II SAB/Sz 32/26

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Szydłowski (spr.) Asesor WSA Joanna Świerzko-Bukowska po rozpoznaniu w Wydziale II w trybie uproszczonym w dniu 7 maja 2026 r. sprawy ze skargi P. Spółki z o.o. w W. na bezczynność i przewlekłość postępowania Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Szczecinie w przedmiocie wydania decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego p o s t a n a w i a I. odrzucić skargę; II. zwrócić stronie skarżącej uiszczony wpis sądowy od skargi w kwocie 100 (słownie: sto) złotych. P. Sp. z o.o. w W., reprezentowana przez radcę prawnego, po uprzednim wystosowaniu ponaglenia, złożyła w dniu 13 stycznia 2026 r. (data stempla pocztowego) bezpośrednio do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie skargę na bezczynność i przewlekłość postępowania Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Szczecinie w przedmiocie wydania decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. Skarga została opłacona kwotą 100 zł. W jej uzasadnieniu Spółka wskazała, że w dniu 16 lipca 2025 r. została wydana przez Burmistrza D. decyzja o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. Od decyzji tej złożono odwołania, jednakże sprawa nie została przez Kolegium załatwiona. W związku z powyższym skarżąca wniosła o: - zobowiązanie Kolegium do rozpatrzenia odwołań od decyzji przez Burmistrza D. z dnia 16 lipca 2025 r. o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego w terminie 30 dni, - stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności i przewlekłego prowadzenia postępowania, a nadto, że naruszenie to miało charakter rażącego naruszenia prawa, - zasądzenie od organu na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Sąd powyższą skargę zarejestrował w Dzienniku Korespondencji pod numerem II DK 4/26 i przekazał w dniu 22 stycznia 2026 r. do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Szczecinie celem nadania biegu, jednocześnie zobowiązując organ do jej zwrotu, udzielenia merytorycznej odpowiedzi na skargę oraz nadesłania akt w terminie 30 dni. W dniu 24 lutego 2026 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Szczecinie nadesłało do Sądu oryginał skargi wraz z aktami administracyjnymi oraz odpowiedzią na skargę, w której wskazano, że organ odwoławczy decyzją z dnia 21 stycznia 2026 r. nr SKO/KU/420/2423/2025, po rozpoznaniu wniesionych odwołań od decyzji Burmistrza D. z dnia 16 lipca 2025 r. nr PP.6733.6.2025.IB w sprawie ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego polegającej na budowie antenowej konstrukcji wsporczej stacji bazowej telefonii komórkowej [...] wraz z niezbędną infrastrukturą techniczną (zestawem anten sektorowych i radioliniowych) oraz zasilaniem w energię elektryczną, na terenie działki nr [...] obr. D. , ul. [...], umorzył postępowania odwoławcze z odwołań K. S., J. S., S. A. W., W. S., M. C., T. S., K. K., M. K. oraz utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Ponadto trzech odwołujących zawiadomił o pozostawieniu ich odwołania bez rozpatrzenia z uwagi na nieuzupełnienie braków formalnych odwołania. Na potwierdzenie powyższego załączono do akt administracyjnych dokumentację obejmującą ww. decyzję i pisma. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje: Przed przystąpieniem do merytorycznego rozpoznania skargi sąd administracyjny bada w pierwszej kolejności jej dopuszczalność ustalając, czy nie zachodzi jedna z przesłanek do odrzucenia skargi wymienionych enumeratywnie w art. 58 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2026 r., poz. 143 ze zm., dalej "p.p.s.a."). Przesłankami tymi są: niewłaściwość sądu (pkt 1), niezachowanie terminu do wniesienia skargi (pkt 2), nieuzupełnienie braków formalnych skargi w wyznaczonym terminie (pkt 3), zawisłość sprawy lub prawomocne jej osądzenie (pkt 4), brak zdolności sądowej lub procesowej (pkt 5), brak naruszenia interesu prawnego wnoszącego skargę na uchwałę lub akt, o którym mowa art. 3 § 2 pkt 5 i 6 p.p.s.a. (pkt 5a) oraz niedopuszczalność skargi z innych przyczyn (pkt 6). Oceniając dopuszczalność wniesionej skargi wskazać należy, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje na mocy art. 3 § 2 pkt 8-9 p.p.s.a. