II SAB/Sz 42/14

PostanowienieWSA w Szczecinie2015-02-13

Skład orzekający: Barbara Gebel

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy sąd administracyjny pierwszej instancji, rozpoznając wniosek o uzupełnienie postanowienia w przedmiocie przyznania kosztów nieopłaconej pomocy prawnej, powinien uwzględnić również koszty udziału pełnomocnika w postępowaniu przed sądem pierwszej instancji, jeśli wniosek o uzupełnienie dotyczy również tych kosztów?
Ratio decidendi
Sąd administracyjny pierwszej instancji, rozpoznając środek rektyfikacji (uzupełnienie postanowienia) w sytuacji, gdy zbiega się on z zażaleniem na to samo postanowienie, powinien w pierwszej kolejności rozpoznać środek skutkujący najdalej idącymi konsekwencjami, jakim jest zażalenie. Jeśli zażalenie jest oczywiście uzasadnione, sąd może uchylić zaskarżone postanowienie i rozpoznać sprawę na nowo. W przypadku, gdy pełnomocnik wnosił o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej obejmujących postępowanie przed sądem pierwszej instancji, a sąd pierwszej instancji nie rozpoznał tego wniosku w całości, zażalenie jest oczywiście uzasadnione, a sąd powinien uwzględnić wniosek o przyznanie pełnych kosztów, w tym za udział w postępowaniu przed sądem pierwszej instancji.
Stan faktyczny
Pełnomocnik skarżącego, adwokat R.S., złożył wniosek o uzupełnienie i sprostowanie postanowienia sądu pierwszej instancji w przedmiocie przyznania kosztów nieopłaconej pomocy prawnej. Wniosek dotyczył m.in. nieuwzględnienia przez sąd kosztów udziału pełnomocnika w postępowaniu przed sądem pierwszej instancji. Jednocześnie pełnomocnik wniósł zażalenie na to postanowienie, podnosząc tożsamy argument. Sąd pierwszej instancji, uznając zażalenie za oczywiście uzasadnione, uchylił swoje poprzednie postanowienie i rozpoznał sprawę na nowo, przyznając pełnomocnikowi wynagrodzenie obejmujące koszty udziału w postępowaniu przed sądem pierwszej instancji, postępowaniu zażaleniowym oraz za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej.
Rozstrzygnięcie
Uchylono w całości postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 23 stycznia 2015 r. i przyznano adwokatowi R.S. od Skarbu Państwa wynagrodzenie z tytułu nieopłaconej pomocy prawnej.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Barbara Gebel po rozpoznaniu w dniu 13 lutego 2015 r. na posiedzeniu niejawnym zażalenia adwokata R. S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 23 stycznia 2015 r., sygn. akt II SAB/Sz 42/14 o przyznaniu pełnomocnikowi wynagrodzenia z tytułu nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej J. C. na zasadzie prawa pomocy w sprawie z jego skargi na bezczynność Prezesa Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie rozpoznania wniosku o wyłączenie organu postanawia: I. uchylić w całości postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 23 stycznia 2015 r, sygn. akt II SAB/Sz 42/14, II. przyznać adwokatowi R. S. od Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie - wynagrodzenie w wysokości [...] zł ([...]), które obejmuje kwotę [...] zł za udział pełnomocnika w postępowaniu przed sądem pierwszej instancji, kwotę [...] zł za udział w postępowaniu zażaleniowym oraz kwotę [...] zł za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej, tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu, powiększone o kwotę należnego podatku od towarów i usług. Postanowieniem z dnia [...], Wojewódzki Sąd Administracyjny, po rozpoznaniu wniosku pełnomocnika skarżącego z dnia [...], przyznał adwokatowi R.S. wynagrodzenie w wysokości 295,20 zł, obejmujące kwotę 120 zł za udział w postępowaniu zażaleniowym oraz kwotę 120 zł za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej, tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu, powiększone o kwotę należnego podatku od towarów i usług. Pismem z dnia [...], adwokat R.S. wystąpił z wnioskiem o uzupełnienie oraz sprostowanie postanowienia sądu z dnia [...]. W części odnoszącej się do żądania uzupełnienia postanowienia, pełnomocnik podniósł, że sąd nie orzekł o całości wniosku o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej, który dotyczył nie tylko postępowania zażaleniowego oraz za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej, ale także udziału pełnomocnika w postępowaniu przed sądem pierwszej instancji. Pełnomocnik domagał się ponadto sprostowania oczywistej omyłki pisarskiej w treści ww. postanowienia i wpisania w miejsce błędnego nazwiska: "[...]" oraz "[...]", prawidłowej formy "[...]". Pismem z dnia [...] adwokat R.S. wniósł, za pośrednictwem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powołane wyżej postanowienie sądu z dnia 23 stycznia 2015 r., podnosząc, że wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej z urzędu wnosił nie tylko w zakresie dotyczącym postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, ale także za udział w postępowaniu przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym. Powyższe oznacza, zdaniem pełnomocnika, że sąd winien rozpoznać jego wniosek także w zakresie przyznania wynagrodzenia adwokatowi za udział w postępowaniu sądowym pierwszoinstancyjnym, skoro udzielał skarżącemu pomocy prawnej, m.in. w tym celu dwukrotnie zapoznał się z aktami sprawy, na bieżąco prowadził korespondencję z klientem, informował skarżącego o podjętych czynnościach, jak również o skutkach niezastosowania się do wezwań sądu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W przedmiotowej sprawie, pełnomocnik wystąpił z wnioskiem o uzupełnienie i sprostowanie postanowienia w przedmiocie przyznania kosztów nieopłaconej pomocy prawnej, udzielonej przez adwokata z urzędu oraz złożył zażalenie na przedmiotowe postanowienie. We wniosku o uzupełnienie orzeczenia, jak i w zażaleniu na postanowienie, pełnomocnik sformułował tożsamy argument, tj. nierozpoznanie przez sąd wniosku o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej w pełnym zakresie, obejmującym również udział pełnomocnika w postępowaniu przed sądem pierwszej instancji. W obydwu wnioskach pełnomocnik wnosił o przyznanie mu wynagrodzenia uwzględniającego, także jego udział w postępowaniu przed sądem pierwszej instancji. Sąd, przy zbiegu zażalenia oraz środków rektyfikacji (sprostowanie, uzupełnienie), złożonych przez stronę w stosunku do tego samego orzeczenia, mając na względzie wagę i zakres dostrzeżonych wadliwości podjętego orzeczenia, z powodu których nie może ono pozostać w obrocie prawnym, winien w pierwszej kolejności przyjąć środki skutkujące najdalej idącymi konsekwencjami, co w przypadku uwzględnienia środka odwoławczego, powodować będzie eliminację wadliwego orzeczenia w całości lub w części. Zgodnie z art. 195 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) zwanej dalej: "P.p.s.a.", jeżeli zażalenie zarzuca nieważność postępowania lub jest oczywiście uzasadnione, wojewódzki sąd administracyjny, który wydał zaskarżone postanowienie, może na posiedzeniu niejawnym, nie przesyłając akt Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu, uchylić zaskarżone postanowienie i w miarę potrzeby sprawę rozpoznać na nowo. W świetle powyższego, uchylenie zaskarżonego postanowienia przez sąd pierwszej instancji jest możliwe między innymi wtedy, gdy zażalenie jest oczywiście uzasadnione. W ocenie sądu, zażalenie pełnomocnika ma taki właśnie charakter. Przyznając koszty nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu przez adwokata R.S., w postanowieniu z dnia 23 stycznia 2015 r., sąd uwzględnił udział pełnomocnika w postępowaniu zażaleniowym oraz fakt sporządzenia opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej od postanowienia sądu odrzucającego skargę. Tymczasem, bezspornie w piśmie z dnia [...], pełnomocnik złożył wniosek o przyznanie należnego mu wynagrodzenia nie tylko w ww. zakresie, ale również za udział w postępowaniu przed sądem pierwszej instancji. W tych okolicznościach, sąd uwzględnił zażalenie pełnomocnika i uchylił w całości postanowienie z dnia 23 stycznia 2015 r., o czym orzekł, jak w pkt I postanowienia, na podstawie art. 195 § 2 P.p.s.a. Rozpatrując na nowo sprawę z wniosku adwokata R.S. o przyznanie wynagrodzenia z tytułu udzielonej skarżącemu pomocy prawnej z urzędu, sąd uznał, że jest on w pełni zasadny. Sąd uwzględnił wyjaśnienia pełnomocnika co do jego udziału w postępowaniu sądowym w pierwszej instancji i podjęciu działań, stanowiących podstawę do przyznania kosztów nieopłaconej pomocy prawnej, na tym etapie postępowania. Ponadto sąd uwzględnił, że w aktach sądowych znajduje się opinia sporządzona przez pełnomocnika o braku podstaw do wniesienia zażalenia na postanowienie z dnia 25 kwietnia 2014 r. oraz opinia o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej od postanowienia z dnia 30 grudnia 2014 r., które zostały wysłane skarżącemu. Ponadto - jak wynika z oświadczenia pełnomocnika - koszty nieopłaconej pomocy prawnej nie zostały opłacone nawet w części. Z tych względów, sąd rozstrzygnął o kosztach należnych pełnomocnikowi, jak w pkt II postanowienia, w następujący sposób. Na podstawie art. 250 P.p.s.a. w związku z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. o opłatach za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. z 2013 r., poz. 461), sąd przyznał pełnomocnikowi koszty nieopłaconej pomocy prawnej w kwocie 240 (dwieście czterdzieści) złotych w związku z prowadzeniem sprawy przed sądem pierwszej instancji. Na podstawie art. 250 w związku z § 18 ust. 1 pkt 2 lit. d powołanego wyżej rozporządzenia, sąd przyznał pełnomocnikowi koszty nieopłaconej pomocy prawnej w kwocie 120 (sto dwadzieścia) złotych – w związku z jego udziałem w postępowaniu zażaleniowym. Ponadto, na podstawie art. 250 w związku z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c i § 18 ust. 1 pkt 2 lit. b powołanego wyżej rozporządzenia, sąd przyznał pełnomocnikowi koszty nieopłaconej pomocy prawnej w kwocie 120 (sto dwadzieścia) złotych - za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej w tej sprawie, w której pełnomocnik brał udział w pierwszej instancji - równej 50 % stawki minimalnej, która zgodnie z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia wynosi 240 złotych. Koszty te zostały powiększone o stawkę 23 % podatku od towarów i usług, przewidzianą za tego rodzaju czynności w przepisach o podatku od towarów i usług, obowiązującą w dniu orzekania o tych opłatach. W takiej sytuacji, rozpoznanie wniosku pełnomocnika o uzupełnienie postanowienia z dnia 23 stycznia 2015 r., okazało się bezcelowe. Uwzględnienie zażalenia, spowodowało nie tylko uchylenie w całości ww. orzeczenia, ale również tożsamy skutek, jaki wynikał z żądania uzupełnienia ww. orzeczenia, tj. przyznanie wynagrodzenia pełnomocnikowi w pełnym, wnioskowanym przez niego zakresie. Sąd odstąpił od sprostowania oczywistej omyłki pisarskiej popełnionej w sentencji i uzasadnieniu postanowienia z dnia 23 stycznia 2015 r., jaka dotyczyła określenia nazwiska pełnomocnika, skoro orzeczenie to zostało uchylone w całości. Podstawą do wypłaty wynagrodzenia jest aktualnie niniejsze postanowienie, które uwzględnia w pełnym zakresie żądanie pełnomocnika o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zawiera prawidłowe określenie nazwiska pełnomocnika "[...]" i jego odmianę.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło