II SAB/Sz 25/26

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie Przewodniczący sędzia WSA Wiesław Drabik po rozpoznaniu w dniu 20 maja 2026 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. S. na bezczynność Prezydenta Miasta w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego postanawia 1. odrzucić skargę, 2. zwrócić stronie skarżącej uiszczony wpis sądowy od skargi w kwocie 100 (słownie: sto) złotych. 4 lutego 2026 r. A. S., reprezentowana przez radcę prawnego, po uprzednim wystosowaniu ponaglenia, złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie skargę na bezczynność Prezydenta Miasta w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego. Z uzasadnienia skargi i akt sprawy wynika, że decyzją z 8 maja 2024 r., nr IG.PN.7024.W.2736.2024.RK, Prezydent Miasta wymierzył skarżącej karę pieniężną za zajęcie pasa drogowego drogi powiatowej. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S., decyzją z 21 lipca 2025 r., nr SKO.N.M.472/1769/2025 uchyliło ww. decyzję i przekazało sprawę organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia. Skarżąca podniosła, że pomimo tego, iż organ I instancji otrzymał decyzję organu II instancji w lipcu 2025 r., to nie rozpatrzył sprawy, co czyni skargę na bezczynność zasadną. Prezydent Miasta w odpowiedzi na skargę wyjaśnił, że na skutek ponownego rozpoznania sprawy decyzją z 2 lutego 2026 r., nr IG.PN.7024. W.589.2026.RK umorzył postępowanie administracyjne w tej sprawie wobec skarżącej, na dowód czego przedłożył do akt administracyjnych powyższą decyzję. Z załączonej do akt administracyjnych kserokopii potwierdzenia odbioru decyzji przez pełnomocnika strony skarżącej wynika, że decyzja ta została doręczona pełnomocnikowi strony 6 lutego 2026 r. Natomiast na decyzji widnieje pieczęć z adnotacją, że decyzja stała się ostateczna 21 lutego 2026 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje: Merytoryczne rozpoznanie skargi przez sąd administracyjny poprzedza badanie z urzędu jej dopuszczalności. W tym względzie ustalenie obejmuje okoliczność, czy nie zachodzi jedna z przesłanek do odrzucenia skargi wymienionych enumeratywnie w art. 58 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2026 r. poz. 143 ze zm., dalej "p.p.s.a."). Przesłankami tymi są: niewłaściwość sądu (pkt 1), niezachowanie terminu do wniesienia skargi (pkt 2), nieuzupełnienie braków formalnych skargi w wyznaczonym terminie (pkt 3), zawisłość sprawy lub prawomocne jej osądzenie (pkt 4), brak zdolności sądowej lub procesowej (pkt 5), brak naruszenia interesu prawnego wnoszącego skargę na uchwałę lub akt, o którym mowa art. 3 § 2 pkt 5 i 6 p.p.s.a. (pkt 5a) oraz niedopuszczalność skargi z innych przyczyn (pkt 6). Oceniając dopuszczalność wniesionej skargi wskazać należy, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje na mocy art. 3 § 2 pkt 8-9 p.p.s.a. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów w przypadkach niepodejmowania przez nich nakazanych prawem aktów lub czynności w sprawach indywidualnych oraz przewlekłość prowadzonego postępowania. W judykaturze podnosi się, że zarówno skarga na bezczynność, jak i na przewlekłe prowadzenie postępowania, skierowane są przeciwko wadliwemu procedowaniu organu, w wyniku którego konkretna i indywidualna sprawa administracyjna nie jest załatwiona, bądź nie jest załatwiana. Podkreślić przy tym należy, że ocena wystąpienia każdego ze stanów pasywności organu administracji (tj. bezczynności lub przewlekłości) dokonywana jest przez sąd administracyjny każdorazowo na dzień wniesienia skargi. Mając na uwadze przedstawione powyżej okoliczności faktyczne należy wskazać, że w uchwale składu siedmiu sędziów NSA z 22 czerwca 2020 r., sygn. akt II OPS 5/19 NSA wyraził pogląd, że wniesienie skargi na bezczynność po zakończeniu przez organ administracji publicznej prowadzonego postępowania poprzez wydanie decyzji ostatecznej stanowi przeszkodę w merytorycznym rozpoznaniu takiej skargi przez sąd administracyjny w zakresie rozstrzygnięcia podjętego na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Jak zaznaczył NSA w uzasadnieniu powołanej uchwały, zasadniczym celem skargi na bezczynność organu administracji publicznej, jest doprowadzenie do usunięcia stanu bezczynności. Natomiast tylko celem wtórnym jest uzyskanie prejudykatu w procesie odszkodowawczym. Stąd też za niedopuszczalną należy uznać skargę na bezczynność wniesioną po zakończeniu postępowania administracyjnego. Odmienne rozumowanie oznaczałoby, że środek ten zamiast w swoim celu zmierzać do likwidacji stanu bezczynności, powiązany byłby zasadniczo z celem wykraczającym poza zakres postępowania administracyjnego, a więc z dążeniem do uzyskania prejudykatu. Załatwienie sprawy administracyjnej przed wniesieniem skargi, skutkuje ustaniem stanu podlegającego kontroli sądowej, tj. stanu bezczynności. Użyty w art. 53 § 2b p.p.s.a. termin "w każdym czasie", którym posłużył się ustawodawca, a który jest właściwy do wniesienia skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania, musi być postrzegany w aspekcie trwającego w dacie składania skargi i naruszającego czas załatwienia sprawy stanu postępowania administracyjnego, co prowadzi do wniosku, że możliwość wniesienia skargi do sądu administracyjnego na bezczynność lub przewlekłość, z przyczyn związanych z prawną konstrukcją i istotą bezczynności i przewlekłości, obejmuje przedział czasowy od zaistnienia stanu bezczynności i przewlekłości aż do załatwienia sprawy, której bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania dotyczy (por. P. Dobosz, Milczenie i bezczynność w prawie administracyjnym, Kraków 2011, str. 326). W niniejszej sprawie skarga na bezczynność Prezydenta Miasta została wniesiona do sądu, za pośrednictwem organu, 4 lutego 2026 r. Jak wynika natomiast z akt administracyjnych sprawy, 2 lutego 2026 r., Prezydent Miasta wydał decyzję którą umorzył jako bezprzedmiotowe postępowanie administracyjne wobec skarżącej, w sprawie objętej skargą. W tej sytuacji, mając na uwadze stanowisko wyrażone w cytowanej uchwale NSA, skarga na bezczynność organu wniesiona po wydaniu decyzji jest niedopuszczalna i podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. Należy również podkreślić, że kluczowe znaczenie w aspekcie cytowanej powyżej uchwały NSA dla oceny dopuszczalności skargi na bezczynność organu ma data zakończenia przez organ prowadzonego postępowania, przez co należy rozumieć wydanie decyzji (por. postanowienie WSA w Łodzi z dnia 20 stycznia 2026 r., sygn. akt III SAB/Łd 85/25, postanowienie NSA z 26 marca 2025 r., sygn. akt III OSK 298/25). Zgodnie z art. 104 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2025 r. poz. 1691, dalej: "k.p.a."), organ administracji publicznej załatwia sprawę przez wydanie decyzji, chyba że przepisy kodeksu stanowią inaczej. Jak stanowi art. 107 § 1 pkt 2 k.p.a., decyzja powinna zawierać, m.in. datę jej wydania. Datą wydania decyzji pisemnej jest dzień podpisania decyzji zawierającej wymagane przez prawo składniki. Jednocześnie w orzecznictwie sądowoadministracyjnym jednolicie przyjmuje się, że nie powinno się przy tym utożsamiać daty wydania decyzji z datą jej doręczenia (por. m.in. wyrok NSA z dnia 10 kwietnia 2008 r., sygn. akt II OSK 382/07, a także: M. Dyl (w:) R. Hauser, M. Wierzbowski (red.), Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2017 r., str. 798). Decyzja administracyjna rozpoczyna swój byt prawny z chwilą jej sporządzenia, doręczenie zaś ma na celu zakomunikowanie stronie zawartego w niej rozstrzygnięcia, które następuje w chwili złożenia na decyzji podpisu osoby uprawnionej (będącej organem administracji publicznej lub przez ten organ upoważnionej zgodnie z art. 268a k.p.a.). Należy podkreślić, że czynność doręczenia stronie decyzji nie stanowi załatwienia sprawy administracyjnej, nie przyznaje, ani nie stwierdza, ani nie uznaje żadnych uprawnień i obowiązków. Doręczenie wywołuje jedynie ten skutek, że od daty doręczenia biegnie dla strony termin do wniesienia określonych środków zaskarżenia (por. postanowienie NSA z 10 lutego 2015 r., sygn. akt II OSK 171/15). Zaznaczyć w tym miejscu również należy, że z chwilą podpisania decyzji administracyjnej mamy do czynienia z wydaniem decyzji w sensie procesowym w tym znaczeniu, że istnieje decyzja administracyjna (por. wyrok NSA z dnia 28 lutego 2020 r., sygn. akt I GSK 234/18). Data doręczenia decyzji stronie postępowania nie decyduje bowiem o wydaniu (istnieniu) tej decyzji, ale rozstrzyga w związku z treścią art. 110 § 1 k.p.a. o momencie związania treścią decyzji organu, który ją wydał. W niniejszej sprawie nie ulega wątpliwości, że w dacie złożenia skargi na bezczynność (tj. 4 lutego 2026 r.) decyzja organu została już wydana. Oznacza to, że nie tylko w dacie orzekania, ale przede wszystkim w dacie wniesienia skargi nie istniał stan bezczynności, który podlegałby ocenie sądu administracyjnego. Brak możliwości stwierdzenia, że w sprawie organ administracji publicznej dopuścił się bezczynności wyklucza konsekwentnie także możliwość oceny, czy bezczynność miała charakter zwykły, czy kwalifikowany oraz wydania orzeczenia w przedmiocie nałożenia na ten organ grzywny, bądź przyznania stronie skarżącej sumy pieniężnej na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. Reasumując Sąd uznał, że skarga jest niedopuszczalna, ponieważ w dacie jej wniesienia została już wydana przez Prezydenta Miasta decyzja kończąca postępowanie dotyczące wymierzenia kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego za okres którego skarga na bezczynność dotyczy. Nie ma przy tym znaczenia okoliczność, że w dacie wniesienia skargi decyzja ta nie była ostateczna. Istotne znaczenie ma jedynie to, że 2 lutego 2026 r. ustał stan bezczynności, a tym samym skarga na bezczynność stała się niedopuszczalna. Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. odrzucił skargę, jako niedopuszczalną. O zwrocie uiszczonego wpisu sądowego od skargi orzeczono na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 i § 2 p.p.s.a. Orzeczenia sądów administracyjnych przywołane w uzasadnieniu postanowienia są dostępne na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl.