II SAB/Sz 37/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Arkadiusz Windak po rozpoznaniu w dniu 17 czerwca 2021 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi R. S. na bezczynność Prezesa Sądu w przedmiocie wydania kopii dokumentu postanawia: odrzucić skargę Pismem z dnia 16 grudnia 2020 r. R. S. wystąpił do Prezesa Sądu Rejonowego w G. z wnioskiem o przesłanie koperty lub jej kopii z widoczną datą stempla pocztowego, w której wysłał do sądu pismo z dnia 12 maja 2020 r. W odpowiedzi udzielonej pismem z dnia 28 grudnia 2020 r. Prezes Sądu Rejonowego w G. poinformował wnioskodawcę, że: "nie jest w stanie określić o jaką kopertę chodzi". Ponadto wskazał, że prośby o nadsyłanie kopert nie będą realizowane i będą pozostawiane bez odpowiedzi. Pismem z dnia 3 lutego 2021 r. R. S. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie skargę na bezczynność Prezesa Sądu Rejonowego w G. w sprawie wydania kopii dokumentu z akt administracyjnych sądu. Prezes Sądu Rejonowego przy piśmie z dnia 4 marca 2021 r., działając w oparciu o art. 41c ustawy Prawo o ustroju sądów powszechnych, przekazał skargę R. S. do Prezesa Sądu Okręgowego w S. i jednocześnie wyjaśnił, że wprawdzie skarżący kierował skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego jednak z jej treści wynika, że jego intencją było zaskarżenie bezczynności Prezesa Sądu Rejonowego w G. w związku z nieprzesłaniem mu kserokopii koperty, zatem właściwy do rozpoznania skargi jest Prezes Sądu Okręgowego w S.. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje : Na wstępie wyjaśnić należy, że po złożeniu skargi Sąd z urzędu bada w pierwszej kolejności jej dopuszczalność, ustalając, czy nie zachodzi jedna z przesłanek do odrzucenia skargi, wymienionych enumeratywnie w art. 58 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.), zwanej dalej: "p.p.s.a.". Stosownie do art. 3 § 1 "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Ramy tej kontroli zakreśla przepis art. 3 § 2 p.p.s.a. stanowiąc, że kontrola działalności publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2018 r. poz. 2096 oraz z 2019 r. poz. 60, 730, 1133 i 2196), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2019 r. poz. 900, z późn. zm.4)), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz.U. 2019 r. poz. 768, 730, 1520, 1556 i 2200), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Z przytoczonych wyżej przepisów wynika, że zakres właściwości rzeczowej sądów administracyjnych wyznacza katalog skarg na określone w art. 3 § 2 p.p.s.a. działania organów administracji publicznej lub ich bezczynność. Katalog ten rozszerzają przepisy ustaw szczególnych, które przewidują kontrolę tych sądów w sprawach nieprzewidzianych w art. 3 § 2 p.p.s.a. Przy czym skarga na bezczynność organu jest dopuszczalna tylko w takich granicach, w jakich służy skarga do sądu administracyjnego w przypadkach określonych w pkt 8 i 9 powołanego artykułu i dotyczy sytuacji, w których organy nie podejmują nakazanych prawem aktów lub czynności w sprawach indywidulanych. Nie każdy zatem przejaw braku działalności organów podlega jurysdykcji sądu administracyjnego. Zakres sądowej kontroli skargi na bezczynność sprowadza się do ustalenia, czy organ był zobowiązany do wydania aktu lub podjęcia czynność oraz czy w zakreślonym przepisami procesowymi terminie, dokonał powyższych działań. Przedmiotem niniejszej skargi jest bezczynność Prezesa Sądu Rejonowego w zakresie wydania kopii koperty, w której skarżący wysłał do Sądu pismo z dnia 12 maja 2020 r. Odnosząc się do wskazanego przez skarżącego art. 73 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 735) wyjaśnić należy, że powołany przepis reguluje kwestie dostępu do dokumentacji, w tym wydania kopii, jednak obowiązek udostępnienia stronie akt na jego podstawie odnosi się do będącego w toku lub zakończonego postępowania administracyjnego. Tymczasem, jak wynika z przedłożonej dokumentacji przed Prezesem Sądu Rejonowego nie było prowadzone jakiekolwiek postępowanie administracyjne. Natomiast, jak wynika z pisma z dnia 4 marca 2021 r., skarga strony, jako dotycząca działalności Prezesa Sądu Rejonowego, została przekazana w trybie art. 41c ustawy Prawo o ustroju sądów powszechnych Prezesowi Sądu Okręgowego w S.. W tej sytuacji, skoro nie było podstaw do nałożenia na organ obowiązku wydania kopii koperty, o którą wnioskowała strona skarżąca, bowiem wniosek ten nie był związany z konkretnym postępowaniem administracyjnym, to przedmiotowa sprawa nie podlega kognicji sądownictwa administracyjnego. W takiej sytuacji również bezczynność organu w tym przedmiocie nie może być poddana kontroli sądowoadministracyjnej. W tym stanie rzeczy, Sąd odrzucił skargę jako nienależącą do właściwości sądu administracyjnego, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 w zw. z art. 58 § 3 p.p.s.a.