II SAB/Sz 23/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Mysiak (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Stefan Kłosowski,, Sędzia NSA Danuta Strzelecka-Kuligowska, Protokolant starszy sekretarz sądowy Katarzyna Skrzetuska-Gajos, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 19 marca 2015 r. sprawy ze skargi P. G. - redaktora naczelnego dziennika [...] na bezczynność Zarządu Okręgowego Polskiego Związku Łowieckiego w przedmiocie udzielenia informacji publicznej oddala skargę. W piśmie z dnia [...] K.M., powołując się na art. 4 ust. 1 i art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 1984 r. Prawo prasowe (Dz. U. z 1984 r. Nr 5, poz. 24 ze zm.), zwrócił się do Zarządu Okręgowego Polskiego Związku Łowieckiego, o udzielenie informacji poprzez przesłanie kopii protokołów i podjętych uchwał z posiedzeń Zarządu Okręgowego Polski Związek Łowiecki odbytych w roku 2014, w formie kserokopii przesyłką pocztową lub skanów pocztą email. W dniu [...] (data wpływu do ZO PZŁ), P.G. – redaktor naczelny dziennika [...] wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na bezczynność Zarządu Okręgowego Polskiego Związku Łowieckiego, w udzieleniu informacji prasowej na wniosek z dnia [...]. Skarżący zarzucił Zarządowi Okręgowemu Polskiego Związku Łowieckiego, naruszenie art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2014 r., poz. 782), poprzez bezczynność w udzieleniu prasie informacji publicznej. W związku z powyższym wniósł o nakazanie Zarządowi Okręgowemu Polskiego Związku Łowieckiego udzielenia informacji zgodnie z wnioskiem z dnia [...] w ciągu 14 dni, a nadto o zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego oraz opłaty skarbowej od pełnomocnictwa według norm przepisanych. Uzasadniając skargę P.G. powołał się także na art. 3a ustawy z dnia 26 stycznia 1984 r. Prawo prasowe (Dz. U. z 1984 r., Nr 5, poz. 24 ze zm.). Zdaniem skarżącego z powyższych regulacji wynika, że udostępnianie informacji publicznej prasie odbywa się w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej, zatem dla wskazania właściwego trybu dostępu do określonej informacji, w sytuacji, gdy wnioskuje o nią prasa, decydujące znaczenie ma ocena charakteru tej informacji oraz charakteru adresata wniosku. W niniejszej sprawie wniosek dotyczy informacji publicznej i został skierowany do podmiotu zobowiązanego na mocy art. 4 ustawy o dostępie do informacji publicznej do udostępniania takich informacji, a zatem właściwym dla jego załatwienia jest tryb określony w przepisach wymienionej ustawy. W odpowiedzi na skargę, Zarząd Okręgowy Polskiego Związku Łowieckiego wniósł o jej odrzucenie na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W uzasadnieniu Zarząd podniósł, że skarga jest przedwczesna i jako taka niedopuszczalna. ZO PZŁ nie odmówił bowiem udzielenia odpowiedzi ani nie zwleka z odpowiedzią na zadane pytania w trybie Prawa prasowego. Organ do którego kierowane jest zapytanie ma prawo oczekiwać, że osoba kierująca wniosek o udzielenie odpowiedzi w trybie prawa prasowego wykaże umocowanie lub wykaże, iż pozostaje w stosunku pracy z redakcją na którą się powołuje. Pomimo wezwania do przekazania stosownego oświadczenia ze strony redakcji Zarząd Okręgowy nie otrzymał do tej pory stosownego dokumentu. Zarząd wskazał, że art. 4 ust. 3 ustawy prawo prasowe stanowi, iż w razie odmowy udzielenia informacji, na żądanie redaktora naczelnego, odmowę doręcza się zainteresowanej redakcji w formie pisemnej, a to dopiero otwiera termin do wniesienia skargi do sądu. Przedmiotowa sprawa nie spełnia zatem kryteriów do poddania jej ocenie merytorycznej przez Sąd Administracyjny. Odmowa bowiem nie nastąpiła, tym bardziej, iż to nie redaktor naczelny wnioskował o sporządzenie odmowy na piśmie. W niniejszej sprawie bezsprzecznie niejaki K.M. wystąpił z wnioskiem o udzielenie informacji w trybie prawa prasowego. Oczekiwanie weryfikacji jego uprawnień w tym zakresie było zatem normalną konsekwencją powoływania się przez niego na fakt bycia redaktorem w redakcji dziennika Łowiecki. Skoro pytający powołuje się na ustawę prawo prasowe a ta ogranicza dostęp do informacji do ściśle określonej kategorii osób, to uzyskanie informacji na temat czy dana osoba należy do tej właśnie kategorii należy traktować jako zagadnienie wstępne wymagające wyjaśnienia. Dalej Zarząd podniósł, że nie pozostaje w bezczynności, gdyż nie miał obowiązku stosowania ustawy o dostępie do informacji publicznej, natomiast na gruncie ustawy Prawo prasowe instytucja skargi na bezczynność nie istnieje. Jeśli jednak przyjąć by działanie skarżącego w ramach u.d.i.p. to otwartym staje się zagadnienie działania w ramach interesu publicznego - szczególnie istotnego. Wnioskodawca powinien przede wszystkim wykazać, że informacja której się domaga jest ważna dla dużego kręgu potencjalnych odbiorców i nie dotyczy jedynie jego prywatnego interesu. Przyjęcie odmiennego rozumowania w konsekwencji prowadzić będzie do sytuacji gdy wystarczy sporządzenie wniosku w trybie prawa prasowego aby uzyskać niczym nie ograniczony jednak nieuzasadniony dostęp do informacji, w trybie jednak prawa dostępu do informacji publicznej. Końcowo Zarząd podkreślił, że wezwał do przedłożenia umocowania do działania za redakcję. Gdyby K.M. złożył przedmiotowy wniosek nie powołując się, iż jest dziennikarzem, a jedynie podpisał go we własnym imieniu, nie byłoby wątpliwości, iż wniosek należy rozpoznać w oparciu o u.d.i.p. Jednakże wnioskodawca nie dość, że występuje w imieniu innego podmiotu nie przedkładając upoważnienia, to jeszcze wprost powołuje się, iż podstawą żądania jest ustawa Prawo prasowe. Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje: Zgodnie z treścią art. 1 i art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) – dalej: "P.p.s.a.", sąd sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej poprzez rozpoznawanie skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowanie w przypadkach określonych w pkt 1 – 4a. Stosownie do art. 149 § P.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na bezczynność organów w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1 – 4a P.p.s.a., zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Z kolei zgodnie z § 2 tego przepisu, sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 P.p.s.a. Podkreślić należy przy tym, że w myśl przepisu art. 134 § 1 P.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Przedmiotem rozpoznawanej skargi jest bezczynność Zarządu Okręgowego Polskiego Związku Łowieckiego, polegająca na niezałatwieniu wniosku z dnia [...], złożonego przez osobę wskazującą, że jest dziennikarzem dziennika [...] – K.M. o udzielenie informacji prasowej temu dziennikowi. Na wstępnie należy podkreślić, że w niniejszej sprawie bezspornym jest, iż Zarząd Okręgowy Polskiego Związku Łowieckiego, jest podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej na podstawie przepisów ustawy z dnia 6 września 2001 r. i dostępie do informacji publicznej (j.t. Dz. U. z 2014 r., poz. 782), do których odsyła art. 3a ustawy z dnia 26 stycznia 1984 r. Prawo prasowe (Dz. U. z 1984 r., Nr 5, poz. 24 ze zm.). Kwestia ta była rozstrzygana m.in. przez Naczelny Sąd Administracyjny, który w wyroku z dnia 5 kwietnia 2013 r. (w sprawie o sygn. akt I OSK 89/13) uznał, że Polski Związek Łowiecki jest podmiotem wykonującym zadania publiczne, do którego mają zastosowanie przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej. Zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 5 ustawy o dostępie do informacji publicznej do udzielenia informacji publicznej zobowiązane są nie tylko władze publiczne, ale także inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności: podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów. Analizując kompetencje Polskiego Związku Łowieckiego wynikające z przepisów ustawy stwierdzić trzeba, że ustawodawca przekazał mu do realizacji zadania z zakresu administracji publicznej. Zdania te wynikają m.in. z art. 34 ustawy Prawo łowieckie. Tymi zadaniami są m.in.: prowadzenie gospodarki łowieckiej w obwodach wyłączonych z wydzierżawienia i w obwodach wydzierżawionych przez koła łowieckie, troska o rozwój łowiectwa i współdziałanie z administracją rządową i samorządową, jednostkami organizacyjnymi Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe i parkami narodowymi oraz organizacjami społecznymi w ochronie środowiska przyrodniczego, a także w zachowaniu i rozwoju populacji zwierząt łownych i innych dziko żyjących. Związek realizuje również inne zadania powierzone mu przez ministra właściwego do spraw ochrony środowiska. Wymienione zadania nałożone na związek w drodze ustawy ze względu na ich cel mają charakter publiczny (patrz. R. Stec, "Uprawianie łowiectwa i prowadzenie gospodarki łowieckiej. Uwarunkowania administracyjnoprawne, cywilnoprawne i organizacyjne.", Lex 2012). O publicznoprawnym charakterze działalności Polskiego Związku Łowieckiego świadczy także konieczność odbycia, przez osoby ubiegające się o uprawnienia do polowania, szkolenia prowadzonego przez Związek (art. 42 ust. 4 -7 ustawy Prawo łowieckie). Biorąc powyższe pod uwagę należy stwierdzić, że Polski Związek Łowiecki jest podmiotem, o którym mowa w art. 4 ust. 1 pkt 5 ustawy o dostępie do informacji publicznej. W świetle art. 3a ustawy Prawo prasowe wniosek dziennikarza skierowany do podmiotu zobowiązanego o udostępnienie informacji, która ma charakter informacji publicznej, powinien być rozpoznany w trybie określonym w ustawie o dostępie do informacji publicznej. Zaznaczenia wymaga także, że zarówno milczenie podmiotu, do którego zwrócono się o udzielenie informacji jak i odmowa jej udzielenia, podlega przy tym zaskarżeniu do sądu administracyjnego. Podstawę wniesienia skargi stanowi przepis art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a., w myśl którego sądy administracyjne orzekają w sprawach skarg na bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1 – 4a. W tym przypadku zastosowanie ma przepis art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a., który przewiduje możliwość wniesienia skargi na inne niż określone w pkt 1 - 3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Innymi słowy w przypadku gdy podmiot zobowiązany do udzielenia informacji publicznej prasie informacji tej nie udziela i nie wydaje w tym przedmiocie żadnego aktu redaktorowi naczelnemu czasopisma przysługuje skarga do sądu administracyjnego na bezczynność na podstawie art. 3 § 2 pkt 8 w zw. z art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a. (stanowisko zawarte w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 kwietnia 2013 r. w sprawie o sygn. akt I OSK 319/13). A zatem zgodzić można się ze skarżącym, że w tym wypadku mają zastosowanie przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej w myśl których prawo dostępu do informacji publicznej przysługuje każdemu i nic nie stoi na przeszkodzie by z żądaniem udzielenia takiej informacji wystąpił K.M. Zdaniem Sądu powyższe nie przesądza jednak o zasadności skargi P.G. Treść pisma z dnia [...] nie budzi wątpliwości, że składający je K.M. zwrócił się, w imieniu dziennika [...], o udzielenie informacji prasowej. Niewątpliwie w sytuacji gdyby K.M. był dziennikarzem dziennika [...] wówczas zważywszy na treść przepisów art. 11 i 7 ust. 2 pkt 5 ustawy Prawo prasowe, mógłby skutecznie taki wniosek złożyć. Zgodnie bowiem z cytowanymi przepisami, dziennikarz jest uprawniony do uzyskiwania informacji w zakresie, o którym mowa w art. 4 cytowanej ustawy, przy czym dziennikarzem w jej rozumieniu jest osoba zajmująca się redagowaniem, tworzeniem lub przygotowywaniem materiałów prasowych, pozostająca w stosunku pracy z redakcją albo zajmująca się taką działalnością na rzecz i z upoważnienia redakcji. W tej sytuacji niezbędnym byłoby zbadanie czy osoba, która podpisała wniosek faktycznie jest dziennikarzem dziennika [...] (tj. czy pozostaje w stosunku pracy z redakcją lub zajmuje się taką działalnością na rzecz i z upoważnienia redakcji). Należy podkreślić, że samo sporządzenie pisma na papierze firmowym dziennika [...] powyższej kwestii nie wyjaśnia chociażby z tego względu, że używanie takiego firmowego papieru jest możliwe nie tylko przez dziennikarzy ale także przez innych pracowników dziennika. Jak już powyżej wskazano, K.M. mógł złożyć wniosek o udzielenie informacji publicznej także we własnym imieniu, jednak wówczas to on powinien także złożyć skargę na bezczynność w jej udzieleniu czego nie uczynił. Raz jeszcze należy podkreślić, że przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie jest skarga - na bezczynność Zarządu Okręgowego Polskiego Związku Łowieckiego w udzieleniu informacji publicznej – złożona nie przez K.M. lecz przez P.G. – redaktora naczelnego dziennika [...]. Skarga ta dotyczyła bezczynności polegającej na niezałatwieniu wniosku z dnia [...] o udzielenie informacji prasowej, złożonego przez osobę, wskazującą, że jest dziennikarzem dziennika [...] – K.M. Ustalenie kto złożył wspomniany wniosek jest w tym wypadku kwestią kluczową bowiem ewentualna bezczynność dotyczyła konkretnego wniosku. Także skarga P.G. dotyczy konkretnej bezczynności bowiem nie byłoby możliwe wystąpienie ze skargą na nieudzielenie informacji publicznej gdyby strona o taką informację nie wystąpiła. W niniejszej sprawie nie sposób jednak stwierdzić, że P.G. o taką informację wystąpił, bowiem nie tylko nie jest autorem wniosku, ale wniosek nie dotyczy informacji publicznej. Mając na uwadze powyższe nie sposób zarzucić Zarządowi Okręgowemu Polskiego Związku Łowieckiego bezczynność, skoro P.G. nigdy nie zwracał się do Zarządu Okręgowego Polskiego Związku Łowieckiego, o udzielenie informacji publicznej. W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 151 P.p.s.a., oddalił skargę.