II SAB/Sz 41/26

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie Przewodniczący sędzia WSA Wiesław Drabik po rozpatrzeniu w dniu 27 kwietnia 2026 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi G. M. i A. M. na bezczynność i przewlekłość Starosty w przedmiocie rozpoznania wniosku postanawia: I. odrzucić skargę; II. zwrócić stronie skarżącej uiszczone tytułem wpisu sądowego od skargi 100 zł (słownie: sto złotych). G. M. i A. M. nadali w urzędzie pocztowym 8 lutego 2026 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie skargę na bezczynność i przewlekłość Starosty w przedmiocie rozpoznania wniosku. W wykonaniu zarządzeń Przewodniczącego II Wydziału z 16 marca 2026 r., wezwano skarżących do opłacenia skargi i podania czy przed wniesieniem skargi wyczerpali środek zaskarżenia poprzez wniesienie ponaglenia do organu wyższego stopnia za pośrednictwem organu prowadzącego postępowanie oraz nadesłania kopii tego ponaglenia wraz z dowodem jego nadania (złożenia), w terminie 7 dni od dnia otrzymania niniejszego wezwania, pod rygorem uznania, że skarżący nie wyczerpali środka zaskarżenia, co skutkować będzie odrzuceniem skargi. Przesyłki zawierające ww. korespondencję sądową, jak to wynika z dowodów doręczenia znajdujących się w aktach sprawy (k. 36-37), zostały doręczone skarżącym 3 kwietnia 2026 r. 8 kwietnia 2026 r. odnotowano w dokumentach księgowych Sądu wpłatę do sprawy w wysokości 100 zł tytułem wpisu sądowego. W zakreślonym w wezwaniu terminie - 8 kwietnia 2026 r., wpłynęło również pismo procesowe skarżących, w którym wyjaśnili, że "ponaglenie zostało wniesione 4 kwietnia 2026 r. tj. niezwłocznie po uzyskaniu przez stronę informacji o konieczności jego formalnego wniesienia w toku niniejszego postępowania sądowego". Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje: Na wstępie wyjaśnienia wymaga, że w przypadku wniesienia skargi, sąd administracyjny w pierwszej kolejności bada jej dopuszczalność. Zgodnie bowiem z art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2026 r., poz. 143 ze zm. - dalej jako "p.p.s.a."), sąd odrzuca skargę, jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne. W myśl art. 52 p.p.s.a. skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka (§ 1). Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie (§ 2). Z kolei stosownie do art. 53 § 2b p.p.s.a. skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu. W przypadku skarg na bezczynność i przewlekłość organu wyczerpanie środków zaskarżenia następuje poprzez wniesienie przez stronę ponaglenia przewidzianego w art. 37 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2025 r., poz. 1691 ze zm.- dalej "k.p.a."). Z kolei przepisy pkt 1 i pkt 2 ww. unormowania precyzują, że stronie przysługuje prawo do wniesienia ponaglenia jeżeli nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a. lub w przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 k.p.a. (bezczynność), jak również gdy postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy (przewlekłość). Natomiast § 3 tego przepisu nakazuje wnosić ponaglenie do organu wyższego stopnia za pośrednictwem organu prowadzącego postępowanie (pkt 1); do organu prowadzącego postępowanie - jeżeli nie ma organu wyższego stopnia (pkt 2). Z powołanych wyżej przepisów wynika, że wniesienie ponaglenia, o którym mowa w art. 37 k.p.a., stanowi niezbędny warunek złożenia skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego na bezczynność i przewlekłość w prowadzeniu postępowania przez organu administracji publicznej. Takie też stanowisko jest konsekwentnie prezentowane w orzecznictwie (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego w składzie 7 sędziów z dnia 2 września 2020 r. sygn. akt II OSK 3732/18, postanowienia NSA z dnia 8 lutego 2021 r. sygn. akt I OSK 2754/20 i 23 lutego 2021 r. sygn. akt I OSK 950/19, dostępne w Internecie w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Tym samym skargę do sądu administracyjnego na bezczynność i przewlekłość w prowadzonym postępowaniu przez organ, stosownie do art. 52 § 1 i 2 p.p.s.a., musi poprzedzać tego rodzaju środek prawny. W przedmiotowej sprawie opisywany warunek nie został spełniony. Z treści odpowiedzi na skargę organu jak i nadesłanych akt sprawy nie wynika, aby przed złożeniem skargi strona skarżąca wniosła ponaglenie. Co istotniejsze, w odpowiedzi na wezwanie Przewodniczącego II Wydziału do wykazania spełnienia opisywanego niezbędnego warunku złożenia skargi skarżący oświadczyli, że taki środek prawny wystosowali do organu wyższego stopnia dopiero 4 kwietnia 2026 r. W tej sytuacji przyjąć należy, że skarżący nie wyczerpali przysługującego środka zaskarżenia przed wniesieniem w miesiącu lutym 2026 r. skargi, a tym samym nie spełnili jednego z niezbędnych warunków do wniesienia skargi do sądu. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 p.p.s.a., skargę odrzucił w punkcie I sentencji wydanego postanowienia. Z kolei o zwrocie uiszczonego wpisu sądowego od skargi Sąd orzekł na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 i § 2 p.p.s.a. w punkcie II sentencji niniejszego postanowienia.