II SAB/Sz 4/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie: Sędzia WSA Maria Mysiak po rozpoznaniu w dniu 18 lutego 2019 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi N. M. i D. M. na bezczynność Prezydenta Miasta S. w przedmiocie wydania zezwolenia na usunięcie drzew p o s t a n a w i a odrzucić skargę. Pismem z dnia 20 grudnia 2018 r. N. M. i D. M. wnieśli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie na bezczynność Prezydenta Miasta S. w przedmiocie wydania zezwolenia na usunięcie drzew. Zarządzeniem z dnia 10 stycznia 2019 r. Przewodniczący Wydziału II Sądu wezwał skarżących do wykazania, czy przed wniesieniem skargi wyczerpali środek zaskarżenia poprzez wniesienie ponaglenia do organu wyższego stopnia za pośrednictwem organu prowadzącego postępowanie oraz nadesłania kopii tego ponaglenia wraz z dowodem jego nadania (złożenia), w terminie 7 dni od dnia otrzymania niniejszego wezwania, pod rygorem uznania, że skarżący nie wyczerpali środka zaskarżenia, co skutkować będzie odrzuceniem skargi. Przedmiotowe wezwanie zostało doręczone N. M. w dniu 18 stycznia 2019 r., natomiast D. M. – w trybie art. 73 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – w dniu 31 stycznia 2019 r., jednak w ww. terminie, ani dotychczas, nie wykazano, czy przed wniesieniem skargi wyczerpano środek zaskarżenia poprzez wniesienie ponaglenia do organu wyższego stopnia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 52 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm., dalej jako "P.p.s.a.") skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Zgodnie z art. 52 § 2 P.p.s.a. przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie. Z kolei art. 53 § 2b P.p.s.a. stanowi, że skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu. W przypadku skarg na bezczynność organu od dnia 1 czerwca 2017 r. wyczerpanie środków zaskarżenia następuje poprzez wniesienie przez stronę ponaglenia przewidzianego w art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a. Zgodnie z tym przepisem stronie przysługuje prawo do wniesienia ponaglenia jeżeli nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 (bezczynność). Stosownie do brzmienia art. 37 § 2 k.p.a. ponaglenie zawiera uzasadnienie. Natomiast § 3 tego przepisu nakazuje wnosić ponaglenie do organu wyższego stopnia za pośrednictwem organu prowadzącego postępowanie (pkt 1); do organu prowadzącego postępowanie - jeżeli nie ma organu wyższego stopnia (pkt 2). Stosownie do treści art. 36 k.p.a. organ administracji publicznej jest obowiązany pouczyć stronę o prawie do wniesienia ponaglenia tylko w przypadku niezałatwienia sprawy w terminie, również z przyczyn niezależnych od organu. Z treści cytowanych przepisów wynika zatem, że uprzednie ponaglenie stanowi niezbędny warunek złożenia skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego na przewlekłe prowadzenie postępowania, przy czym organ nie ma obowiązku pouczenia strony o prawie wniesienia przedmiotowego ponaglenia, chyba że zachodzi przypadek określony w art. 36 k.p.a., tj. sytuacja, w której organ zawiadamia stronę o niezałatwieniu sprawy w terminie. W rozpatrywanej sprawie, organ nie zawiadamiał strony o niezałatwieniu sprawy w terminie, a zatem nie był zobowiązany do jej pouczenia o prawie wniesienia ponaglenia. W przedmiotowej sprawie powyższy warunek nie został spełniony. Z treści odpowiedzi na skargę organu nie wynika, ażeby przez wniesieniem skargi do Sądu skarżący wnieśli takie ponaglenie, zaś na wezwanie Sądu do wykazania, czy przed wniesieniem skargi skarżący wyczerpali środek zaskarżenia poprzez wniesienia ponaglenia do organu wyższego stopnia za pośrednictwem organu prowadzącego postępowanie, skarżący nie odpowiedzieli. W ustalonym stanie faktycznym uznać zatem należy, że skarżący nie wyczerpali trybu opisanego w art. 37 k.p.a., skutkiem czego ich skarga wniesiona do Sądu jest niedopuszczalna. Następstwem niedopuszczalności skargi jest jej odrzucenie z racji niemożliwości przyjęcia skargi przez sąd do merytorycznego rozpoznania i rozstrzygnięcia. Dopiero bowiem wyczerpanie środków zaskarżenia w postępowaniu administracyjnym (tj. przed właściwymi organami administracji publicznej) może otworzyć skarżącym drogę do skutecznego złożenia skargi do sądu administracyjnego na przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ. W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.