II SAB/Sz 3/14
PostanowienieWSA w Szczecinie2014-05-14
Skład orzekający: Sędzia WSA Arkadiusz Windak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata powinien zostać uwzględniony, gdy skarżący jest zwolniony z mocy prawa z ponoszenia kosztów sądowych w sprawach z zakresu pomocy społecznej?Ratio decidendi
Sąd powinien rozpoznać wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata, nawet jeśli skarżący jest zwolniony z mocy prawa z ponoszenia kosztów sądowych w sprawach z zakresu pomocy społecznej. Przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, w tym ustanowienie adwokata, następuje, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla swojego utrzymania, co w niniejszej sprawie zostało wykazane przez skarżącego ze względu na niskie dochody, chorobę i brak majątku.Stan faktyczny
Skarżący złożył skargę na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie zasiłku celowego. Po odrzuceniu skargi, skarżący złożył wniosek o ustanowienie adwokata z urzędu. Sąd wezwał do uzupełnienia wniosku na urzędowym formularzu, co skarżący uczynił, przedstawiając swoją trudną sytuację materialną i zdrowotną. Sąd rozpoznał wniosek o prawo pomocy w zakresie częściowym.Rozstrzygnięcie
Ustanowiono adwokata dla skarżącego w zakresie częściowym prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Arkadiusz Windak po rozpoznaniu w dniu 14 maja 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. C. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata w sprawie z Jego skargi na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie zasiłku celowego p o s t a n a w i a ustanowić adwokata
Postanowieniem z dnia 21 marca 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny
odrzucił skargę J.C. na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie zasiłku celowego.
W dniu 11 kwietnia 2014 r. wpłynął do Sądu wniosek J.C.
o ustanowienie obrońcy z urzędu.
Pismem z dnia 22 kwietnia 2014 r. Sąd wezwał skarżącego do uzupełnienia braków formalnych wniosku o prawo pomocy poprzez złożenie go na urzędowym formularzu PPF. Powyższe zobowiązanie J.C. odebrał w dniu 29 kwietnia 2014 r. (k. 55 akt sądowych)
W odpowiedzi na wezwanie Sądu, skarżący nadał w urzędzie pocztowym w dniu 2 maja 2014 r. wypełniony formularz PPF, w którym zakreślił, że wnosi o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata.
W uzasadnieniu wniosku wnioskodawca oświadczył, że jest osobą poważnie chorą i prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe, a jedynym źródłem jego utrzymania jest renta inwalidzka w wysokości [...] zł netto. Nie posiada żadnego majątku, w tym nieruchomości, oszczędności czy przedmiotów wartościowych.
Dodatkowo skarżący wskazał, że posiada status "Pokrzywdzonego" według posiadanych zaświadczeń IPN oraz zwrócił uwagę na toczące się postępowanie zainicjowane jego wnioskiem o przyznanie uprawnień dla osoby represjonowanej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
W rozpoznawanej sprawie skarżący, na podstawie art. 239 pkt 1 lit a ustawy
z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), jest z mocy ustawy zwolniony od ponoszenia wszelkich kosztów sądowych. W myśl tego przepisu, nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej. Niniejsza skarga dotyczy zaś bezczynności organu w przedmiocie zasiłku celowego. W związku z tym wniosek złożony przez skarżącego należy rozpoznać jako wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata.
Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3 cytowanego artykułu).
Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 powołanej ustawy).
Ciężar dowodu, co do wykazania okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy, spoczywa na stronie składającej wniosek w tym przedmiocie, zaś Sąd poddaje ocenie wszystkie przedłożone dowody, w tym także oświadczenia strony.
Po dokonaniu oceny sytuacji materialnej i osobistej skarżącego w oparciu o jego wyjaśnienia zawarte we wniosku oraz powszechnie znane fakty dotyczące średnich kosztów utrzymania miesięcznego osoby, należy stwierdzić, że skarżący zasługuje na wsparcie ze strony Skarbu Państwa poprzez ustanowienie adwokata.
Jak wynika z uzasadnienia wniosku, wnioskodawca prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe, jest osobą schorowaną, nie posiada majątku, a jedyny jego dochód stanowi renta inwalidzka uzyskiwana w wysokości [...] zł miesięcznie.
W ocenie Sądu, zarówno niskie dochody, niepełnosprawność, brak oszczędności oraz wartościowych składników majątku, które mogłyby być spieniężone, pozwalają na stwierdzenie, że J.C. nie jest w stanie ponieść kosztów zatrudnienia adwokata bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego siebie.
W tej sytuacji należało, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzec jak w postanowieniu.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło