II SAB/Sz 34/17

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie Monika Bieńkowska po rozpoznaniu w dniu 18 maja 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku R. P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego w sprawie z Jego skargi na bezczynność Dyrektora Zakładu Karnego w G. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej p o s t a n a w i a: 1/ zwolnić skarżącego od kosztów sądowych, 2/ ustanowić radcę prawnego R. P. złożył na urzędowym formularzu PPF wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego. Z uzasadnienia wniosku wynika, że wnioskodawca przebywa w Zakładzie Karnym, nie dysponuje żadnym dochodem, ani nie posiada żadnego majątku oraz prowadzi wspólne gospodarstwo domowe bratem i ojczymem. Z uwagi na powyższe wezwaniem z dnia 19 kwietnia 2017 r. starszy referendarz sądowy zobowiązał wnioskodawcę do przedłożenia oświadczenia wraz z dowodem potwierdzającym wysokość dochodów uzyskiwanych przez ojczyma i brata, wyciągów z rachunków bankowych ojczyma i brata z okresu ostatnich trzech miesięcy, dowodów potwierdzających wysokość ponoszonych przez nich niezbędnych wydatków na utrzymanie mieszkania (np. woda, energia elektryczna) oraz innych niezbędnych wydatków z okresu ostatnich trzech miesięcy, zaświadczenia z Zakładu Karnego w przedmiocie wysokości zgromadzonych środków pieniężnych, w terminie 14 dni, od daty doręczenia niniejszego zobowiązania, pod rygorem rozpoznania wniosku w oparciu o akta sprawy. W odpowiedzi skarżący nadesłał zaświadczenie z Zakładu Karnego , z którego wynika, że do dyspozycji na dzień [...] r. posiada [...] zł oraz środki zgromadzone w trakcie pobytu zgodnie z art. 126 § 1 Kodeksu karnego wykonawczego w wysokości [...] zł. Dalej skarżący oświadczył, że wypełniając formularz PPF błędnie zrozumiał jego treść i nie pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym zarówno z ojczymem jak i z bratem. Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r., poz.718 ze zm.) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 1 ). Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania,– art. 246 § 1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Przywołane przepisy regulujące instytucję prawa pomocy stanowią odstępstwo od generalnej zasady ponoszenia kosztów postępowania sądowoadministracyjnego zawartej w art. 199 P.p.s.a. Zatem to rzeczą wnioskodawcy jest wykazanie, że jego sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia wyjątkowe traktowanie, o którym mowa w przytoczonych przepisach. Tym samym to na nim spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy, zaś rozstrzygnięcie w tej kwestii zależy od tego, co zostanie przez stronę udowodnione. W niniejszej sprawie starszy referendarz sądowy uznał, że wnioskodawca z uwagi na swoją sytuację osobistą związaną z odbywaniem kary pozbawienia wolności, a także majątkową (brak majątku) oraz dochodową (brak dochodu) nie ma obiektywnej możliwości poniesienia kosztów związanych z przedmiotową sprawą. Skarżący zgromadził co prawda kwotę w wysokości [...], jednakże zgodnie z art. 126 § 1 K.k.w. są to środki, które przekazuje się skazanemu w chwili jego zwolnienia z zakładu karnego, z przeznaczeniem na przejazd do miejsca zamieszkania i na utrzymanie; ze środków tych nie prowadzi się egzekucji. W konsekwencji na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec jak w sentencji.