II SAB/Sz 38/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz,, Sędzia NSA Stefan Kłosowski, Protokolant Katarzyna Skrzetuska-Gajos, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 4 lipca 2013 r. sprawy ze skargi I. W. i T. W. na bezczynność Wójta w przedmiocie udostępnienie informacji publicznej I. zobowiązuje Wójta Gminy do rozpoznania wniosku skarżących I. W. i T. W. z dnia [...], II. oddala skargę w odniesieniu do wniosku skarżących I. W. i T. W. z dnia [...], III. stwierdza, że bezczynność Wójta Gminy w rozpoznaniu wniosków I. W. i T. W. z dnia [...] i [...] nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. IV. zasądza od Gminy na rzecz skarżących I. W. i T. W. solidarnie kwotę [...] /[...]/ złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. I. W. oraz T. W., pismem z dnia [...] ., złożyli skargę na bezczynność Wójta w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej, zarzucając organowi naruszenie art. 61 ust. 1 i 2 Konstytucji RP oraz art. 1 ust. 1 w zw. z art. 10 ust. 1, art. 13 ust. 1 oraz art. 16 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej. Jednocześnie skarżący wnieśli o zobowiązanie Wójta do wykonania żądań zawartych w ich wnioskach z dnia [...] r. ponowionych w dniach [...] r., a ponadto skarżący wnieśli o ukaranie Wójta karą pieniężną. W uzasadnieniu skarżący wskazali, że działający w ich imieniu pełnomocnik – M. J. złożył do Wójta dwa wnioski, w których zwrócił się o udostępnienie informacji publicznej, jeden z dnia [...] r. dotyczący wznowienia postępowania w sprawie granic administracyjnych posiadłości znajdującej się w miejscowości oraz drugi odnoszący się do przekazania pisma przewodniego, którym były Geodeta Powiatowy przy Starostwie przekazał Wójtowi ww. pismo – wniosek z dnia [...] r. Na dowód swoich twierdzeń skarżący złożyli – wniosek z dnia [...] konkretyzowany w piśmie z dnia [...] dotyczący udostępnienia kserokopii dokumentów w sprawie zewnętrznej granicy działki nr [...] w P. sporządzonych rzez firmę P. oraz wniosek z dnia [...] r. (dotyczący pisma przewodniego, którym Starosta Powiatowy przekazał wniosek skarżących z dnia [...] r. do Urzędu Gminy ). Ponadto skarżący podali, że pismem z dnia [...] r. Wójt wystąpił do Starosty o przesłanie (potwierdzonej za zgodność z oryginałem) kserokopii pisma przewodniego, którym Geodeta Powiatowy, działający w strukturze Powiatu przekazał pismo skarżących do Urzędu Gminy. Jednocześnie skarżący wskazali, że Wójt mimo nie wykonania wskazanych wniosków w dalszym ciągu, prowadził korespondencję z ich pełnomocnikiem, w której ponaglał go do "jednoznacznego zdefiniowania oczekiwań wobec urzędu, sprecyzowania zakresu żądań", czego potwierdzeniem jest pismo z dnia [...] r. Odpowiadając na powyższe, reprezentujący skarżących pełnomocnik, poinformował Wójta, że nie może wykonać zalecanych czynności, bowiem w dalszym ciągu oczekuje na realizację skierowanych do niego wniosków. Pismem z dnia [...] r. Wójt przesłał jedynie kserokopię, otrzymanego od Starosty, pisma z dnia [...] r., które jednak, w ocenie skarżących, okazało się pomyłką, bowiem było ono kierowane do nich, a nie do Wójta. Następnie pismem z dnia [...] r. pełnomocnik skarżących przekazał te uwagi do Wójta, który w odpowiedzi z dnia [...] r. zobowiązał pełnomocnika o wskazanie, jakie granice nieruchomości powinny zostać w toku postępowania zweryfikowane. Pełnomocnik pismem z dnia [...] r. ponownie ponaglił Wójta, który w odpowiedzi ponownie wezwał do udzielenia konkretnej odpowiedzi w kwestii zgłoszonego żądania. W dalszej części uzasadnienia skarżący podnieśli, że biorąc pod uwagę ponad czternastomiesięczny okres oczekiwania na załatwienie ww. sprawy, pełnomocnik skarżących pismami z dnia [...] r. ponowił ww. wnioski o udzielenie informacji publicznej w powołanym wyżej zakresie, które jednak pozostały bez odpowiedzi organu do dnia złożenia skargi. Zdaniem skarżących Wójt zarówno nie udzielił skarżącym żadnych informacji, ani nie wydał decyzji. Reasumując skarżący wskazali, że