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów w przypadkach niepodejmowania przez nich nakazanych prawem aktów lub czynności w sprawach indywidualnych oraz przewlekłość prowadzonego postępowania. W judykaturze podnosi się, że zarówno skargi na bezczynność, jak i na przewlekłość postępowania, skierowane są przeciwko wadliwemu procedowaniu organu, w wyniku którego konkretna i indywidualna sprawa administracyjna nie jest załatwiona, bądź nie jest załatwiana. Podkreślić przy tym należy, że ocena wystąpienia każdego ze stanów pasywności organu administracji (tj. bezczynności lub przewlekłości) dokonywana jest przez sąd administracyjny każdorazowo na dzień wniesienia skargi. Stosownie do art. 149 p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1- 4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa oraz stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania (§ 1 pkt 1-3). Jednocześnie sąd stwierdza czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (§ 1a). Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1 pkt 1 i 2, może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego (§ 1b).W myśl § 2 sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6. W uchwale z 22 czerwca 2020 r. (II OPS 5/19), Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że wniesienie skargi na bezczynność po zakończeniu przez organ administracji publicznej prowadzonego postępowania poprzez wydanie decyzji ostatecznej stanowi przeszkodę w merytorycznym rozpoznaniu takiej skargi przez sąd administracyjny w zakresie rozstrzygnięcia podjętego na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. W uzasadnieniu uchwały wskazano, że za niedopuszczalną należy uznać skargę na bezczynność wniesioną po zakończeniu postępowania administracyjnego. Odmienne rozumowanie oznaczałoby, że środek ten zamiast w swoim celu zmierzać do likwidacji stanu bezczynności, powiązany byłby zasadniczo z celem wykraczającym poza zakres postępowania administracyjnego, a więc z dążeniem do uzyskania prejudykatu. Naczelny Sąd Administracyjny zaznaczył, że zasadniczym celem skargi na bezczynność organu administracji publicznej jest doprowadzenie do usunięcia stanu bezczynności. Natomiast w kolejnej uchwale z 7 marca 2022 r. (II OPS 1/21) Naczelny Sąd Administracyjny wyraził stanowisko, że skarga na przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego wniesiona po jego ostatecznym zakończeniu, poprzedzona ponagleniem złożonym w jego toku, podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. Argumentacja przedstawiona w uzasadnieniach obydwu uchwał opiera się na podstawowej tezie, że wydanie aktu kończącego postępowanie administracyjne – skutkuje ustaniem stanu bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jeżeli w dacie wniesienia skargi stan bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania ustał, brak jest przedmiotu sprawy sądowoadministracyjnej, co uniemożliwia merytoryczne rozpoznanie skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania i skutkuje odrzuceniem skargi. Tutejszy Sąd w pełni aprobuje pogląd wyrażony w ww. uchwałach przyjmując, że stan bezczynności i przewlekłości przestaje w sensie prawnym istnieć wówczas, gdy organ administracji załatwi sprawę poprzez podjęcie stosownego aktu, chociażby nawet uczynił to po wymaganym terminie. Załatwienie sprawy administracyjnej przed wniesieniem skargi, skutkuje zatem ustaniem stanu podlegającego kontroli sądowej, tj. bezczynności i przewlekłości. Użyty w art. 53 § 2b p.p.s.a. termin "w każdym czasie", którym posłużył się ustawodawca, a który jest właściwy do wniesienia skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania, musi być postrzegany w aspekcie