II SAB/Sz 22/07
PostanowienieWSA w Szczecinie2007-10-02
Skład orzekający: Bożena Gonzalez Perea
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym powinien zostać uwzględniony, jeśli strona nie przedłożyła wymaganych dokumentów źródłowych potwierdzających jej trudną sytuację finansową, mimo wezwania sądu?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym został oddalony, ponieważ strona skarżąca nie wykazała, że znajduje się w sytuacji uniemożliwiającej poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania. Mimo wezwania sądu, nie przedłożono wymaganych dokumentów źródłowych potwierdzających trudną sytuację materialną, co uniemożliwiło ocenę rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych.Stan faktyczny
Strona skarżąca wniosła skargę na bezczynność organu w sprawie wydania zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych. W skardze zawarto wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Strona powołała się na trudną sytuację finansową, jednak nie przedłożyła wymaganych dokumentów źródłowych potwierdzających tę sytuację, mimo wezwania sądu. Strona uiściła wpis sądowy od skargi.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie: Przewodniczący referendarz sądowy Bożena Gonzalez Perea (spr.), , , po rozpoznaniu w dniu 2 października 2007 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi na bezczynność Burmistrza Miasta w przedmiocie wydania zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych p o s t a n a w i a: odmówić przyznania prawa pomocy
J. i R. C. wnieśli skargę na bezczynność Burmistrza Miasta W. w przedmiocie wydania zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych.
W skardze zawarli wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych, który następnie rozszerzyli o ustanowienie adwokata z urzędu. W uzasadnieniu wniosku powołali się na trudną sytuację finansową. Wskazali, że mają na utrzymaniu troje uczących się dzieci, a jedynym dochodem rodziny jest wynagrodzenie za pracę skarżącej wynoszące 1280 zł brutto miesięcznie, dlatego w znacznej mierze utrzymują się z oszczędności które na dzień złożenia wniosku wynosiły 5 000 zł. Oświadczyli ponadto, że skarżący nie uzyskuje żadnych dochodów ponieważ zawiesił prowadzenie działalności gospodarczej z powodu jej nieopłacalności, nie opłaca składek ZUS, składki zdrowotnej, ciąży na nim kredyt bankowy. Ponadto, że mają problemy z terminowymi opłatami za gaz i energię elektryczną, nie opłacili podatku od nieruchomości. Skarżący wskazali, że posiadają dom o pow. 150 m2 i lokal użytkowy o pow. 120 m2 oraz samochód osobowy o wartości poniżej 8 000 zł.
Wezwaniem z dnia 10 września 2007 r. (doręczonym w dniu 19 września 2007 r.) referendarz sądowy wezwał skarżących do przedłożenia w terminie 10 dni, pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy:
- wyciągów lub wykazów z rachunków bankowych wszystkich członków rodziny z okresu ostatnich trzech miesięcy,
- dowodów potwierdzających wydatki na utrzymanie domu i lokalu użytkowego z okresu ostatnich trzech miesięcy,
- dowodów potwierdzających uzyskiwane dochody (zaświadczenie o zarobkach skarżącej z okresu ostatnich trzech miesięcy),
- dowodów dotyczących kredytu (kwoty kredytu, celu na jaki kredyt zaciągnięto, wysokości miesięcznych rat),
- oświadczenia, czy skarżący posiada status osoby bezrobotnej, jeśli tak do przedłożenia zaświadczenia z powiatowego urzędu pracy,
- dowodu potwierdzającego, że najstarsza córka skarżących studiuje,
- kserokopii ostatnich decyzji dotyczących podatku od nieruchomości,
- zaświadczenia z właściwej do spraw opieki społecznej jednostki organizacyjnej gminy dotyczącego korzystania z pomocy opieki społecznej w okresie ostatniego roku.
W dniu 17 września 2007 r. skarżący uiścili wpis sądowy od skargi. Nie wykonali natomiast wezwania do przedłożenia dokumentów źródłowych.
W myśl art. 245 § 1 ustawy dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1271 ze zm.), prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2). Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3). Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1), w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2).
Powyższe oznacza, że instytucja prawa pomocy ma charakter wyjątkowy i jest stosowana tylko w przypadkach osób znajdujących się w trudnej sytuacji materialnej.
Zgodnie z cytowanym wyżej przepisem art. 246 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej do skorzystania z pomocy.
W myśl art. 255 ww. ustawy, jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego.
Wnioskodawcy nie przedłożyli dokumentów określonych w wezwaniu z dnia 10 września 2007 r., a informacje zawarte w złożonym przez nich urzędowym formularzu nie były wystarczające do oceny ich rzeczywistej sytuacji majątkowej i możliwości płatniczych. Uiścili natomiast wpis od skargi.
Ponieważ skarżący nie wykazali, że znajdują się w sytuacji uniemożliwiającej poniesienie jakichkolwiek czy też częściowych kosztów postępowania, wniosek należało oddalić na podstawie art. 246 § 1 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło