II SAB/Sz 36/26

PostanowienieWSA w Szczecinie2026-04-27

Skład orzekający: Wiesław Drabik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarga na przewlekłość postępowania administracyjnego jest dopuszczalna, jeśli strona skarżąca nie wniosła wcześniej ponaglenia do organu wyższego stopnia?
Ratio decidendi
Skarga na przewlekłość postępowania administracyjnego jest niedopuszczalna, jeśli strona skarżąca nie wyczerpała środków zaskarżenia poprzez wniesienie ponaglenia do organu wyższego stopnia. Samo złożenie środka zaskarżenia, który nie został jeszcze rozpatrzony, nie jest wystarczające do uznania wyczerpania środków zaskarżenia.
Stan faktyczny
Strona skarżąca złożyła skargę na przewlekłość postępowania w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy, zarzucając organowi nieprzekazanie zażalenia na postanowienie oraz niewykonanie postanowienia organu odwoławczego. Sąd wezwał skarżącego do podpisania skargi i wykazania wyczerpania środków zaskarżenia poprzez wniesienie ponaglenia. Skarżący odpowiedział, dołączając pismo, które uznał za ponaglenie, jednak sąd uznał je za niedopuszczalne, ponieważ nie spełniało wymogów ponaglenia i nie poprzedzało wydania rozstrzygnięcia przez organ odwoławczy.
Rozstrzygnięcie
Sąd odrzucił skargę i zwrócił stronie skarżącej uiszczony wpis sądowy.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt II SAB/Sz [...] P O S T A N O W I E N I E Dnia 27 kwietnia 2026 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie Przewodniczący sędzia WSA Wiesław Drabik po rozpatrzeniu w dniu 27 kwietnia 2026 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi P. G. na przewlekłość postępowania B. w przedmiocie warunków zabudowy postanawia: I. odrzucić skargę; II. zwrócić stronie skarżącej uiszczone tytułem wpisu sądowego od skargi [...] zł ([...]). P. G. (dalej: "Skarżący") nadał w urzędzie pocztowym 26 listopada 2025 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie skargę na przewlekłość postępowania Burmistrza (dalej: "organ") w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy. Zarzucił w szczególności, że organ dopuścił się: - nieprzekazania i odmowy przekazania złożonego 12 listopada 2025 r. za pośrednictwem Burmistrza zażalenia na postanowienie Burmistrza z 4 listopada 2025 r., dotyczącego sprawy GP.6730.21.2025 do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, - niewykonania postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z 30 września 2025 r., nr SKO Ma 420/2386/25, dotyczącego sprawy GP.6730.21.2025. Skarżący do skargi dołączył kserokopię środka zaskarżenia z 11 listopada 2025 r. z pieczęcią wpływu do organu pierwszej instancji 12 listopada 2025 r. zatytułowanego "Odwołanie od postanowienia Burmistrza z 4 listopada 2025 r., nr GP.6730.21.2025", adresowanego do tut. Sądu. 21 listopada 2025 r. odnotowano do sprawy wpłatę 100 zł tytułem wpisu sądowego od skargi. W wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego II Wydziału z 10 marca 2026 r., wezwano skarżącego do podpisania skargi oraz do podania, czy przed wniesieniem skargi wyczerpał środek zaskarżenia poprzez wniesienie ponaglenia do organu wyższego stopnia za pośrednictwem organu prowadzącego postępowanie oraz nadesłania kopii tego ponaglenia wraz z dowodem jego nadania (złożenia), w terminie 7 dni od dnia otrzymania wezwania, pod rygorem uznania, że skarżący nie wyczerpał środka zaskarżenia, co skutkować będzie odrzuceniem skargi. Przesyłka zawierająca ww. korespondencję sądową, jak to wynika z dowodu doręczenia znajdującego się w aktach sprawy (k. 27), została doręczona skarżącemu 7 kwietnia 2026 r. W zakreślonym w wezwaniu terminie, 13 kwietnia 2026 r., wpłynęło pismo procesowe skarżącego, do którego dołączył podpisaną i sprecyzowaną skargę oraz w którym wyjaśnił, że "załącza oryginał pisma potwierdzającego wyczerpanie przez stronę skarżącą środków zaskarżenia poprzez złożenie za pośrednictwem Burmistrza odwołania do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. skutkujące wydaniem postanowienia z 30 września 2025 r., sygn. akt SKO Ma 420/2386/25". Z treści opisanego wyżej pisma wynika, że organ pierwszej instancji informuje skarżącego o przekazaniu do organu odwoławczego jego zażalenia z 31 lipca 2025 r. na postanowienie z 25 lipca 2025 r., nr GP.6730.21.2025, o zawieszeniu postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje: Na wstępie wyjaśnienia wymaga, że w przypadku wniesienia skargi, sąd administracyjny w pierwszej kolejności bada jej dopuszczalność. Zgodnie bowiem z art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2026 r., poz. 143 ze zm. - dalej jako "p.p.s.a."), sąd odrzuca skargę, jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne. W myśl art. 52 p.p.s.a. skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka (§ 1). Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie (§ 2). Z kolei stosownie do art. 53 § 2b p.p.s.a. skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu. W przypadku skarg na przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ wyczerpanie środków zaskarżenia następuje poprzez wniesienie przez stronę ponaglenia przewidzianego w art. 37 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2025 r., poz. 1691 ze zm.- dalej "k.p.a."). Z kolei przepis art. 37 § 1 pkt 2 k.p.a. precyzuje, że prawo to przysługuje, gdy postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy (przewlekłość). Natomiast § 3 tego przepisu nakazuje wnosić ponaglenie do organu wyższego stopnia za pośrednictwem organu prowadzącego postępowanie (pkt 1); do organu prowadzącego postępowanie - jeżeli nie ma organu wyższego stopnia (pkt 2). Z powołanych wyżej przepisów wynika, że wniesienie ponaglenia, o którym mowa w art. 37 k.p.a., stanowi niezbędny warunek złożenia skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego na przewlekłość w postępowaniu prowadzonym przez organu administracji publicznej. Takie też stanowisko jest konsekwentnie prezentowane w orzecznictwie (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego w składzie 7 sędziów z dnia 2 września 2020 r. sygn. akt II OSK 3732/18, postanowienia NSA z 8 lutego 2021 r. sygn. akt I OSK 2754/20 i 23 lutego 2021 r. sygn. akt I OSK 950/19, dostępne w Internecie w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Tym samym skargę do sądu administracyjnego na przewlekłość w prowadzonym postępowaniu przez organ, stosownie do art. 52 § 1 i § 2 p.p.s.a., musi poprzedzać tego rodzaju środek prawny. W przedmiotowej sprawie opisywany warunek nie został spełniony. Z treści odpowiedzi organu na skargę, jak i nadesłanych akt sprawy nie wynika, aby przed złożeniem skargi strona skarżąca wniosła ponaglenie. Ponadto, co istotniejsze, w odpowiedzi na wezwanie Przewodniczącego II Wydziału do wykazania spełnienia opisywanego niezbędnego warunku złożenia skargi skarżący oświadczył, że taki środek prawny wystosował, a jest nim zażalenie z 31 lipca 2025 r. od postanowienia o zawieszeniu postępowania nr GP.6730.21.2025, z 25 lipca 2025 r., które to jak wynika z przedłożonych akt administracyjnych, zostało rozpoznane i skutkowało wydaniem w sprawie przez organ odwoławczy postanowienia z 30 września 2025 r., nr SKO Ma 420/2386/25. W tej sytuacji przyjąć należy, że skarżący nie wyczerpał przysługującego środka zaskarżenia przed wniesieniem 26 listopada 2025 r. skargi, a tym samym nie spełnił jednego z niezbędnych warunków do wniesienia skargi do sądu na przewlekłość w postępowaniu dotyczącej okresów wskazanych w skardze. Wynika to nie tylko z braku cech ponaglenia opisywanego pisma skarżącego z 31 lipca 2025 r., ale również z zestawienia daty pisma uznawanego przez skarżącego za ponaglenie (31 lipca 2025 r.), z datami zarzucanego skargą stanu przewlekłości w postępowaniu. Jednocześnie wyjaśnić należy, że za ponaglenie nie sposób również uznać adresowanego do Sądu zażalenia z 11 listopada 2025 r. na postanowienie Burmistrza z 4 listopada 2025 r., nr GP.6730.21.2025, skoro z jego treści wynika, że zostało złożone właśnie na to postanowienie i nie budzi wątpliwości, że tok instancji, w chwili jego złożenia, nie został wyczerpany. Dopiero bowiem z dniem wydania przez SKO w S. postanowienia z 5 grudnia 2025 r., nr SKO/CZ/420/3504/2025, uwzględniającego zażalenie skarżącego z 11 listopada 2025 r. ziściła się przesłanka wyczerpania środków zaskarżenia przewidziana w art. 52 p.p.s.a. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z 6 lutego 2013 r., sygn. akt I OSK 116/13, nie wystarczy samo złożenie przez stronę środka zaskarżenia od kwestionowanych decyzji czy postanowienia organu I instancji, lecz wymagane jest, aby skarga została wniesiona na stosowne działanie organu podjęte po rozpatrzeniu takiego środka prawnego. Dopiero akt administracyjny wydany po rozpatrzeniu złożonego przez stronę środka zaskarżenia, przysługującego jej w postępowaniu administracyjnym prowadzonym w danej sprawie otwiera stronie drogę do skutecznego wniesienia skargi do sądu administracyjnego. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 p.p.s.a., skargę odrzucił w punkcie I sentencji wydanego postanowienia. O zwrocie uiszczonego wpisu sądowego od skargi Sąd orzekł na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 i § 2 p.p.s.a. w punkcie II sentencji niniejszego postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.09.2026. · Źródło