II SAB/Sz 21/17
PostanowienieWSA w Szczecinie2017-04-21
Skład orzekający: Bożena Gonzalez Perea
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych powinien zostać uwzględniony, jeśli strona skarżąca nie przedłożyła wymaganych dokumentów potwierdzających jej trudną sytuację materialną pomimo wezwania sądu?Ratio decidendi
Sąd odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, ponieważ strona skarżąca, mimo wezwania, nie wykazała w sposób przekonujący swojej trudnej sytuacji materialnej poprzez przedłożenie wymaganych dokumentów. Brak wykazania tej sytuacji zgodnie z przepisami PPSA skutkuje odmową przyznania prawa pomocy.Stan faktyczny
Skarżąca złożyła skargę na bezczynność Dyrektora Gimnazjum w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. Jednocześnie wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, uzasadniając to trudną sytuacją materialną. Sąd wezwał skarżącą do przedłożenia szeregu dokumentów potwierdzających jej sytuację finansową i rodzinną, jednak skarżąca na wezwanie nie odpowiedziała.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 21 kwietnia 2017 roku Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Szczecinie Bożena Gonzalez Perea po rozpoznaniu w dniu 21 kwietnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku E. G. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie z Jej skargi na bezczynność Dyrektora Gimnazjum im. [...] w B. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej postanawia odmówić zwolnienia od kosztów sądowych
E. G. reprezentowana przez pełnomocnika będącego radcą prawnym, wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S. skargę na bezczynność Dyrektora Gimnazjum im. [...] w B. w K. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej.
Jednocześnie skarżąca złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Wyjaśniła w uzasadnieniu wniosku, że nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych w sprawie bez uszczerbku utrzymania koniecznego siebie i rodziny ponieważ samotnie wychowuje dwie małoletnie córki, na które otrzymuje alimenty w kwocie [...] zł miesięcznie. Skarżąca natomiast jest zatrudniona na umowę o pracę na część etatu i jej wynagrodzenie za pracę wynosi [...] zł miesięcznie. Koszty utrzymania domu w którym mieszka skarżąca wynoszą ok. [...] zł miesięcznie, a leki konieczne dla córek ok. [...] zł. Ponadto, spłaca ona pożyczkę w wysokości [...] zł w ratach po [...] zł przez najbliższe sześć lat, a także pożyczkę w kwocie [...] zł. Po odliczeniu tych wydatków pozostaje jej [...] zł na zakup żywności dla siebie i dzieci i najpotrzebniejsze wydatki, co nie pozwala na wygospodarowanie środków na koszty sądowe. Jednocześnie wnioskodawczyni oświadczyła, że mieszka wyłącznie z córkami, nie posiada żadnego majątku ani oszczędności.
Wezwaniem z dnia [...] r. (doręczonym pełnomocnikowi [...] r.) starszy referendarz sądowy zobowiązał skarżącą do przedłożenia, w terminie 7 dni:
- wyciągów lub wykazów z wszystkich rachunków bankowych wnioskodawczyni, w tym związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą, z okresu ostatnich trzech miesięcy,
- dowodów potwierdzających wysokość dochodów skarżącej z okresu ostatnich trzech miesięcy (umowa o pracę, zaświadczenie o uzyskiwanych dochodach, kopie wyroków zasądzających alimenty i dowody potwierdzające otrzymanie świadczeń), z okresu ostatnich trzech miesięcy,
- dowodów potwierdzających dochody skarżącej uzyskane z działalności gospodarczej prowadzonej w formie Spółki A. z o.o. zarejestrowanej w C. w [...] r.,
- kopii zeznań podatkowych skarżącej za [...] r.,
- dowodów potwierdzających wydatki poniesione na utrzymanie nieruchomości położonej w Przysiece nr [...] i przy ul. [...] w K., za ostatnie trzy miesiące,
- kopii ostatnich decyzji w sprawie podatku od ww. nieruchomości za [...] r.,
- kopii umowy pożyczki i kopii umowy kredytu wraz z harmonogramami spłat,
- dowodu z którego wynika wysokość wynagrodzenia pełnomocnika skarżącej za zastępstwo prawne w niniejszej sprawie.
Skarżąca na wezwanie nie odpowiedziała.
W myśl art. 245 § 1 ustawy dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.) – dalej "p.p.s.a", prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata lub radcy prawnego (art. 245 § 3).
Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2). Oznacza to, że instytucja zwolnienia od kosztów sądowych ma charakter wyjątkowy i jest stosowana tylko w przypadkach osób znajdujących się w trudnej sytuacji materialnej.
Zgodnie z cytowanym wyżej przepisem art. 246 p.p.s.a., to na wnoszącym
o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej do skorzystania z pomocy.
W myśl art. 255 ww. ustawy, jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku
o przyznanie prawa pomocy okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego.
Skarżąca w złożonym wniosku podała, że wraz z córkami mieszka w domu, którego koszty utrzymania wynoszą 500 zł miesięcznie. Nie podała czyją własność stanowi ten dom, oświadczyła jedynie, że nie posiada żadnych nieruchomości. W oświadczeniu o dochodach i wydatkach podała, że miesięczne dochody jej rodziny wynoszą [...] zł, a wydatki na utrzymanie domu, leki dla córek i spłatę pożyczki [...] zł miesięcznie. Przy czym skarżąca spłaca kredyt którego wysokości raty nie podała, a mimo to pozostaje jej [...] zł na wyżywienie i inne wydatki.
Oświadczenie skarżącej o sytuacji rodzinnej, majątkowej i dochodach okazało się niewystarczające do oceny o jej rzeczywistej sytuacji rodzinnej, majątkowej i możliwości płatniczych, a skarżąca, mimo wezwania, nie przedłożyła dowodów pozwalających na ocenę tej sytuacji. W tej sytuacji należało uznać, że nie wykazała w sposób przekonujący, iż rzeczywiście znajduje się w sytuacji uniemożliwiającej uiszczenie wpisu sądowego od skargi w kwocie [...] zł.
Z tego względu, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak
w postanowieniu.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło