II SAB/Sz 29/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder po rozpoznaniu w dniu 10 czerwca 2009 r. na posiedzeniu niejawnym zażalenia P. J. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie w sprawie o sygn. akt II SAB/Sz 29/08 odmawiające P. J. przyznania prawa pomocy w sprawie z Jego skargi na bezczynność Prokuratora w przedmiocie udzielenia informacji publicznej postanawia: odrzucić zażalenie P O S T A N O W I E N I E Dnia 10 czerwca 2009 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder po rozpoznaniu w dniu 10 czerwca 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku P. J. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego w sprawie z Jego skargi na bezczynność Prokuratora w przedmiocie udzielenia informacji publicznej postanawia: 1) odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie radcy prawnego, 2) w pozostałym zakresie wniosek oddalić P. J. w dniu [...] r. złożył w Biurze Podawczym Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zażalenie "na nieprzyznanie pomocy prawnej" w sprawie o sygn. akt II SAB/Sz 29/08. Sąd pismem z dnia [...] r. wezwał skarżącego do usunięcia braków formalnych zażalenia przez podanie daty wydania zaskarżonego orzeczenia oraz nadesłanie jednego odpisu zażalenia z daty wpływu do Sądu [...] r. w terminie 7 dni od daty doręczenia wezwania pod rygorem odrzucenia zażalenia. Wezwanie Sądu, zostało P. J. doręczone w dniu [...] r., co wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru (akta sądowe k. 84), jednakże skarżący w zakreślonym terminie, ani do dnia dzisiejszego nie wykonał zobowiązania. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 194 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) zażalenie powinno czynić zadość wymaganiom przepisanym dla pisma w postępowaniu sądowym oraz zawierać wskazanie zaskarżonego postanowienia i wniosek o jego zmianę lub uchylenie, jak również zwięzłe uzasadnienie zażalenia. Do zażalenia należy dołączyć jego odpisy i odpisy załączników dla doręczenia ich stronom, a ponadto jeżeli w sądzie nie złożono załączników w oryginale, po jednym odpisie każdego załącznika do akt sądowych (art. 47 § 1 cyt. ustawy). W przypadku, gdy zażalenie nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania wyżej wskazanych warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie 7 dni (art. 49 § 1 ww. ustawy). Nieuzupełnienie braków formalnych w wyznaczonym terminie skutkuje odrzuceniem zażalenia na podstawie art. 178 w zw. z art. 197 § 2 ww. ustawy. W niniejszej sprawie pomimo prawidłowego wezwania Sądu, skarżący nie uzupełnił w przypisanym ustawowo terminie braków formalnych zażalenia. Wobec tego, skoro skarżący nie wykonał zobowiązania Sądu, zażalenie jako obarczone brakami nie może zostać uznane za wniesione skutecznie, co skutkuje jego odrzuceniem. W tych okolicznościach, na podstawie art. 178 w zw. z art. 197 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec jak w sentencji. Sygn. akt II SAB/Sz 29/08 Uzasadnienie : Dnia [...] r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wpłynęła, za pośrednictwem organu, skarga P. J. na bezczynność Prokuratora Okręgowego w S. w przedmiocie udzielenia informacji publicznej. Postanowieniem z dnia 6 listopada 2008 r. referendarz sądowy przyznał skarżącemu prawo pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Po rozpoznaniu w dniu 11 marca 2009 r. na rozprawie sprawy o sygn. akt II SAB/Sz 29/08, Sąd odrzucił skargę. Odpis powyższego postanowienia wraz z uzasadnieniem doręczono skarżącemu w dniu [...] r. P. J. złożył w dniu [...] r. do Sądu wniosek o przyznanie prawa pomocy przez ustanowienie radcy prawnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny pismem z dnia [...] r. wezwał skarżącego do uzupełnienia braków formalnych wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez złożenie go na urzędowym formularzu, w terminie 7 dni od dnia otrzymania wezwania. Jednocześnie przesłano wnioskodawcy urzędowy formularzi pouczono o skutkach niewykonania wezwania. Wezwanie Sądu doręczono skarżącemu w dniu [...] r. W dniu [...] r. P. J. złożył wypełniony formularz PPF nie zakreślając zakresu żądania. Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, że skarżący zamieszkuje sam, nie posiada żadnych nieruchomości ani rzeczy ruchomych, a jego miesięczny dochód stanowi świadczenie z ZUS w kwocie [...] zł, urząd [...], opieka [...] zł. Ponadto ponosi wydatek w kwocie [...] zł z tytułu alimentów. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Przystępując do rozpoznania wniosku P. J. o przyznanie prawa pomocy, Sąd był zobowiązany do ustalenia jego zakresu. W związku z tym, iż w piśmie z daty wpływu do Sądu dnia [...] r. skarżący wskazał, iż wnosi o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie radcy prawnego, zaś w urzędowym formularzu nie zakreślił żądania, zatem Sąd przyjął, iż skarżący wnosi o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego. Zgodnie z art. 245 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Ustawodawca w art. 246 § 1 ustawy uzależnił przyznanie prawa pomocy od wykazania przez stronę, że nie ma ona środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania (przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym) lub że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym). Z powyższych przepisów wynika, iż to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy. Stosownie do art. 239 pkt 4 ww. ustawy nie mają obowiązku uiszczania kosztów sądowych strona, której przyznane zostało prawo do pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym (prawo pomocy), w zakresie określonym w prawomocnym postanowieniu o przyznaniu tego prawa. W niniejszej sprawie postanowieniem z dnia 6 listopada 2008 r. referendarz sądowy zwolnił stronę skarżącą od kosztów sądowych. Przyznane skarżącemu prawo pomocy prawomocnym orzeczeniem skutkuje zwolnieniem od kosztów sądowych dla całego postępowania sądowoadministracyjnego. Wobec tego ponowny wniosek P. J. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów uznać należało za bezprzedmiotowy i jako taki oddalić na podstawie art. 245, art. 246 w związku z art. 239 pkt 4 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Przystępując do merytorycznego rozpoznania wniosku skarżącego o ustanowienie radcy prawnego należy wskazać, iż istotą prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym jest umożliwienie osobom, które nie posiadają ku temu własnych środków, dochodzenia przed sądem swych praw. Z treści wniosku P. J. o przyznanie prawa pomocy wynika, że sytuacja materialna skarżącego, będącego rencistą, co do zasady powinna uzasadniać pozytywne rozpatrzenie wniosku w zakresie ustanowienia radcy prawnego. Rozważając tę kwestię, nie sposób jest jednak poprzestać wyłącznie na powyższym argumencie. Nie da się bowiem nie widzieć, że wnioski P. J. rozpatrywane są na posiedzeniach niejawnych, na które w bieżącym roku, zostało skierowanych i rozpoznanych około kilkudziesięciu innych wniosków o przyznanie prawa pomocy złożonych przez tego samego skarżącego. W tej sytuacji, mimo że sąd ma świadomość istnienia takiej dominującej wykładni przepisów o prawie pomocy, która sprowadza się do dopuszczalności rozważania przesłanek ustawowych prawa pomocy wynikających z art. 252 § 1 w związku z art. 246 § 1 ww. ustawy tylko w kontekście okoliczności konkretnej sprawy, to jednak widzi uzasadnioną potrzebę dokonania szerszej oceny wniosku pod kątem prowadzonej przez skarżącego działalności skargowej. Jak wynika z repertorium Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w okresie od [...] r. do [...] r. P. J. wniósł do Sądu ogółem [...] skarg i wniosków, w tym [...] skarg na bezczynność organu, [...] wnioski o wymierzenie grzywny, [...] skarg o wznowienie postępowania oraz [...] skarg na decyzję organów administracji publicznej (vide: notatka urzędowa Kierownika Sekretariatu Wydziału II z dnia [...] r.). Wskazana ilość wnoszonych przez skarżącego skarg i wniosków świadczy o tym, że nie działa on w imię ochrony swoich słusznych praw, lecz korzysta z nich w sposób nadmierny i bez żadnej, logicznie uzasadnionej potrzeby. Należy podkreślić, iż prowadzenie przez P. J. działalności skargowej ma istotny wpływ na ocenę, czy w sprawie zostały spełnione przesłanki wynikające w art. 246 § 1 pkt 2 ww. ustawy (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 20 lutego 2009 r. sygn. akt I OZ 105/09, dostępne na stronie internetowej www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Skarżący niewątpliwie ponosi nakłady związane ze składaniem w Sądzie licznych skarg, wniosków o przyznanie prawa pomocy oraz zażaleń, w tym częste przyjazdy ze [...] do [...]. Powyższa okoliczność podważa wiarygodność jego oświadczeń o stanie materialnym. Zatem w ocenie Sądu skarżący nie wykazał, iż nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania poprzez opłacenie wybranego radcy prawnego. W tym stanie rzeczy domaganie się przez skarżącego, przyznania prawa pomocy, a zatem domaganie się przerzucenia kosztów postępowania sądowego w Jego sprawach na Skarb Państwa, którego budżet jest wypracowany przez ogół obywateli, stanowi przejaw dążności do nadużywania tego prawa i kłóci się z ratio legis instytucji prawa pomocy. Biorąc pod uwagę przedstawione okoliczności, na podstawie art. 245 oraz art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd postanowił odmówić przyznania praw pomocy poprzez ustanowienie radcy prawnego.