II SAB/Sz 40/12
PostanowienieWSA w Szczecinie2012-09-12
Skład orzekający: Katarzyna Grzegorczyk-Meder, Iwona Tomaszewska, Arkadiusz Windak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Stowarzyszenie, które nie było stroną postępowania administracyjnego o udzielenie informacji publicznej, może wnieść skargę na bezczynność organu, jeśli wniosek o udzielenie informacji został złożony przez osoby fizyczne, które następnie nie sprecyzowały, czy działają w imieniu własnym, czy organizacji?Ratio decidendi
Sąd odrzucił skargę Stowarzyszenia na bezczynność Rektora, ponieważ Stowarzyszenie nie było stroną postępowania administracyjnego, a wniosek o udzielenie informacji publicznej został złożony przez osoby fizyczne. Brak było tożsamości między podmiotem składającym wniosek a podmiotem wnoszącym skargę, co uniemożliwiało Stowarzyszeniu legitymację procesową do wniesienia skargi na bezczynność organu.Stan faktyczny
Stowarzyszenie wniosło skargę na bezczynność Rektora Uniwersytetu w przedmiocie udzielenia informacji publicznej, zarzucając naruszenie przepisów Konstytucji RP i ustawy o dostępie do informacji publicznej. Rektor wezwał wnioskodawców do uzupełnienia braków formalnych wniosku, jednak nie otrzymał odpowiedzi. Stowarzyszenie twierdziło, że Rektor bezprawnie żąda uzupełnienia wniosku, który został złożony przez osoby fizyczne. Rektor wniósł o odrzucenie skargi, argumentując brak legitymacji procesowej Stowarzyszenia.Rozstrzygnięcie
Sąd odrzucił skargę Stowarzyszenia A. i zwrócił uiszczoną kwotę tytułem wpisu.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Iwona Tomaszewska, Sędzia WSA Arkadiusz Windak, Protokolant Anita Jałoszyńska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 12 września 2012 r. sprawy ze skargi Stowarzyszenia A. na bezczynność Rektora Uniwersytetu [...] w przedmiocie udzielenia informacji publicznej. I. odrzuca skargę II. zwraca Stowarzyszeniu A. kwotę [...] złotych tytułem uiszczonego wpisu.
Stowarzyszenie pismem z dnia [...] r. wniosło, na podstawie art. 3 § 2 pkt 8 w związku z pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na bezczynność Rektora Uniwersytetu Technologicznego w przedmiocie udzielenia informacji publicznej.
Stowarzyszenie zarzuciło Rektorowi naruszenie przepisów art. 61 ust. 1 i 2 Konstytucji RP i art. 1 ust. 1 w zw. z art. 10 ust. 1 i art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej, poprzez nieudostępnienie informacji publicznej zgodnie z wnioskiem w określonym terminie.
Jednocześnie strona skarżąca wniosła o zobowiązanie strony przeciwnej do dokonania czynności w zakresie udostępnienia informacji publicznych zgodnie z wnioskiem z dnia [...] r. oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi Stowarzyszenie podało, że w dniu [...] r. wystosowało do Rektora Uniwersytetu Technologicznego wniosek w formie elektronicznej o udzielenie informacji publicznej. W dniu [....] r. na skrzynkę elektroniczną Stowarzyszenia wpłynął "mail" z załączonym pismem wzywającym do uzupełnienia braków formalnych, m.in. przez uzupełnienie wniosku podpisem lub podpisem elektronicznym.
Zdaniem Stowarzyszenia nie zasługuje na uznanie stanowisko organu, iż wniosek skarżącego z uwagi na formę listu elektronicznego, nieopatrzonego podpisem odręcznym, bądź kwalifikowanym podpisem elektronicznym, nie stanowi wystarczającego prawnie żądania udzielenia informacji publicznej, tym bardziej że wniosek o udzielenie informacji publicznej nie wszczyna postępowania administracyjnego, nie zmierza do zakończenia procedury uzyskania takiej informacji decyzją odmowną (wnioskodawcy chodzi przecież o uzyskanie informacji, a nie o otrzymanie decyzji odmownej).
Strona skarżąca podkreśliła, że zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, prawo do informacji publicznej przysługuje każdemu, a zgodnie z art. 2 ust. 2 ustawy od osoby wykonującej prawo do informacji publicznej nie wolno żądać interesu prawnego lub faktycznego. Tym samym, zdaniem Stowarzyszenia, nie ma znaczenia, kto wnosi o udostępnienie informacji publicznej i w jakiej formie. Decydujące znaczenie w zakresie zastosowania ustawy o dostępu do informacji publicznej ma fakt, czy żądane informacje należą do katalogu informacji publicznych. Wniosek o udzielenie informacji może więc przybrać każdą formę, o ile wynika z niego w sposób dostatecznie jasny, co jest przedmiotem wniosku. Przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego nie mają, więc zastosowania na etapie złożenia tego wniosku. Na poparcie ww. stanowiska Stowarzyszenie powołało się na treść wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 marca 2009 r., sygn. akt I OSK 1277/08.
Reasumując Stowarzyszenie podniosło, że podmiot zobowiązany, tj. [...] Uniwersytet Technologiczny bezprawnie żąda uzupełnienia przedmiotowego wniosku. Wniosek ten został przesłany ze strony Pozarządowego Centrum Dostępu do Informacji Publicznej przy Stowarzyszeniu . Pod wnioskiem podpisał się S. O. - Prezes Stowarzyszenia oraz M. C.. - członek Zarządu. Zarówno statut, jak i KRS znajduje się na stronie Stowarzyszenia, w związku z czym podmiot zobowiązany mógł sam z łatwością sprawdzić, kto był wnioskodawcą.
Ponadto do dnia [...] r. podmiot zobowiązany nie przesłał informacji żądanych we wniosku. W związku z powyższym, w opinii strony skarżącej, należy uznać, że Rektor nie załatwił sprawy w terminie i nie wyznaczył skutecznie nowego terminu rozpatrzenia sprawy, a zatem pozostaje w bezczynności.
Rektor [...] Uniwersytetu Technologicznego w odpowiedzi na skargę wniósł o jej odrzucenie, ewentualnie o oddalenie.
W uzasadnieniu Rektor podał, że w dniu [...] r. na skrzynkę elektroniczną Rektora [...] Uniwersytetu Technologicznego wpłynął list elektroniczny. List ten miał następujące cechy:
opisany został jako "wniosek o ponowne wykorzystanie informacji publicznej",
został nadany ze skrzynki elektronicznej [...] ,
zawierał on wniosek "na zasadzie art. 61 Konstytucji RP",
przy formułowaniu żądania została użyta liczba mnoga: "wnosimy",
5) treść żądania obejmowała wgląd w pisma studentów z dnia [...] r. i pisma "Samorządu Studenckiego WE" z dnia [..] r. a nadto wglądu do "wszystkich dokumentów związanych z postępowaniem wyjaśniającym, jakie przeprowadzone zostały przez władze Wydziału Elektrycznego w roku [...] ".
Na końcu listu elektronicznego widniały dwa nazwiska: S. O. i M. C..
Organ podał dalej, że w odpowiedzi na ww. list elektroniczny Rektor [...] pismem z dnia [...] r. zwrócił się o uzupełnienie braków listu elektronicznego poprzez:
jednoznaczne oznaczenie, kto jest nadawcą, w przypadku, gdy wnioskodawcą nie są osoby fizyczne, wskazanie umocowania tych osób do działania w imieniu organizacji, którą reprezentują,
wskazanie adresów wnioskodawców,
podpisanie wniosku podpisem lub podpisem elektronicznym,
w terminie 7 dni od otrzymania wezwania, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania.
Rektor wyjaśnił również, iż wobec niewskazania przez autorów maila adresu, na który można by było przesłać odpowiedź, kopię odpowiedzi przesłano pocztą elektroniczną na adres: " [...] ", natomiast oryginał pozostawiono w aktach.
Jednocześnie z treści skargi z dnia [..] r. wynika, że ww. pismo z dnia [...] r. trafiło przynajmniej do S. O. (podpisał on skargę, do której załączył wydruk przedmiotowego pisma).
Niestety do tej pory ani S. O., ani M.C. nie odpowiedzieli na powyższe pismo.
W świetle powyższego Rektor wskazał, że nie mógł podjąć żadnych merytorycznych kroków w przedmiotowej sprawie.
Odnosząc się do wniosku o odrzucenie przedmiotowej skargi Rektor [...] wskazał, że skarga Stowarzyszenia w Warszawie powinna zostać odrzucona z uwagi na fakt, że nie pochodzi od osoby uprawnionej w rozumieniu art. 50 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Z treści listu elektronicznego z dnia [..] r. wynika bowiem, że wniosek wysłały dwie osoby - obywatele: S. O. i M. C..
Zdaniem organu wskazuje na to fakt, że te dwa nazwiska figurują pod wnioskiem, bez oznaczenia jakiejkolwiek funkcji pełnionej w Stowarzyszeniu. Kolejną przesłanką świadczącą o tym, że nadawcą wniosku są osoby, a nie stowarzyszenie jest fakt powołania się przez nadawców na treść art. 61 Konstytucji. Z treści art. 61 ust. 1, w ocenie Rektora, jednoznacznie wynika, że przepis ten nie dotyczy osób prawnych, w tym stowarzyszeń. Skoro zatem list elektroniczny zawierał wniosek "na zasadzie art. 61 Konstytucji RP", to oznacza, że sporządzili go "obywatele", a nie stowarzyszenie.
W ocenie Rektora bez znaczenia jest to, że list elektroniczny został wysłany ze skrzynki elektronicznej należącej do Stowarzyszenia. Programy pocztowe jako nadawcę wskazują w istocie właściciela skrzynki, natomiast nie przesądza to o tym, kto z poczty elektronicznej w takim przypadku faktycznie korzysta (korzysta ten, kto ma do niej w danym czasie dostęp). W konsekwencji powyższego, Stowarzyszenie nie ma interesu prawnego we wniesieniu skargi, a zatem nie jest uprawnione do jej wniesienia.
Organ podniósł ponadto, że Stowarzyszenie może zgodnie z ww. art. 50 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wnieść również skargę w zakresie jego statutowej działalności w sprawie, w której brało udział w postępowaniu administracyjnym. Do zadań statutowych przedmiotowego Stowarzyszenia należy co prawda "działanie na rzecz swobodnego dostępu do informacji publicznej", jednak Stowarzyszenie, jak to wynika z okoliczności sprawy, nie brało udziału w postępowaniu administracyjnym, chyba, że za "branie udziału w postępowaniu administracyjnym" należy uznać udostępnienie obywatelom własnej skrzynki poczty elektronicznej.
Na rozprawie w dniu [...] r. pełnomocnik strony skarżącej złożył pismo procesowe z dnia [...] r., w którym Stowarzyszenie wyjaśniło między innymi, że przedmiotowy wniosek złożony został przez S. O., będącego Prezesem Stowarzyszenia i M.C. – członka zarządu Stowarzyszenia. Wnioskodawcy zaadresowali wniosek w formie elektronicznej na skrzynkę mailową podaną na stronie Uniwersytetu. Wniosek został zaadresowany do rektora Uniwersytetu i pomimo, że wnioskodawca popełnił pomyłkę w oznaczeniu tytułu maila, z treści jednoznacznie wynika, że wnioskodawca żądał dostępu do dokumentów bez zamiaru ich powtórnego wykorzystania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (jeżeli ustawy nie stanowią inaczej). Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi- Dz. U. z 2012 r., poz. 270). Jednocześnie, w przypadkach określonych w art. 58 ww. ustawy Sąd ma obowiązek skargę odrzucić.
Stosownie do treści art. 50 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym.
Z akt rozpatrywanej sprawy wynika bezspornie, że wniosek do Rektora [...] ego Uniwersytetu Technologicznego z dnia 13 stycznia 2012 r. o udzielenie informacji publicznej podpisany został przez S. O. i M. C.. Zatem zasadnie Rektor zwrócił się do S. O. i M. C. o uzupełnienie przedmiotowego wniosku o informację, czy ww. wnoszą wniosek jako osoby fizyczne, czy w imieniu konkretnej organizacji. Wnioskodawcy nie udzielili organowi informacji ani to potwierdzającej, że udzielenia informacji publicznej domagają się osoby fizyczne, jak również, że ww. osoby reprezentują konkretne Stowarzyszenie i udzielenia informacji domagają się na rzecz Stowarzyszenia. S.O. – jako Prezes Stowarzyszenia, wraz z K. T.-J. – S. Stowarzyszenia - wniósł jako podmiot uprawniony do reprezentacji Stowarzyszenia z siedzibą w Warszawie, skargę na bezczynność Rektora do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w przedmiocie udzielenia informacji publicznej. Stowarzyszenie, co w sposób nie budzący wątpliwości wynika z akt sprawy, nie brało udziału w postępowaniu o udzielenie informacji publicznej.
W tych okolicznościach stwierdzić należy, że brak jest tożsamości podmiotów składających wniosek do organu o udzielenie informacji publicznej i występujących ze skargą do sądu administracyjnego na bezczynność organu w tym zakresie. Z treści wniosku skierowanego pocztą elektroniczną do Rektora [...] wynika bowiem, że udzielenia informacji publicznej domagali się S. O. i M. C. działający jako osoby fizyczne, natomiast skargę do WSA wniosło Stowarzyszenie, w którym, jak wynika z treści skargi oraz dokumentów przedłożonych przez stronę skarżącą, Sz.O. pełni funkcję Prezesa Stowarzyszenia.
Na gruncie rozpoznawanej sprawy taki sposób działania oznacza, że Stowarzyszenie skarży bezczynność Rektora w sytuacji, gdy uprzednio nie wystąpiło z wnioskiem, na podstawie którego organ mógłby podjąć działania na podstawie przepisów ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. Nr 112, poz. 1198 ze zm.). Skoro z wnioskiem wystąpili S. O. i M. C. nie precyzując nawet po wezwaniu organu czy występują w imieniu własnym, czy w imieniu innego podmiotu, to w tej sprawie skargę, bez narażania się na zarzut braku tożsamości wnioskodawcy i skarżącego, mogły złożyć wyłącznie osoby wskazane we wniosku z dnia [..] r.
Mając powyższe na względzie Sąd na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 w związku z art. 50 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, odrzucił skargę. O zwrocie wpisu od skargi orzeczono na podstawie art. 232 § 1 ww. ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło