II SAB/Sz 30/13

Dnia 13 czerwca 2013 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie Przewodniczący sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder po rozpoznaniu w dniu 13 czerwca 2013 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku Z. D. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie z Jego skargi na bezczynność Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w przedmiocie wszczęcia postępowania p o s t a n a w i a odmówić przyznania prawa pomocy Postanowieniem z dnia [...] r. (doręczonym w dniu [...] r.) Wojewódzki Sąd Administracyjny [...] odrzucił jako niedopuszczalną skargę Z. D. na bezczynność Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w przedmiocie wszczęcia postępowania dotyczącego robót budowlanych przeprowadzonych w pomieszczeniach piwnicznych budynku przy ul. [...] w [...] . W dniu [...] r. skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. W uzasadnieniu wniosku podał, że mieszka sam w mieszkaniu o pow. 33,38 m2 którego jest właścicielem, utrzymuje się z renty inwalidzkiej w kwocie [...] zł brutto miesięcznie, a jego comiesięczne wydatki wynoszą: spłata kredytu hipotecznego [...] zł, renta alimentacyjna [...] zł, windykacja [...] zł, leczenie [...] zł, utrzymanie mieszkania [...] zł. W odpowiedzi na zarządzenie Sądu z dnia [...] r. wnioskodawca przedłożył m. in. dowody potwierdzające wysokość uzyskiwanych dochodów oraz wydatków na spłatę kredytu, niektórych wydatków na utrzymanie mieszkania, wyrok sądu zasądzający alimenty, wyciągi z rachunku bankowego, oraz 44 paragony z apteki. Skarżący oświadczył, że jest stroną w dziewięciu postępowaniach przed sądami powszechnymi. W myśl art. 245 § 1 ustawy dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata lub radcy prawnego (art. 245 § 2). Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata lub radcy prawnego (art. 245 § 3). Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1), w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2). Powyższe oznacza, że instytucja prawa pomocy ma charakter wyjątkowy i jest stosowana tylko w przypadkach osób znajdujących się w trudnej sytuacji materialnej, tj. takich które nie uzyskują dochodów albo których dochody pozwalają na zaspokojenie tylko podstawowych potrzeb życiowych. Zgodnie z cytowanym wyżej przepisem art. 246 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej do skorzystania z pomocy. W myśl art. 255 ww. ustawy, jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. W oświadczeniu złożonym na urzędowym formularzu skarżący wskazał, że mieszka sam i jego dochód z renty inwalidzkiej wynosi [...] zł miesięcznie brutto, a comiesięcznie stałe wydatki wynoszą [...] zł. Z przedłożonej przez wnioskodawcę decyzji o zmianie policyjnej renty inwalidzkiej z dnia [..] r. wynika, że skarżący otrzymuje rentę w kwocie [...] zł, która jest pomniejszana o potrącenia alimentacyjne ([..] zł) oraz egzekucje administracyjne lub zajęcia sądowe ([..] zł), a wysokość świadczenia do wypłaty wynosi [...] zł. Wnioskodawca podał, że z tej kwoty spłaca kredyt hipoteczny którego miesięczna rata wynosi [..] zł miesięcznie, ponosi bieżące koszty utrzymania mieszkania ([..] zł), oraz koszty leczenia ([..] zł), co oznacza, że ponoszone wydatki przewyższają dochody pozostające do dyspozycji wnioskodawcy. A przecież wydatki te nie obejmują innych poza wodą, ogrzewaniem i usługami telekomunikacyjnymi kosztów utrzymania mieszkania ani koniecznych kosztów wyżywienia, zakupu odzieży itp. wydatków, które niewątpliwie skarżący ponosi. Z wyciągu z rachunku bankowego wnioskodawcy wynika, że oprócz świadczenia rentowego skarżący zasila swoje konto wpłatami gotówkowymi, a ponadto wpłat na jego konto dokonują inne osoby (np. B. M. dokonuje wielu drobnych wpłat w wysokości ok. [..] zł miesięcznie). Oznacza to, że oprócz renty wnioskodawca uzyskuje inne dochody, o których nie wspomniał w oświadczeniu o sytuacji majątkowej, rodzinnej i dochodach. Oceniając wydatki na leczenie Z. D. należy stwierdzić, że przedłożone paragony dotyczą głownie zakupu dostępnych bez recepty środków opatrunkowych, preparatów witaminowych, syropów itp., dlatego wydatki na ten cel trudno zaliczyć do koniecznych kosztów leczenia wnioskodawcy. Analizując wniosek oraz przedłożone dokumenty źródłowe należy stwierdzić, że skarżący nie wykazał w sposób przekonujący, iż rzeczywiście jest osobą nie będącą w stanie ponieść całkowitych czy częściowych kosztów postępowania w sprawie. Z wniosku oraz przedłożonych dowodów wynika, że skarżący uzyskuje dochody wynoszące [...] zł miesięcznie, z których po potrąceniach na jego konto bankowe wpływa [...] zł miesięcznie. Mimo wydatków na spłatę kredytu i utrzymanie mieszkania przekraczających dochody z renty, skarżący nie zalega z płatnościami (poza opóźnieniem w spłacie raty kredytu hipotecznego). Wnioskodawca nie wyjaśnił jakiej wierzytelności dotyczy zajęcie jego renty wynoszące [...] zł miesięcznie. Należy także zwrócić uwagę, że Sąd Rejonowy Wydział Rodzinny i Nieletnich w listopadzie [...] r. podwyższył płacone przez skarżącego alimenty na rzecz małoletnich synów z kwoty [...] do kwoty [...] zł miesięcznie, a w grudniu skarżący zaciągnął kredyt hipoteczny na kupno mieszkania, co świadczy o posiadaniu przez niego zdolności kredytowej. Z decyzji o zmianie wysokości renty wynika, że wnioskodawca nie pracuje w Policji od [...] r. W ocenie Sądu, oświadczenie wnioskodawcy o jego sytuacji majątkowej i dochodach nie odzwierciedla jego rzeczywistej sytuacji majątkowej. Skarżący ponosi stałe wydatki przewyższające uzyskiwane dochody z renty (po potrąceniach), mimo tego uiścił wpis od skargi w kwocie [...] zł w niniejszej sprawie, jest stroną w dziewięciu postępowaniach przed sądem powszechnym, spłaca kredyt hipoteczny i ponosi koszty utrzymania mieszkania, co świadczy o tym, że posiada inne, poza rentą inwalidzką, źródła finansowania. Takie postępowanie skarżącego uniemożliwia ustalenie jego rzeczywistej sytuacji majątkowej i uzasadnia przyjęcie, że nie wykazał on, iż jest osobą uprawnioną do skorzystania z pomocy. Ponieważ wnioskodawca nie wykazał, że znajduje się w sytuacji uniemożliwiającej poniesienie jakichkolwiek czy też częściowych kosztów postępowania, wniosek należało oddalić na podstawie art. 246 § 1 i art. 254 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.