Wójt w sposób rażący i niezgodny z obowiązującymi przepisami odmówił im skorzystania z przysługującego prawa pozyskania bardzo ważnego dokumentu urzędowego niezbędnego do toczącego się postępowania administracyjnego, dotyczącego wyjaśnienia istniejących błędów i nieprawidłowości, związanych ze sprawą ustalenia granic działki nr [...] , sprzecznych z pierwotnym aktem notarialnym Repertorium [...] z dnia [...] r. W odpowiedzi na skargę Wójt wniósł o jej oddalenie. Dodatkowo organ wyjaśnił, że skarga dotyczy postępowania administracyjnego mającego na celu rozgraniczenie nieruchomości stanowiącej działkę nr [...] w obrębie ewidencyjnym P. Jednocześnie organ wskazał, że pozostawił bez rozpoznania sprawę rozgraniczenia ww. nieruchomości bowiem jak wynika z załączonych akt sprawy M. J. (pełnomocnik skarżących) nie potrafił sprecyzować zakresu swojego żądania pomimo, kierowanych do niego pism, zawierających wniosek o sprecyzowanie wniosków, podczas gdy składana przez niego do organu korespondencja nie wnosiła do sprawy nic nowego, co mogłoby się przyczynić do załatwienia sprawy. Reasumując organ podkreślił swoją gotowość do podjęcia postępowania, wówczas gdy skarżący określą, które granice nieruchomości powinny zostać w toku postępowania zweryfikowane. W dniu [...] r. wpłynęło do sądu pismo stanowiące odpowiedź skarżących na odpowiedź Wójta na skargę, w którym skarżący podkreślili, że do dnia dzisiejszego nie otrzymali interesujących ich dokumentów związanych z dążeniem do przywrócenia stanu prawnego nieruchomości zgodnego z pierwotnym stanem prawnym wynikającym z aktu notarialnego z [...] roku. Ponadto skarżący wymienili kolejne pisma, w których zwracali się do organu o udostępnienie im żądanych dokumentów. Jednocześnie zwrócili uwagę na nieprawidłowości odnoszące się do prowadzonej przez Starostę ewidencji gruntów i budynków. Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r., Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności organów administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie do art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej zwanej ustawą "P.p.s.a." kontrola administracji publicznej sprawowana przez sądy administracyjne obejmuje, m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1 – 4a powołanej ustawy, tj. w sprawach, w których organ administracji publicznej jest zobowiązany do wydania decyzji administracyjnej, postanowienia, czy też innego aktu lub czynności, w sprawie z zakresu administracji publicznej, jednak z różnych powodów nie podejmuje się załatwienia sprawy. Z tego względu przysługuje stronie prawo wniesienia skargi do sądu administracyjnego, tak jak w niniejszej sprawie, na bezczynność w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. Obywatel ma prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne co wynika z treści art. 61 Konstytucji RP. Prawo to obejmuje również uzyskiwanie informacji o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa (ust. 1). Prawo do uzyskiwania informacji obejmuje dostęp do dokumentów oraz wstęp na posiedzenia kolegialnych organów władzy publicznej, pochodzących z powszechnych wyborów, z możliwością rejestracji dźwięku lub obrazu (ust. 2). Ograniczenie prawa, o którym mowa w ust. 1 i 2, może nastąpić wyłącznie ze względu na określoną w ustawach ochronę wolności i praw innych osób i podmiotów gospodarczych oraz ochronę porządku publicznego, bezpieczeństwa lub ważnego interesu gospodarczego państwa (ust. 3). Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2001 r. Nr 112, poz.1198 ze zm.) zwana w dalszej części uzasadnienia "ustawą", służy realizacji konstytucyjnego prawa dostępu do wiedzy na temat funkcjonowania organów władzy publicznej i znajduje zastosowanie wyłącznie w sytuacjach, gdy spełniony jest jej zakres podmiotowy i przedmiotowy. W myśl art. 1 tej ustawy, każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonych w niniejszej ustawie. Artykuł 6 ustawy o dostępie wymienia w szczególności kategorie informacji publicznej, które na mocy prawa podlegają udostępnieniu. Należy podkreślić, że zgodnie z przepisami ww. ustawy, w przypadku skierowania pisemnego wniosku o udostępnienie informacji, podmiot zobowiązany do jej udzielenia ma następujące możliwości: udzielić informacji, udzielić pisemnej odpowiedzi, że wniosek nie dotyczy informacji publicznej, bądź że organ nie jest w posiadaniu danej informacji (art. 4 ust.3) lub obowiązuje inny tryb udostępniania (art.1 ust. 2), a także odmówić lub umorzyć postępowanie w formie decyzji (art. 16), bądź odmówić udostępnienia (decyzją) informacji przetworzonej, ze względu na niewskazanie, że jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego, po uprzednim wezwaniu do wykazania tego interesu (art.3 ust.1 pkt 1). Przez bezczynność należy rozumieć zarówno brak działania ze strony organu administracji jak i odmowę podjęcia czynności, w tym wydania określonego aktu. Analiza akt administracyjnych oraz treść skargi wskazuje, że I. W. oraz T. W. skarżą bezczynność Wójta w zakresie dwóch wniosków, pierwszy zgłoszony pismem z dnia [...] r. (stanowiącym uzupełnienie pisma z dnia [...] r.), odnosi się do udostępnienia przez Wójta kserokopii dokumentów z wykonanych prac geodezyjnych na działce nr [...], z kolei drugi zawarty w piśmie z dnia [...] r. dotyczy pisma przewodniego, wraz z którym Starosta przekazał do Urzędu Gminy wniosek skarżących z dnia [...] r. o wznowienie postępowania w sprawie granic administracyjnych posiadłości znajdującej się w P., który skarżący skierowali do Geodety Powiatowego przy Starostwie. Należy zwrócić uwagę na pogląd wyrażony w orzecznictwie sądów administracyjnych, zgodnie z którym informację publiczną stanowi także treść wszelkiego rodzaju dokumentów odnoszących się do organu władzy publicznej i są nimi zarówno treść dokumentów bezpośrednio przez nie wytworzonych jak i te, których używają przy realizacji przewidzianych prawem zadań nawet, jeżeli nie pochodzą wprost od nich, z uwzględnieniem, aby ta konkretna informacja posiadała walor informacji publicznej i odnosiła się do sfery faktów (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 27 maja 2008 r., sygn. akt II SAB/Wa 28/08, publ. na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Biorąc zatem pod uwagę wyżej zakreślony przedmiot informacji publicznej uznać należało, że żądanie skarżących dotyczące przedstawienia kserokopii dokumentów oraz udostępnienia pisma przewodniego, dotyczy tego rodzaju dokumentów, które mają charakter informacji publicznej. Udzielenie żądanej informacji traktowane jest jako załatwienie sprawy w drodze czynności materialno-technicznej. Natomiast odmowa udostępnienia informacji publicznej, jak stanowi art. 16 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, następuje w drodze wydania decyzji administracyjnej. Jeżeli zaś przedmiot wniosku nie dotyczy sprawy z zakresu informacji publicznej, załatwienie sprawy następuje w drodze wystosowania do wnioskodawcy zwykłego pisma informującego, że sprawa nie dotyczy informacji publicznej. Według zasad określonych w przepisach ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, uwzględnienie skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania polega na zobowiązaniu organu administracji publicznej do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa (art. 149 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). W przypadku złożenia skargi na bezczynność - dotyczy to także sprawy w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej - kontrola sądów administracyjnych sprowadza się do ustalenia, czy właściwy w sprawie podmiot pozostaje w zwłoce w załatwieniu wniosku. Dopiero załatwienie sprawy w sposób wyżej nakreślony, powoduje ustanie stanu bezczynności. Sąd rozpatrując skargę dotyczącą bezczynności bierze pod uwagę stan faktyczny sprawy istniejący w dniu wniesienia skargi oraz w dacie orzekania. Z analizy akt sprawy wynika, że w odpowiedzi na wniosek skarżących z dnia [...] r. Wójt P., pismem z dnia [...] r., poinformował, pełnomocnika skarżących, że z całością wnioskowanej dokumentacji może zapoznać się w siedzibie Urzędu Gminy w dniach od poniedziałku do piątku w godzinach od 715 do 1515 w pokoju 111, znajdującym się na I piętrze. Jednocześnie organ poinformował o możliwości wykonania na miejscu kserokopii żądanych dokumentów. Taki sposób załatwienia wniosku skarżących, w ocenie sądu, stanowi o bezczynności organu odnoszącej się do zgłoszonego przez skarżących wniosku z dnia [...] r., bowiem Wójt P. uznając, że żądana informacja mieści się w obszarze definiowanym jako informacja publiczna winien udostępnić skarżącym tej informacji w drodze czynności materialno-technicznej, czyli poprzez nieodpłatne wykonanie żądanych kserokopii. W sytuacji gdyby organ miał ponieść dodatkowe koszty związane ze wskazanym we wniosku sposobem udostępnienia lub koniecznością przekształcenia informacji w formę wskazaną we wniosku, wówczas znajduje zastosowanie tryb określony w art. 15 ust. 1 powołanej ustawy, w myśl którego podmiot ten może pobrać od wnioskodawcy opłatę w wysokości odpowiadającej tym kosztom. Następnie podmiot ten w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, powiadamia wnioskodawcę o wysokości opłaty. Udostępnienie informacji zgodnie z wnioskiem następuje po upływie 14 dni od dnia powiadomienia wnioskodawcy, chyba że wnioskodawca dokona w tym terminie zmiany wniosku w zakresie sposobu lub formy udostępnienia informacji albo wycofa wniosek (art. 15 ust. 2 ustawy). W tym stanie rzeczy sąd uwzględnił w punkcie I swojego orzeczenia skargę w zakresie wniosku skarżących z dnia [...] r. oraz jednocześnie zobowiązał Wójta P. do rozpoznania przedmiotowego wniosku stosownie do art. 149 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Z kolei odnosząc się do kolejnego wniosku skarżących z dnia [...] r., dotyczącego przekazania pisma przewodniego Starosty , wraz z którym przekazano do Urzędu Gminy w P. wniosek skarżących z dnia [...] r. o wznowienie postępowania w sprawie granic administracyjnych posiadłości znajdującej się w Przybiernowie należy zwrócić uwagę na treść art. 4 ust. 3 ustawy, który wprowadza zasadę, zgodnie z którą do udostępnienia informacji publicznej są zobowiązane podmioty, które faktycznie są w jej posiadaniu. Powyższe uprawnia do przyjęcia, że wniosek zainteresowanego rodzi po stronie określonego podmiotu obowiązek udostępnienia informacji publicznej w sytuacji, gdy ta informacja publiczna znajduje się w jego posiadaniu (por. wyrok NSA z dnia 21 czerwca 2012 r., sygn. akt I OSK 736/12, opubl. w Lex nr 1216575). Wspomniane sformułowanie należy rozumieć w ten sposób, że zobowiązany do udostępnienia jest tylko podmiot, który faktycznie posiada informację, a zatem nie jest zobowiązany taki, który jej z jakichkolwiek względów nie posiada. W świetle powyższego, zdaniem sądu, organ publiczny nie będzie w stanie udzielić informacji, którą nie dysponuje, a taka sytuacja zaistniała w niniejszej sprawie. Wnioskodawcy wnieśli bowiem o wydanie pisma przewodniego Starosty, a adresat wniosku, jakim był Wójt nie posiadał takiego pisma w swojej dokumentacji, o czym świadczy prowadzona ze Starostą korespondencja, w tym pismo z dnia [...] r., w którym zwracał się do Starosty o przesłanie przedmiotowego pisma. W tych okolicznościach brak jest podstaw do stwierdzenia bezczynności organu w powyższym zakresie, zatem sąd oddalił skargę w odniesieniu do wniosku skarżących z dnia [...] r. stosownie do art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Odnosząc się do punktu III orzeczenia należy wyjaśnić, że sąd doszedł do przekonania, że w przedmiotowej sprawie organ podjął szereg czynności zmierzających do wyjaśnienia zakresu żądania skarżących i w tym celu kierował do ich pełnomocnika korespondencję, zatem należało stwierdzić, że bezczynność organu dotycząca zgłoszonych wniosków nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. W przedmiocie kosztów sąd orzekł stosownie do art. 200, art. 205 oraz art. 206 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.