II SAB/Sz 38/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Danuta Strzelecka-Kuligowska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz,, Sędzia WSA Arkadiusz Windak, Protokolant starszy sekretarz sądowy Katarzyna Skrzetuska-Gajos, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 12 czerwca 2014 r. sprawy ze skargi L. M. na bezczynność Dyrektora Służby Więziennej w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej I. zobowiązuje Dyrektora Służby Więziennej do załatwienia wniosków skarżącego L. M. z dnia [...] r. i z dnia [...] r., w terminie 14 dni od dnia doręczenia organowi odpisu prawomocnego orzeczenia w zakresie: - udzielenia informacji, czy funkcjonariusz Służby Więziennej por. K. Ł. wychowawca z Zakładu Karnego oraz czy funkcjonariusz Służby Więziennej – Dyrektor Zakładu Karnego posiadają aktualne badania psychologiczne, - nadesłania dokumentów – aktualnych badań psychologicznych ww. funkcjonariuszy, - udzielenia informacji, czy przy zatrudnieniu funkcjonariusza na odpowiednie stanowisko uwzględnia się jego cechy psychologiczne i fizyczne oraz przygotowanie zawodowe i predyspozycje do zawodu oraz czy szkoli się funkcjonariuszy pod kątem zakazu prowokacji. II. stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, III. przyznaje od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie na rzecz radcy prawnego N. J. kwotę [...] złotych zawierającą należny podatek od towarów i usług, tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Pismami z dnia 14 stycznia 2014 r. i z dnia 6 lutego 2014 r. L. M., na podstawie art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, poz. 1198), zwrócił się do Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej o : - udzielenie informacji, czy funkcjonariusz Służby Więziennej por. K. Ł. wychowawca z Zakładu Karnego oraz czy funkcjonariusz Służby Więziennej – Dyrektor Zakładu Karnego w G. posiadają aktualne badania psychologiczne, - nadesłanie dokumentów – aktualnych badań psychologicznych ww. funkcjonariuszy, - udzielenie informacji, czy przy zatrudnieniu funkcjonariusza na odpowiednie stanowisko uwzględnia się jego cechy psychologiczne i fizyczne oraz przygotowanie zawodowe i predyspozycje do zawodu oraz czy szkoli się funkcjonariuszy pod kątem zakazu prowokacji. W odpowiedzi na powyższe wnioski Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej w S. w piśmie z dnia 3 lutego 2014 r. poinformował L. M., że każdy funkcjonariusz posiada aktualne badania lekarskie wymagane do pełnienia służby. O potrzebie skierowania funkcjonariusza na badania psychologiczne decyduje właściwy lekarz Zakładu Opieki Zdrowotnej Medycyny Pracy Służby Więziennej w S. W piśmie z dnia 24 lutego 2014 r. L. M. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na bezczynność Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w S. podnosząc, że nie uzyskał oczekiwanych informacji, o które wnosił w pismach z dnia 14 stycznia 2014 r. i z dnia 6 lutego 2014 r. Odpowiadając na skargę Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej w S. wniósł o oddalenie skargi oraz przedstawił przebieg postępowania wyjaśniającego w sprawie zarzutów L. M. odnośnie niewłaściwego postępowania funkcjonariuszy Zakładu Karnego w G. Organ poinformował, że zarzuty skarżącego w kwestii kary dyscyplinarnej, postępowania wychowawcy, badań psychologicznych funkcjonariuszy, pozbawienia go widzeń były przedmiotem rozpatrzenia przez organ i zostały oddalone jako nieuzasadnione, o czym skarżący był poinformowany. W piśmie procesowym z dnia 9 kwietnia 2014 r. organ wyjaśnił, że wszyscy funkcjonariusze Służby Więziennej podlegają obowiązkowym badaniom profilaktycznym, które dzielą się na badania okresowe i kontrolne. O zakresie badań decyduje lekarz medycyny pracy. W Zakładzie Karnym w G. wszyscy funkcjonariusze posiadają ważne badania profilaktyczne, w tym Dyrektor Zakładu oraz por. K. Ł. Ponadto organ wyjaśnił, ze każdorazowo przy przyjęciu funkcjonariusza na stanowisko w danej jednostce brane są pod uwagę i uwzględniane jego indywidualne predyspozycje zarówno fizyczne jak i psychiczne oraz przygotowanie zawodowe do pełnienia służby. Natomiast art. 212 § 1 pkt 4 Kkw nie zobowiązuje do prowadzenia szkoleń funkcjonariuszy pod katem zakazu prowokacji. Przyznany w ramach pomocy prawnej pełnomocnik skarżącego w piśmie procesowym z dnia 28 maja 2014 r. wniósł o zobowiązanie Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w S. do udzielenia skarżącemu informacji publicznej w żądanym zakresie oraz wniósł o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu. W uzasadnieniu pisma pełnomocnik zwrócił uwagę, że Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej w S. jest podmiotem zobowiązanym na gruncie ustawy o dostępie do informacji publicznej do udzielenia żądanych przez skarżącego informacji publicznych, czego nie uczynił, pozostając nadal w bezczynności. Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje : Przedmiotem skargi rozpoznawanej w niniejszej sprawie jest bezczynność Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w S. w sprawie załatwienia wniosku L. M. zgłoszonego na podstawie art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, poz. 1198), o udzielenie informacji publicznej na temat badań psychologicznych dwóch funkcjonariuszy Służby Więziennej, o udostępnienie dokumentów tych badań, oraz o wskazanie, czy przy zatrudnieniu funkcjonariusza na odpowiednie stanowisko uwzględnia się jego cechy psychologiczne i fizyczne oraz przygotowanie zawodowe i predyspozycje do zawodu oraz czy szkoli się funkcjonariuszy pod kątem zakazu prowokacji. Zdaniem Sądu, poza sporem pozostaje w tej sprawie kwestia, że żądane przez skarżącego informacje obejmowały swym zakresem informacje o charakterze publicznym w rozumieniu przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej, zwanej dalej ustawą. Nie ulega wątpliwości, że funkcjonariusze Służby Więziennej są funkcjonariuszami publicznymi, a jednym z warunków przesądzających o zdolności funkcjonariusza Służby Więziennej do służby jest spełnienie określonych wymagań w zakresie zdolności fizycznej i psychicznej, które określa rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 24 stycznia 2011 r. w sprawie wymagań w zakresie zdolności fizycznej i psychicznej do Służby Więziennej (Dz. U. Nr 20, poz. 108). Ustawa o dostępie do informacji publicznej reguluje w sposób kompleksowy procedurę i tryb udzielania informacji publicznej oraz precyzyjnie określa obowiązki organu, do którego został złożony wniosek o udostępnienie informacji publicznej. W sytuacji gdy organ jest w posiadaniu informacji publicznej, wówczas zobligowany jest do jej udostępnienia w formie czynności materialno-technicznej, w sposób i w formie zgodnej z wnioskiem, jeśli umożliwiają to środki techniczne, którymi dysponuje (art. 14 ust. 1 ustawy), a także w terminie o którym mowa w art. 13 ust. 1 tej ustawy. Według tego przepisu, udostępnienie informacji następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku. W razie niemożliwości dochowania tego terminu, podmiot obowiązany do udostępnienia informacji publicznej powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku (art. 13 ust. 2). Z kolei w razie niemożliwości udostępnienia informacji publicznej zgodnie z wnioskiem, na zasadzie art. 14 ust. 2 ustawy, organ powiadamia pisemnie wnioskodawcę o przyczynach braku możliwości udostępnienia informacji zgodnie z wnioskiem i wskazuje, w jaki sposób lub w jakiej formie informacja może być udostępniona niezwłocznie. W takim przypadku, jeżeli w terminie 14 dni od powiadomienia wnioskodawca nie złoży wniosku o udostępnienie informacji w sposób lub w formie wskazanych w powiadomieniu, postępowanie o udostępnienie informacji umarza się, co następuje w formie decyzji, do której stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego (art. 16 ust. 1 ustawy). W tej samej formie podmiot dysponujący informacją publiczną może również odmówić udostępnienia informacji z uwagi na przesłanki ograniczające jej dostępność (art. 5 ust. 1, 1a i 2 ustawy, art. 3 ust. 1 pkt 1). W sytuacji natomiast, gdy organ nie jest w posiadaniu żądanej informacji (art. 4 ust. 3) lub obowiązuje inny tryb jej udostępnienia (art. 1 ust. 2), nie ma podstaw do stosowania trybu określonego w art. 14 ust. 2 ustawy, stąd odmowa następuje w formie czynności materialno-technicznej, tj. pisma, zawierającego informację o braku możliwości zastosowania do wniosku przepisów ustawy. Przy czym informacja ta jest również informacją publiczną i winna być udzielona w określonych przepisami terminach. Z bezczynnością podmiotu zobowiązanego do udostępnienia informacji publicznej mamy zatem do czynienia wówczas, gdy podmiot zobowiązany (organ) nie podejmuje żadnych działań wobec wniosku o udzielenie informacji publicznej lub odmawia udzielenia takiej informacji w nieprzewidzianej dla tej czynności formie prawnej, względnie nie podejmuje żadnej innej czynności uzasadnionej przepisami ustawy o dostępie do informacji publicznej. Na równi z brakiem podjęcia przez organ określonych czynności względem wniosku o udostępnienie informacji publicznej należy traktować także udzielenie wnioskodawcy informacji innej niż ta, której oczekiwał, a także przedstawienie informacji nie będącej pełną odpowiedzią na wniosek zainteresowanego. Taka sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie. Jak wynika z akt, organ w odpowiedzi na wnioski skarżącego ogólnie wyjaśnił skarżącemu (pismo z dnia 3 lutego 2014 r.), że każdy funkcjonariusz posiada aktualne badania lekarskie, wydane przez właściwego lekarza medycyny pracy. Nadto, w kolejnym piśmie z dnia 26 lutego 2014 r. skierowanym do skarżącego, organ powołał się na tajemnicę danych niejawnych, zaś w piśmie z dnia 9 kwietnia 2014 r. wniesionym do akt organ wyjaśnił, że funkcjonariusze zatrudnieni w Zakładzie Karnym w G., w tym wskazani we wniosku, posiadają ważne badania profilaktyczne i dołączył do akt kopie zaświadczeń lekarskich. Zdaniem Sądu, udzielona skarżącemu odpowiedź nie stanowiła pełnej realizacji wniosków skarżącego. Ogólne sformułowanie organu o posiadaniu przez wszystkich funkcjonariuszy służby więziennej aktualnych badań lekarskich profilaktycznych nie stanowi wyczerpującej odpowiedzi na skierowane przez skarżącego do organu konkretne zapytania w kwestii badań psychologicznych osób wymienionych we wniosku z imienia i nazwiska. Podkreślić należy, że żadnych innych czynności proceduralnych, w ramach postępowania z wniosku skarżącego, o których mowa w ustawie o dostępie do informacji publicznej, poza wystosowaniem do skarżącego pisma z dnia 3 lutego 2014 r. i następnie z dnia 26 lutego 2014 r., organ nie podjął, nie wydał też decyzji o odmowie udzielenia żądanej informacji publicznej w pozostałym zakresie wniosku. Co prawda, po wniesieniu skargi, organ w piśmie do Sądu, uzupełnił swoją odpowiedź o informacje odnośnie zatrudniania funkcjonariuszy na odpowiednie stanowisko z uwzględnieniem cech psychologicznych i fizycznych oraz przygotowania zawodowego i predyspozycji do zawodu i szkoleń, o których mowa w art. 212 § 1 pkt 4 Kkw, jednakże informacja taka powinna być udzielona wnioskodawcy, nie zaś w formie wyjaśnień złożonych do akt sądowych. Mając na względzie powyższe, Sąd uznał, że Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej w S., nie załatwił wniosków, skarżącego w sposób wskazany w ustawie o dostępie do informacji publicznej, a więc nadal pozostawał w bezczynności. Dlatego też Sąd na podstawie art. 149 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w punkcie I sentencji wyroku, zobowiązał Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w S. do rozpoznania przedmiotowych wniosków w zakresie wskazanych żądań, w terminie 14 dni, od daty doręczenia organowi prawomocnego wyroku. Przy czym organ rozpoznając wniosek skarżącego winien mieć na względzie poczynione wyżej uwagi Sądu. Jednocześnie Sąd uznał (o czym orzekł w pkt II wyroku), że stwierdzona bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, albowiem wynikała ona wyłącznie z przekonania organu, że udzielając stronie odpowiedzi w taki sposób jak to wynika z akt sprawy załatwił należycie sprawę. O przyznaniu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej Sąd orzekł na podstawie art. 250 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z przepisami rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. z 2013 r., poz. 490).