II SAB/Sz 23/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Arkadiusz Windak (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Barbara Gebel, Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz, Protokolant Teresa Zauerman, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 8 maja 2013 r. sprawy ze skargi H. S. na bezczynność Przedsiębiorstwa A. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej postanawia: I. odrzucić skargę, II. zwrócić skarżącemu H. S. kwotę [...] złotych, tytułem uiszczonego wpisu od skargi. Pismem z dnia [...] r. H.S. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na bezczynność Przedsiębiorstwa Wodociągów i Kanalizacji, zarzucając naruszenie art. 13 ust. 1 i ust. 2, art. 16 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 122, poz. 1198 ze zm.), "przez nieudzielenie informacji zgodnie z żądanym zakresem" i wniósł o: 1) zobowiązanie Przedsiębiorstwa Wodociągów i Kanalizacji do udzielenia żądanej informacji w terminie 14 dni od daty doręczenie akt organowi, 2) zobowiązanie Przedsiębiorstwa Wodociągów i Kanalizacji do udzielenia odpowiedzi o sposobie rozpatrzenia skargi z dnia [...] r., 3) zobowiązanie Przedsiębiorstwa Wodociągów i Kanalizacji do ukarania dyscyplinarnego winnych niezałatwienia sprawy w terminie, 4) zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi H.S. przedstawił historię prowadzonej przezeń korespondencji związanej z kierowanymi do Przedsiębiorstwa Wodociągów i Kanalizacji pismami, których kopie, w formie [...] załączników, dołączył do skargi. Z przedstawionych dokumentów wynika, że w ramach realizacji zawartej przez H.S. i Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji umowy nr [...] r., Spółka ta wystawiła fakturę VAT nr [...] którą obciążyła skarżącego opłatą w wys. [...] zł za odprowadzenie [...] m3 ścieków. W dniu [...] r. H.S. zwrócił się do Prezesa Przedsiębiorstwa Wodociągów i Kanalizacji z reklamacją dotyczącą wysokości opłaty za odbiór ścieków. W uzasadnieniu reklamacji przedstawił swoje wątpliwości związane z: ogromnym wzrostem opłaty z tytułu wywozu ścieków, doliczeniem tej opłaty do każdego m3 wywożonych ścieków oraz sposobem obliczania należności za dojazd. Pismem z dnia [...] r. Kierownik Działu Sprzedaży i Marketingu Przedsiębiorstwa poinformował H.S., że stawki za transport i oczyszczanie ścieków są zgodne z obowiązującą w Spółce kalkulacją. W dniu [...] r. H.S. sporządził do Prezesa Przedsiębiorstwa Wodociągów i Kanalizacji pismo, w którym wyraził oczekiwanie na merytoryczną odpowiedź na jego pismo z dnia [...] r. zawierające przesłanie kalkulacji za transport i oczyszczanie ścieków. Wobec braku odpowiedzi na ww. pismo, H.S. wniósł do Przewodniczącego Rady Nadzorczej Przedsiębiorstwa Wodociągów i Kanalizacji skargę na działalność Prezesa tego Przedsiębiorstwa. Skargę na działalność Przedsiębiorstwa Wodociągów i Kanalizacji H.S. wniósł również do Burmistrza, pismem z dnia [...] r., podnosząc w nim brak udzielania mu merytorycznej odpowiedzi na jego pisma z dnia [...]r. W końcowej części skargi wyraził oczekiwanie uzyskania merytorycznej odpowiedzi na pismo z dnia [...] r., informacji o sposobie rozpatrzenia skargi oraz o podjętych decyzjach. Pismem z dnia [...] r. Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji skierowanym do H.S., wyjaśniło, że sposób obliczania należności za świadczone usługi, jak również powiadamiania Klientów Spółki o zmianie cen został określony w § 5 umowy nr [...] i nie uległ modyfikacji. Następnie Spółka przedstawiła w zestawieniu tabelarycznym specyfikację faktur z roku [...] oraz szczegółową specyfikację elementów kalkulacji. Wyjaśniła ponadto, że wzrost ceny płaconej przez Klienta za usługę spowodowany jest wzrostem kosztu świadczenia usługi odbioru i oczyszczania nieczystości ([...] zł netto/1m3) oraz brakiem dopłat Gminy [...]do ceny ([...] zł netto/1m3). Po uzyskaniu powyższych informacji H.S. zwrócił się do Prezesa Przedsiębiorstwa Wodociągów i Kanalizacji o merytoryczne wyjaśnienie wzrostu cen, przyczyny doliczania kosztów transportu do każdego m3 ścieków, nie brania pod uwagę faktycznej odległości między oczyszczalnią a miejscem odbioru ścieków oraz obciążania każdego klienta pełnymi kosztami transportu, pomimo wyjazdów i odbiorów ścieków od więcej niż jednego klienta. H.S. wniósł o merytoryczne uzasadnienie wzrostu cen usługi o [...] % oraz przesłanie kalkulacji uzasadniającej tak znaczną podwyżkę. Następnie H.S. skierował do Walnego Zgromadzenia Wspólników Przedsiębiorstwa Wodociągów i Kanalizacji zażalenie w trybie art. 37 § 1 K.p.a., na bezczynność organów Spółki wzywając do usunięcia naruszenia prawa. Odpowiadając na wniesioną do Sądu skargę H.S. na bezczynność w przedmiocie udzielenia informacji publicznej Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji wniosło o jej odrzucenie, jako niedopuszczalnej. W uzasadnieniu zajętego stanowiska Przedsiębiorstwo wskazało, że jest spółką prawa handlowego, która nie rozstrzyga indywidualnych spraw w drodze decyzji administracyjnej i nie jest organem administracji publicznej, ani podmiotem zobowiązanym do stosowania przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, nawet w zakresie postępowania skargowego unormowanego w dziale VIII K.p.a. Źródłem rozlicznych skarg na działalność Przedsiębiorstwa i jego Prezesa, stała się opłata za wykonaną usługę wywozu nieczystości płynnych ze zbiornika bezodpływowego. Usługa ta nie jest usługą z zakresu zbiorowego odprowadzania ścieków i skarżący mógł zlecić jej wykonanie innym podmiotom. H.S. zarzuca w istocie bezczynność Spółki w związku z jego reklamacją, stąd za całkowicie niezrozumiałe uznać należy jego twierdzenia, iż Spółka miała przy tym naruszyć przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej. Jeżeli zaś udzielane skarżącemu wyjaśnienia nie odpowiadają mu i uważa, że wysokość opłaty jest zbyt wysoka, to może dochodzić tych roszczeń przed sądem powszechnym. Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje. W ocenie Sądu, przytoczony wyżej chronologicznie przepływ korespondencji pomiędzy skarżącym a Przedsiębiorstwem Wodociągów i Kanalizacji, a przede wszystkim jej charakter, nie pozwalał na uznanie, że w sprawie wystąpiła bezczynność w przedmiocie udzielenia informacji publicznej. Nie budzi wątpliwości Sądu fakt, że Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji, pomimo, że jest spółką prawa handlowego, to wobec tego, że udziałowcami Spółki są (wedle informacji podanej na stronie BIP Przedsiębiorstwa): Miasto [...] - dane związane z zakresem działalności tejże Spółki, jej majątkiem, podlegają udostępnieniu w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej (art. 6 ust. 1 pkt 5 lit. e ustawy). Tym niemniej, aby stwierdzić, że Przedsiębiorstwo naruszyło przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej poprzez bezczynność w realizacji wniosku o udzielenie informacji publicznej, należało wykazać, że takowy wniosek był do Przedsiębiorstwa skutecznie wniesiony, a mimo to, w określonym czasie (art. 13 ustawy), nie został w sposób należyty załatwiony. Zdaniem Sądu, lektura kierowanych przez skarżącego pism dotyczących zasadności ustalenia przez Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji wysokości opłaty za odbiór ścieków, nie pozwala na przyjęcie, że pisma te winny być uznane za wnioski o udzielenie informacji publicznej. Pierwsze pismo skarżącego z dnia [...]określone przez H.S. zarówno w tytule jak i w jego wniosku końcowym jako "reklamacja", stanowi wyraźny wyraz niezadowolenia odbiorcy usług z wysokości oraz sposobu ustalenia opłaty za jej wykonanie. Kolejne pisma skarżącego, najczęściej określone jako "skargi", dotyczyły niezadowolenia wynikającego z nieprzekonujących oraz nie dość precyzyjnych wyjaśnień udzielanych mu przez Przedsiębiorstwo i działające w jego imieniu organy. Przy czym ze stanowiska skarżącego nie wynika bynajmniej brak wiedzy, co do sposobu ustalenia opłat, lecz przyczyn ich określenia na takim poziomie oraz powodów przyjęcia konkretnych rozwiązań do obliczenia należnej opłaty. Należy podkreślić, że w żadnym z pism sporządzonych w sprawie H.S. nie wskazał, że kieruje je oraz oczekuje ich rozpoznania w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej. Po raz pierwszy na przepisy tejże ustawy H.S. powołał się dopiero w złożonej do Sądu skardze. Mając na uwadze tytułowanie przez H.S. swych pism jako "reklamacje" oraz "skargi" oraz główny przedmiot sporu, którym była niewątpliwie sprawa o charakterze cywilnym, związana wartością wykonanej usługi, zarzucenie Przedsiębiorstwu naruszenia przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej, było niezasadne. Do konstatacji takiej doprowadził brak sformułowania przez skarżącego wniosku do Przedsiębiorstwa Wodociągów i Kanalizacji, który pozwalałby na uznanie, że został on złożony w oparciu o przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej, bez konieczności domyślania się takich intencji jego autora. Również sposób sformułowania zażalenia do Walnego Zgromadzenia Wspólników jak i skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wskazuje, że H.S. instytucję skargi na bezczynność w przedmiocie udzielenia informacji publicznej błędnie łączy z instytucją zażalenia na bezczynność organów, wynikającą z art. 37 K.p.a. Także wyrażony w żądaniach skargi wniosek dotyczący zobowiązania przez Sąd Przedsiębiorstwa "do udzielenia odpowiedzi o sposobie rozpatrzenia skarg z dnia [...] r." świadczy o niezasadnym przypisaniu uprawnień sądownictwu administracyjnemu do rozpoznawania wszelkiego rodzaju skarg, będących wyrazem niezadowolenia obywateli. Tymczasem, stosownie do treści art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), kognicja wojewódzkich sądów administracyjnych obejmuje kontrolę działalności administracji publicznej w sprawach skarg, przede wszystkim na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a. Reasumując, Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że skoro brak było jednoznacznie sformułowanego przez skarżącego wniosku o udostępnienie przez Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji informacji publicznej w wyraźnie określonym zakresie, to skarga na bezczynność tego Przedsiębiorstwa okazała się niedopuszczalna. Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 6 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd odrzuca skargę jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne. W tym stanie rzeczy Sąd postanowił odrzucić wniesioną przez H.S. skargę. O zwrocie skarżącemu uiszczonego wpisu od skargi orzeczono na mocy art. 232 § 1 pkt 1 ww. ustawy.