II SAB/Sz 25/17

PostanowienieWSA w Szczecinie2017-04-21

Skład orzekający: Bożena Gonzalez Perea

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych powinien zostać uwzględniony, jeśli strona skarżąca nie przedłożyła wymaganych dokumentów potwierdzających jej trudną sytuację materialną pomimo wezwania sądu?
Ratio decidendi
Sąd odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, ponieważ strona skarżąca nie wykazała w sposób przekonujący swojej trudnej sytuacji materialnej. Pomimo wezwania do przedłożenia dokumentów potwierdzających dochody, wydatki i stan majątkowy, strona nie zastosowała się do niego, co uniemożliwiło ocenę jej rzeczywistych możliwości płatniczych. Ciężar dowodu w zakresie wykazania przesłanek do przyznania prawa pomocy spoczywa na wnioskodawcy.
Stan faktyczny
Skarżąca wniosła skargę na bezczynność Dyrektora Zespołu Szkół w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. Następnie złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, uzasadniając go trudną sytuacją materialną. Sąd wezwał skarżącą do przedłożenia szeregu dokumentów potwierdzających jej dochody, wydatki i stan majątkowy, jednak skarżąca nie zastosowała się do wezwania.
Rozstrzygnięcie
Postanowieniem odmówiono zwolnienia od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 21 kwietnia 2017 roku Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Szczecinie Bożena Gonzalez Perea po rozpoznaniu w dniu 21 kwietnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku E. G. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie z Jej skargi na bezczynność Dyrektora Zespołu Szkół w K. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej postanawia odmówić zwolnienia od kosztów sądowych E.G. reprezentowana przez pełnomocnika będącego radcą prawnym, wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S. skargę na bezczynność Dyrektora Zespołu Szkół w [...] w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. W dniu [...] skarżąca złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Skarżąca wyjaśniła, że nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych w sprawie bez uszczerbku w kosztach utrzymania siebie i dwóch małoletnich córek ponieważ jest zatrudniona na umowę o pracę na część etatu i jej wynagrodzenie za pracę wynosi [...] zł miesięcznie. Ponadto otrzymuje alimenty na córki w kwocie [...] zł miesięcznie. Koszty utrzymania domu w którym mieszka skarżąca wynoszą ok. [...] zł miesięcznie, leki konieczne dla córek ok. [...] zł. Ponadto, wnioskodawczyni spłaca pożyczkę w wysokości [...] zł w ratach po [...] zł przez najbliższe sześć lat i pożyczkę w kwocie [...] zł. Po odliczeniu tych wydatków pozostaje jej [...] zł na zakup żywności dla siebie i dzieci i na najpotrzebniejsze wydatki, co nie pozwala na wygospodarowanie środków na koszty sądowe. Jednocześnie wnioskodawczyni oświadczyła, że mieszka wyłącznie z córkami, nie posiada żadnego majątku, przedmiotów wartościowych ani oszczędności. Wezwaniem z dnia [...] (doręczonym pełnomocnikowi [...]) starszy referendarz sądowy zobowiązał skarżącą do przedłożenia, w terminie 7 dni: - wyciągów lub wykazów z wszystkich rachunków bankowych wnioskodawczyni, w tym związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą, z okresu ostatnich trzech miesięcy, - dowodów potwierdzających wysokość dochodów skarżącej z okresu ostatnich trzech miesięcy (umowa o pracę, zaświadczenie o uzyskiwanych dochodach, kopie wyroków zasądzających alimenty i dowody potwierdzające otrzymanie świadczeń), z okresu ostatnich trzech miesięcy, - dowodów potwierdzających dochody skarżącej uzyskane z działalności gospodarczej prowadzonej w formie Spółki A. zarejestrowanej w [...] w [...], - kopii zeznań podatkowych skarżącej za [...] r., - dowodów potwierdzających wydatki poniesione na utrzymanie nieruchomości położonej w [...] nr [...] i przy ul. [...] w [...], za ostatnie trzy miesiące, - dowodów potwierdzających wydatki na leczenie córek, z okresu ostatnich trzech miesięcy, - kopii ostatnich decyzji w sprawie podatku od ww. nieruchomości za 2017 r., - kopii umowy pożyczki i kopii umowy kredytu wraz z harmonogramami spłat, - dowodu z którego wynika wysokość wynagrodzenia pełnomocnika skarżącej za zastępstwo prawne w niniejszej sprawie. Skarżąca na wezwanie nie odpowiedziała. W myśl art. 245 § 1 ustawy dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.) – dalej "p.p.s.a", prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata lub radcy prawnego (art. 245 § 3). Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2). Oznacza to, że instytucja zwolnienia od kosztów sądowych ma charakter wyjątkowy i jest stosowana tylko w przypadkach osób znajdujących się w trudnej sytuacji materialnej. Zgodnie z cytowanym wyżej przepisem art. 246 p.p.s.a., to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej do skorzystania z pomocy. W myśl art. 255 ww. ustawy, jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Skarżąca w złożonym wniosku podała, że wraz z córkami mieszka w domu, którego koszty utrzymania wynoszą [...] zł miesięcznie. Nie podała czyją własność stanowi ten dom, oświadczyła jedynie, że nie posiada żadnych nieruchomości. W oświadczeniu o dochodach i wydatkach podała, że miesięczne dochody jej rodziny wynoszą [...] zł, a wydatki na utrzymanie domu, leki dla córek i spłatę pożyczki [...] zł miesięcznie. Przy czym skarżąca spłaca jeszcze kredyt, którego wysokości raty nie podała, a mimo to pozostaje jej [...] zł na wyżywienie i inne niezbędne wydatki. Oświadczenie skarżącej o sytuacji rodzinnej, majątkowej i dochodach okazało się niewystarczające do oceny o jej rzeczywistej sytuacji rodzinnej, majątkowej i możliwości płatniczych, a skarżąca, mimo wezwania, nie przedłożyła dowodów pozwalających na ocenę tej sytuacji. W tej sytuacji należało uznać, że nie wykazała w sposób przekonujący, iż rzeczywiście znajduje się w sytuacji uniemożliwiającej uiszczenie wpisu sądowego od skargi w kwocie [...] zł. Z tego względu, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w postanowieniu.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło