II SAB/Sz 4/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Arkadiusz Windak, Sędziowie Sędzia WSA Barbara Gebel (spr.),, Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 1 marca 2018 r. sprawy ze skargi M. P. na bezczynność Spółki A. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej I. zobowiązuje Spółkę A. do rozpatrzenia wniosków o udostępnienie informacji publicznej z dnia 27 listopada 2017 r. oznaczonych według wpływu liczbą dziennika 6801-6807, w terminie 14 dni od dnia doręczenia prawomocnego wyroku, II. stwierdza, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, III. oddala skargę w pozostałym zakresie, IV. zasądza od Spółki A na rzecz skarżącego M. P. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. W dniu [...] r. M. P. wniósł skargę na bezczynność [...] Sp. z o.o. w P. , wskazując w niej, że przez rażące przekroczenie terminów do załatwienia sprawy wnosi o: 1) zobowiązanie [...] Sp. z o. o. do wydania odpowiedniego aktu administracyjnego w terminie czternastu dni od daty doręczenia akt organowi, 2) dokonanie kontroli przewlekłości postępowania administracyjnego, którego dotyczy skarga, 3) zobowiązanie [...] Sp. z o.o. do ukarania dyscyplinarnego pracownika winnego niezałatwienie sprawy w terminie, 4) na podstawie art. 6 ustawy o odpowiedzialności funkcjonariuszy publicznych za rażące naruszenie prawa (Dz. U z 2011 r. Nr34, poz. 173) w związku z art 149 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) wnoszę o orzeczenie, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa, mimo że będą podstawy do umorzenia postępowania sądowego w zakresie dotyczącym zobowiązania organu do wydania aktu, jeśli taki zostanie wydany przez organ po wniesieniu skargi do sądu, 5) wymierzenie organowi grzywny na postawie art. 149 § 2 P.p.s.a. w maksymalnej wysokości określonej w art. 154 § 6 P.p.s.a., 6) zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi podniósł, że dnia [...] r. złożył podanie zawierające wnioski o udostępnienie: 1."Proszę napisać dlaczego mimo mojego pisma z dnia [...] r. o braku zgody na rozbudowę sieci kanalizacyjnej lub nowe przyłącza w działce [...] i [...] w P. , obręb K., gmina K. wydaliście w [...] r. zgody dla trzech działek, które przyłączyły się do sieci w drodze [...] oraz wybudowały instalację przez działkę [...] w P. , gmina K., obręb K.." 2."Proszę napisać czy od dnia [...]. nastąpiła rozbudowa istniejącej w P. przepompowni oraz średnicy kolektora sanitarnego, na której małą wydajność powołujecie się w piśmie dotyczącym wydania warunków technicznych o przyłączenie na terenie P., obręb K., gmina K.. Jeśli nastąpiła rozbudowa proszę o kserokopie dokumentów z nią związanych." 3."Proszę o kserokopie wszystkich wydanych warunków technicznych o przyłączenie do sieci w roku [...] dla miejscowości P. gmina R. oraz P. gmina K.." 4."Proszę napisać zakres obowiązków jaki posiada Pan Z. W.." 5."Proszę napisać zakres obowiązków jaki posiada Pan T. S.." 6."Proszę napisać zakres obowiązków jaki posiada Pani S. B.." 7."Proszę napisać imiona i nazwiska oraz stanowiska osób rozpatrujących wnioski o przyłączenie do sieci oraz wydających warunki techniczne." Odpowiedzi nie uzyskał do dnia wniesienia skargi. Za uzasadnione w związku z tym uznał zobowiązanie [...] Sp. z o.o. do ukarania pracownika winnego niezałatwienia sprawy w terminie na podstawie art. 38 K.p.a. Wniósł także o zasądzenie kosztów postępowania w sprawie. [...] Sp. z o.o. w P. przesyłając skargę i poświadczone za zgodność z oryginałem wnioski skarżącego poinformowała sąd, że pismem z dnia [...] r. przedłużyła termin udzielania informacji do dnia [...] r., powołując się "na skomplikowany zakres sprawy". Pismo zostało odebrane pod adresem wskazanym przez skarżącego, przez J. P. w dniu [...] r. Jak wynika z akt wnioski skarżącego, oznaczone przez sąd na wstępie uzasadnienia numerami 1-7, zostały oznaczone w Spółce liczbą dziennika [...] i datą wpływu [...] r. Do dnia rozpoznania skargi przez sąd, tj. do [...] r., Spółka nie poinformowała sądu o sposobie rozpatrzenia wniosków skarżącego o udzielenie informacji publicznej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje: Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1066 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.). Art. 119 pkt 4 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi dopuszcza rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym, między innymi, w wypadku, gdy przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. W tym też trybie została rozpoznana niniejsza sprawa. W pierwszej kolejności należało ustalić, czy Spółka jest podmiotem zobowiązanym do udzielania informacji publicznej. Bezsprzecznie [...] Sp. z o.o. w P. posiada jednego wspólnika, który jest właścicielem wszystkich [...] udziałów o łącznej wartości [...] zł – Gminę R. Zgodnie z art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U.2016 r., poz. 1764 ze zm.), zwanej dalej "u.d.i.p.", obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności: 1) organy władzy publicznej; 2) organy samorządów gospodarczych i zawodowych; 3) podmioty reprezentujące zgodnie z odrębnymi przepisami Skarb Państwa; 4) podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego; 5) podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów. W świetle powyższego [...] Sp. z o.o. w P. , jako jednoosobowa samorządowa (gminna) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością (art. 4 ust.1 pkt 4 u.d.i.p.), realizująca zadania publiczne przypisane gminie z zakresu zbiorowego zaopatrzenia mieszkańców w wodę i zbiorowego odprowadzania ścieków, jest podmiotem zobowiązanym do udzielania informacji publicznej, o ile jest w posiadaniu takich informacji (art. 4 ust. 3 u.d.i.p.). W tym miejscu należy zauważyć, że w myśl art. 1 ust. 1 u.d.i.p. informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych. Pojęcie informacji publicznej ma szeroki charakter i odnosi się do wszelkich spraw publicznych również wówczas, gdy wiadomość ta nie została wytworzona przez podmioty publiczne, a jedynie odnosi się do nich. Prawo dostępu do informacji publicznej obejmuje prawo żądania udzielenia informacji o określonych faktach i stanach istniejących w chwili udzielania informacji. Prawo obywateli do uzyskania informacji publicznej przewidziano w art. 61 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej - obywatel ma prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne. W art. 6 u.d.i.p. ustawodawca zamieścił przykładowy wykaz (katalog) informacji i dokumentów, które stanowią informację publiczną, przy czym wyszczególnienie to nie jest wyliczeniem wyczerpującym (zamkniętym), lecz ma charakter przykładowy. O zakwalifikowaniu określonej informacji do udostępnienia decyduje jej treść i charakter. Przesłanką kwalifikującą konkretną informację do kategorii informacji publicznej jest więc spełnienie przez nią kryterium przedmiotowego i stąd też, decydującymi są treść i charakter konkretnej informacji, nie zaś podmiot, który jest w jej posiadaniu. Udostępnieniu podlega informacja publiczna, czyli każda informacja o sprawach publicznych (art. 1 u.d.i.p.). Informacje co do umów zawieranych przez wskazaną Spółkę, w tym dane o kwocie umowy, czy jej zakresie oraz informacje dotyczące w szczególności zaopatrzenia w wodę i odprowadzania ścieków – stanowią informację publiczną. Zgodnie z art. 149 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. § 1a. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. § 1b. Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1 pkt 1 i 2, może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego. § 2. Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6. Przechodząc do rozpoznania niniejszej sprawy należy stwierdzić, że udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2. Jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku (art. 13 ust. 1 i ust. 2 u.d.i.p.). W tym miejscu należy wyjaśnić, że pod pojęciem bezczynności należy rozumieć brak reakcji i działania organu, do którego jest on zobowiązany na podstawie przepisów prawa i w terminie tymi przepisami przewidzianym. Jako bezczynność należy również zakwalifikować takie działanie organu, które nie znajduje oparcia w obowiązujących przepisach, inaczej mówiąc za bezczynność należy uznać nie tylko brak działania organu, ale również działanie, które zostało podjęte w sposób nieprawidłowy. Skarga na bezczynność ma na celu spowodowanie wydania przez organ administracji publicznej oczekiwanego aktu. Strona wnosząca do organu administracji publicznej żądanie określonej treści ma prawo domagać się rozstrzygnięcia o jej prawach i obowiązkach na podstawie i w granicach zakreślonych obowiązującymi przepisami prawa, w tym regułami proceduralnymi oraz normami kompetencyjnymi wyznaczającymi zakres właściwości tego organu. W niniejszej sprawie Spółka będąc zobowiązaną do udzielenia informacji publicznej, informacji nie udzieliła do dnia wydania niniejszego wyroku. Przy czym termin wyznaczony na rozpatrzenie wniosku przez ustawę mijał [...] r., zaś termin wyznaczony przez Spółkę [...] r. Dodać należy, że w ocenie sądu, nie wszystkie wnioski skarżącego z dnia [...] r. można uznać za skomplikowane, czy wymagające dużego nakładu pracy by informacji takiej udzielić. Powodu wydłużenia terminu załatwienia wniosku o udzielenie informacji publicznej nie może stanowić jedno określenie – skomplikowany zakres. Uzasadnienie winno wskazywać konkretne powody uniemożliwiające udzielenie informacji w terminie 14 dni. Ponadto, Spółka wiedząc o trwającym postępowaniu sądowym, do dnia [...] r. nie poinformowała sądu o sposobie rozpatrzenia wniosków skarżącego. Mając na uwadze powyższe sąd uznał, że Spółka wniosku nie rozpatrzyła również w terminie do [...] r. Jakkolwiek sąd stwierdził, że Spółka pozostaje w bezczynności, to bezczynność ta nie ma charakteru rażącego. Spółka nie jest podmiotem, który na co dzień udziela informacji publicznej, co z pewnością ma wpływ na sposób podejścia do wniosków w tym zakresie. Jednakże od momentu wpłynięcia wniosku do wniesienia skargi do Sądu upłynęło zaledwie kilkanaście dni. Po za tym wniesienie skargi (wpłynęła [...] r.) minęło się z pismem przedłużającym termin załatwienia sprawy (doręczone [...] r.). Takie zachowanie Spółki wskazuje, że w jej postępowaniu nie można dopatrzyć się celowego opóźniania załatwienia wniosków. Ustawa o dostępie do informacji publicznej precyzyjnie określa obowiązki podmiotu zobowiązanego, do którego został złożony wniosek o udostępnienie informacji publicznej, w tym formy załatwienia (zakończenia) sprawy. Podmiot, do którego złożono wniosek o udostępnienie informacji publicznej (art. 4 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej), winien alternatywnie: - udostępnić tę informację w formie czynności materialno-technicznej (art. 10 ustawy), - odmówić jej udostępnienia (art. 16 ust. 1 ustawy) – w formie decyzji, - umorzyć postępowanie (art. 14 ust. 2 w zw. z art. 16 ust. 1 ustawy) – w formie decyzji. Pisemne poinformowanie może dotyczyć jedynie przypadków, gdy organ nie posiada żądanej informacji lub żądana informacja nie stanowi informacji publicznej. Uwzględnienie wniosku o udostępnienie informacji publicznej następuje w sposób i w formie zgodnej z wnioskiem, chyba że środki techniczne, którymi dysponuje podmiot zobowiązany do udostępnienia, nie umożliwiają udostępnienia informacji w sposób i w formie określonych we wniosku (art. 14 ust. 1 ustawy). Jeżeli natomiast informacja publiczna nie może być udostępniona w sposób lub w formie określonych we wniosku, podmiot obowiązany do udostępnienia powiadamia pisemnie wnioskodawcę o przyczynach braku możliwości udostępnienia informacji zgodnie z wnioskiem i wskazuje, w jaki sposób lub w jakiej formie informacja może być udostępniona niezwłocznie. W takim przypadku, jeżeli w terminie 14 dni od powiadomienia wnioskodawca nie złoży wniosku o udostępnienie informacji w sposób lub w formie wskazanych w powiadomieniu, postępowanie o udostępnienie informacji umarza się (art. 14 ust. 2 ustawy). W powyżej przedstawiony sposób winny zostać rozpatrzone wnioski o udzielenie informacji publicznej przez Spółkę i dlatego też, sąd zobowiązał do rozpatrzenia ich przez Spółkę w terminie 14 dni od dnia otrzymania prawomocnego wyroku. Sąd nie znalazł natomiast podstaw do uwzględnienia wniosków skarżącego dotyczących zobowiązania [...] Sp. z o.o. w P. do ukarania dyscyplinarnego pracownika winnego niezałatwienia sprawy w terminie oraz wymierzenia grzywny. Jeżeli chodzi o pierwszy wniosek, sąd w tym zakresie nie ma żadnych kompetencji. Natomiast odnośnie do wymierzenia grzywny sąd nie znalazł podstaw, z uwagi na to, że w sprawie nie doszło do rażącej bezczynności. Grzywna ma charakter przede wszystkim dyscyplinujący i prewencyjny. Z treści art. 149 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wyraźnie wynika, że ustawodawca pozostawił sądowi ocenę, czy okoliczności sprawy wskazują na konieczność zdyscyplinowania organu, który dopuszcza się bezczynności. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i 205 ww. ustawy. W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie orzekł, jak w sentencji.