trwającego w dacie składania skargi i naruszającego czas załatwienia sprawy stanu postępowania administracyjnego, co prowadzi do wniosku, że możliwość wniesienia skargi do sądu administracyjnego na bezczynność lub przewlekłość, z przyczyn związanych z prawną konstrukcją i istotą bezczynności i przewlekłości, obejmuje przedział czasowy od zaistnienia stanu bezczynności i przewlekłości aż do załatwienia sprawy, której bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania dotyczy (por. postanowienie WSA w Łodzi z dnia 15 stycznia 2026 r., sygn. akt III SAB/Łd 89/25). Przy czym kluczowe znaczenie dla oceny dopuszczalności skargi na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ ma data zakończenia przez organ prowadzonego postępowania, przez co należy rozumieć wydanie decyzji (por. postanowienie WSA w Łodzi z dnia 20 stycznia 2026 r., sygn. akt III SAB/Łd 85/25, postanowienie NSA z 26 marca 2025 r., sygn. akt III OSK 298/25). To wydanie aktu w sprawie administracyjnej sprawia, że ewentualny stan bezczynności staje się stanem historycznym, co z kolei oznacza, że skarga wniesiona w czasie, w którym bezczynność jest już takim właśnie stanem historycznym, podlega odrzuceniu jako niedopuszczalna na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. (por. wyrok NSA z dnia 24 lutego 2026 r. sygn. akt III OSK 379/25). Powyższe należy również odnieść do skargi na przewlekłość postępowania organu. Jak wynika z akt sprawy, skarga P. Spółki z o.o. w W. na bezczynność i przewlekłość postępowania Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Szczecinie w przedmiocie wydania decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego została wniesiona bezpośrednio do Sądu w dniu 13 stycznia 2026 r., który przekazał ją do organu dnia 22 stycznia 2026 r. Z kolei dzień wcześniej, tj. w dniu 21 stycznia 2026 r. Kolegium podjętą przez siebie decyzją ostatecznie rozstrzygnęło o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego, kończąc w ten sposób postępowanie w sprawie. W tym miejscu podkreślenia wymaga, że skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi, przy czym datą wniesienia skargi do sądu jest dzień złożenia skargi do organu właściwego bądź nadania jej w odpowiedniej placówce pocztowej (art. 54 § 1 oraz art. 83 § 3 p.p.s.a.). Przewidziana przez ustawodawcę zasada wnoszenia skarg za pośrednictwem organu oznacza, że w przypadku złożenia skargi bezpośrednio do sądu administracyjnego, sąd zobowiązany jest do jej przekazania organowi jako właściwemu. W przedmiotowej sprawie Sąd złożoną bezpośredniego do niego skargę przekazał Kolegium dnia 22 stycznia 2026 r., a zatem to ta data jest datą wniesienia skargi do sądu. W tej sytuacji, mając na uwadze stanowisko wyrażone w cytowanych uchwałach NSA stwierdzić należy, że przedmiotowej skardze nie można nadać dalszego biegu celem merytorycznego jej rozpoznania, ponieważ w dacie wniesienia skargi nie istniał już stan bezczynności i przewlekłości, który podlegałby ocenie sądu administracyjnego. Przy czym brak możliwości stwierdzenia, że w sprawie organ administracji publicznej dopuścił się bezczynności czy przewlekłości wyklucza konsekwentnie także możliwość dokonania oceny, czy bezczynność lub przewlekłość miała charakter zwykły bądź kwalifikowany oraz zasądzenia na rzecz strony skarżącej od organu zwrotu kosztów postępowania. Z kolei powyższe prowadzi do wniosku, że skarga Spółki zarzucająca Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu w Szczecinie bezczynność i przewlekłość postępowania w sprawie wydania decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego jest niedopuszczalna. Z tego też względu Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 p.p.s.a. odrzucił skargę i stosownie do art. 232 § 1 pkt 1 i § 2 p.p.s.a. orzekł o zwrocie uiszczonego wpisu sądowego. Orzeczenia sądów administracyjnych przywołane w uzasadnieniu postanowienia są dostępne na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl.