicznej, a także określa zasady i tryb jej udostępniania. Określenie na czym polega bezczynność w udostępnieniu informacji publicznej wymaga odniesienia się do przepisów właśnie tej ustawy. W orzecznictwie sądowym oraz doktrynie prawniczej zgodnie przyjmuje się, że z bezczynnością mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie, lub wprawdzie prowadzi postępowanie, ale mimo istnienia ustawowego obowiązku nie zakończył go wydaniem decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności. Innymi słowy, bezczynność organu administracyjnego można najogólniej określić jako taki stan rzeczy, w którym zawisła przed organem sprawa nie została załatwiona, mimo upływu przewidzianych w przepisach prawa terminów, a organ nie podejmuje w tym zakresie żadnych działań. Pojęcie informacji publicznej ustawodawca unormował w art. 1 ust. 1 u.d.i.p. wskazując, że informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych, zaś art. 6 u.d.i.p. zawiera przykładowy katalog takich spraw. Natomiast katalog podmiotów zobowiązanych do udostępnienia informacji publicznej został określony w art. 4 u.d.i.p. Z dalszych przepisów u.d.i.p. wynika, że udostępnianie informacji publicznej odbywa się na wniosek i winno nastąpić bez zbędnej zwłoki, nie później niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2 (art. 13 ust. 1 u.d.i.p.). Jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku (art. 13 ust. 2 u.d.i.p.). Organ jest niewątpliwie podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej. Zgodnie bowiem z art. 4 ust. 1 pkt 4 u.d.i.p. obowiązane do udostępniania informacji publicznej są podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego, zaś C., jako podmiot wykonujący zadania publiczne i reprezentujący jednostkę organizacyjną samorządu terytorialnego oraz będący w posiadaniu żądanych informacji spełnia powyższe kryterium. Wyjaśnić także należy, że pojęcie informacji publicznej zdefiniowane zostało w art. 1 ust. 1 u.d.i.p., zgodnie z którym informację publiczną stanowi każda informacja o sprawach publicznych. Jego doprecyzowaniem jest art. 6 ust. 1 u.d.i.p., który wymienia rodzaje spraw, jakich mogą dotyczyć informacje o charakterze publicznym. I tak, informacja może dotyczyć m.in. podmiotów zobowiązanych, w tym ich organizacji (art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. b u.d.i.p.) oraz zasad ich funkcjonowania (art. 6 ust. 1 pkt 3 u.d.i.p.). Przepis art. 6 ust. 1 u.d.i.p. zawiera jednak tylko przykładowy katalog spraw i dlatego dla prawidłowego ustalenia znaczenia tego pojęcia uwzględnić należy także zapisy Konstytucji RP, która w art. 61 ust. 1 ustala prawo obywatela do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne, a także o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego, oraz innych osób i jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa. Na podstawie wskazanych powyżej przepisów przyjąć trzeba, że informacją publiczną jest każda informacja wytworzona przez władze publiczne oraz osoby pełniące funkcje publiczne oraz inne podmioty, które wykonują funkcje publiczne lub gospodarują mieniem publicznym, jak również informacje odnoszące się do wspomnianych władz, osób i innych podmiotów, niezależnie od tego przez kogo zostały wytworzone. Jak wynika z okoliczności stanu faktycznego Skarżąca złożyła wniosek, na który nie uzyskała w ustawowym terminie odpowiedzi. C. wskazało na animozje istniejące między Stroną a placówką wobec wypowiedziana Skarżącej umowy o świadczenie usług przedszkolnych przez N. . Od tego czasu, Skarżąca niezadowolona z otrzymanego wypowiedzenia, zasypuje placówkę pismami. Z tego względu C. pisemnie zaproponowało Skarżącej spotkanie, a następnie przedłożyło dokumenty do akt sądowych. W myśl art. 13 ust. 1 u.d.i.p. udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2. Stosownie do art. 13 ust. 2 u.d.i.p., jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku. Zgodnie zaś z art. 16 ust. 1 u.d.i.p. odmowa udostępnienia informacji publicznej oraz umorzenie postępowania o udostępnienie informacji w przypadku określonym w art. 14 ust. 2 przez organ władzy publicznej następują w drodze decyzji. Natomiast w sytuacji, gdy organ wnioskowaną informacją nie dysponuje albo żądana informacja nie stanowi informacji publicznej w rozumieniu u.d.i.p., to jest zobligowany powiadomić pisemnie o tym fakcie wnioskodawcę. Mając na uwadze przytoczone regulacje prawne, przyjąć trzeba, że o bezczynności w udostępnieniu informacji publicznej można mówić w sytuacji, gdy zobowiązany do udzielenia tej informacji podmiot nie podejmuje w przewidzianym w ustawie terminie odpowiednich czynności, tj. nie udostępnia informacji w formie czynności materialno-technicznej lub nie wydaje decyzji o odmowie jej udzielenia, bądź też w przypadku, gdy informacja publiczna nie może być udostępniona w sposób lub w formie określonych we wniosku, a organ nie wydaje decyzji o umorzeniu postępowania zgodnie z art. 14 ust. 2 u.d.i.p. Przy czym, dla oceny zasadności skargi na bezczynność nie mają znaczenia okoliczności, z jakich powodów określone działanie nie zostało podjęte, a w szczególności, czy bezczynność została spowodowana zawinioną lub niezawinioną opieszałością organu, istniejącym konfliktem, zaproponowaniem wglądu do dokumentów. Wniesienie skargi jest zatem uzasadnione nie tylko w przypadku niedotrzymania terminu załatwienia sprawy, ale także w razie odmowy podjęcia określonego działania, mimo istnienia w tym względzie ustawowego obowiązku, choćby podmiot mylnie sądził, że zachodzą okoliczności, które uwalniają go od obowiązku prowadzenia postępowania w konkretnej sprawie i zakończenia go wydaniem decyzji administracyjnej lub innego aktu czy czynności (por. wyrok NSA z dnia 10 grudnia 2015 r., sygn. akt I OSK 675/15). Odnosząc powyższe do okoliczności rozpoznawanej sprawy, Sąd stwierdził, na podstawie materiału dokumentacyjnego sprawy, że C. uchybiło ustawowemu terminowi do udostępnienia wnioskowanej przez Skarżącą informacji. Z akt sprawy wynika, że wniosek o udostępnienie informacji publicznej został złożony przez Skarżącą 20 kwietnia 2022 r. Organ nie udzielił żądanej informacji, nie wydał także decyzji odmownej, załączył dokumenty do akt sądowych, zaproponował Skarżącej spotkanie i wgląd do akt. Oczywistym jest zatem, że C. pozostaje bezczynne w rozpoznaniu wniosku Skarżącej na podstawie ustawowych regulacji. W ocenie Sądu bezczynność Organu nie miała jednak charakteru rażącego (pkt I wyroku). Rażącym naruszeniem prawa będzie bowiem stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań można stwierdzić, że naruszono prawo w sposób oczywisty. Kwalifikacja naruszenia jako rażące musi posiadać również pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego jako zwykłe naruszenie. Dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych obowiązków, czyli także terminów załatwienia sprawy. W niniejszej sprawie bezczynność nie miała charakteru rażącego naruszenia prawa, ponieważ nie wynikała z zamierzonego i uporczywego działania Organu, a najprawdopodobniej z braku wiedzy i błędnego przekonania, że zaproszenie Skarżącej do wglądu do dokumentacji i zaproponowanie spotkania jest tożsame z udzieleniem wnioskowanej informacji publicznej. W tym stanie rzeczy, zdaniem Sądu, nie sposób uznać, że działanie Organu nacechowane było złą wolą, bądź przypisać Organowi lekceważący stosunek do norm prawa. Wyjaśnić należy, że celem skargi na bezczynność w przypadku wniosku o udostępnienie informacji publicznej jest doprowadzenie do podjęcia czynności lub aktu przez podmiot zobowiązany do działania wynikającego z przepisów u.d.i.p. Mając na uwadze, że w przedmiotowej sprawie Organ nie udzielił żądanej informacji ani nie wydał decyzji o odmowie jej wydania, Sąd był zobowiązany, na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a., zobowiązać Organ do rozpatrzenia wniosku Skarżącej w terminie 14 dni od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z \aktami sprawy, o czym orzekł jak w pkt I wyroku. Na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 p.p.s.a. Sąd orzekł, w pkt III wyroku, o kosztach postępowania. Wysokość tych kosztów obejmuje wpis od skargi uiszczony w kwocie 100 zł.