II SAB/Sz 47/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Arkadiusz Windak Sędziowie Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz (spr.) Sędzia WSA Maria Mysiak po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 17 lipca 2019 r. sprawy ze skargi G. M. na bezczynność Dyrektora Szkoły Podstawowej w K. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej I. umarzyć postępowanie sądowe, II. stwierdza, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, III. oddala wniosek o wymierzenie organowi grzywny, IV. zasądza od Dyrektora Szkoły Podstawowej w K. na rzecz skarżącej G. M. kwotę [...]([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. G. M. (dalej : "skarżąca") powołując się na art. 13 ust. 1 i 2, art. 16 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2018 r., poz. 1330 ze zm.), w dniu 16 maja 2019 r. za pośrednictwem p.o. Dyrektora Szkoły w K. wystąpiła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie ze skargą na bezczynność Dyrektora Szkoły Podstawowej w K. w zakresie udostępnienia informacji publicznej na jej wniosek z dnia 15 kwietnia 2019 r. zarzucając naruszenie art. 13 ust. 1 i 2, art. 16 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2018 r., poz. 1330 ze zm.), dalej : "u.d.i.p." przez nieudzielenie informacji publicznej zgodnie z żądanym zakresem. Skarżąca wniosła o: 1. zobowiązanie p.o. Dyrektora Szkoły do udzielenia, w ustawowym terminie, żądanej informacji publicznej, 2. na podstawie art. 6 ustawy o odpowiedzialności funkcjonariuszy publicznych za rażące naruszenie prawa (Dz. U. z 2011 r. Nr 34, poz. 173) w związku z art. 149 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej w skrócie: "p.p.s.a."), o orzeczenie, że bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa, 3. wymierzenie organowi grzywny na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. 4. zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi skarżąca podała, iż w dniu 17 kwietnia 2019 r., bezpośrednio w Szkole Podstawowej w K. , złożyła wniosek z dnia 15 kwietnia 2019 r. o udostępnienie informacji publicznej w zakresie: 1. Czy nauczycielowi p.o. Dyrektora Szkoły Podstawowej w K. potrącono z jego wynagrodzenia za pracę, należność za dzień [...] [...] r. tytułem wezwania, jako pozwanego, do Sądu Okręgowego w S.? W związku z brakiem odpowiedzi na ww. wniosek, dnia 10 maja 2019 r. skarżąca złożyła pismo informujące p.o. Dyrektora Szkoły, że po raz kolejny prosi o rozpatrzenie wniosku. Zaznaczyła także, że odpowiedzi oczekuje w terminie nie późniejszym niż do dnia 14 maja 2019 r., w przeciwnym wypadku zmuszona będzie podjąć stosowne kroki odnośnie bezczynności kierownika jednostki organizacyjnej w zakresie udostępnienia informacji publicznej. Skarżąca podała, że do 16 maja 2019 r., p.o. Dyrektora Szkoły nie udostępnił jej wnioskowanych informacji publicznych i nie powiadomił o przyczynach zwłoki w tej sprawie. Do skargi załączyła kopię wniosku o udostępnienie informacji publicznej. W odpowiedzi na skargę z dnia 30 maja 2019 r. p.o. Dyrektora Szkoły Podstawowej w K. , wniósł o: 1. umorzenie postępowania z uwagi na udostępnienie żądanej informacji publicznej, 2. stwierdzenie, że zobowiązany do udzielenia informacji nie dopuścił się bezczynności z rażącym naruszeniem prawa, 3. oddalenie wniosku o wymierzenie grzywny organowi, 4. oddalenie wniosku o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. Według p.o. Dyrektora Szkoły, skarga jest niezasadna z uwagi na udzielenie informacji publicznej w żądanym zakresie, pismem z dnia 16 maja 2019 r., wysłanym skarżącej listem poleconym. Niezasadny jest także zarzut rażącego naruszenia prawa. Co prawda organ dopuścił się przekroczenia ustawowego terminu na udzielenie informacji, jednakże przekroczenie tego terminu było nieznaczne, a spowodowane koniecznością zebrania żądanych informacji. Było to utrudnione z uwagi na złożenie wniosku w okresie ograniczenia pracy szkoły z uwagi na akcję strajkową nauczycieli oraz z uwagi na zatrudnienie pracownika zajmującego się płacami w niepełnym wymiarze czasu pracy i koniecznością wykonania bieżących obowiązków pracowniczych. Ponadto było to pierwsze zapytanie skierowane do Szkoły w trybie dostępu do informacji publicznej, co miało także wpływ na termin udzielenia informacji. W nadesłanych aktach sprawy znajduje się pismo p.o. Dyrektora Szkoły z dnia 16 maja 2019 r., nr [...] (doręczone skarżącej w dniu 20 maja 2019 r.), w którym w odpowiedzi na wniosek skarżącej z dnia 15 kwietnia 2019 r. zawarta jest informacja, że nauczycielowi p.o. Dyrektora nie zostało potrącone wynagrodzenie z tytułu wezwania jako pozwanego do Sądu Okręgowego w S.. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje: Sąd dokonał kontroli bezczynności podmiotu zobowiązanego do udzielenia informacji publicznej, w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm., dalej "p.p.s.a."). Przedmiotowa skarga dotyczy bezczynności p.o. Dyrektora Szkoły Podstawowej w K. w sprawie udostępnienia skarżącej informacji w zakresie - czy nauczycielowi p.o. Dyrektora Szkoły Podstawowej w K. potrącono z jego wynagrodzenia za pracę , należność za dzień [...]. tytułem wezwania jako pozwanego do Sądu Okręgowego w S.. Sądowa kontrola sprawy ma swoje oparcie w przepisach ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej, która w art. 1 ust. 1 stanowi, że każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu i ponownemu wykorzystaniu na zasadach i trybie w tej ustawie określonych. Zgodnie z art. 21 u.d.i.p., do skarg rozpatrywanych w postępowaniach o udostępnienie informacji publicznej stosuje się przepisy p.p.s.a., z uwzględnieniem różnic w terminach przekazania skargi z aktami przez organ oraz rozpoznania skargi przez sąd. Należy wyjaśnić, że zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 5 ww. ustawy, obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności m.in. podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów. Bez wątpienia szkoła jest podmiotem publicznym, wykonuje zadania publiczne w zakresie edukacji, jak również dysponuje majątkiem publicznym, stąd dyrektor takiej placówki jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej. Informacja dotycząca kwestii potrącenia wynagrodzenia w sytuacji stawiennictwa nauczyciela w sądzie cywilnym jako pozwanego wypełnia przesłanki informacji publicznej, o której mowa w art. 6 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p. Zgodnie z przepisami u.d.i.p. podmiot, do którego został skierowany wniosek o udzielenie informacji publicznej, może dokonać następujących działań: 1) udzielić informacji publicznej – jest to czynność materialno-techniczna, 2) udzielić w formie pisma (zawiadomienia) odpowiedzi, że wniosek nie znajduje podstawy w przepisach prawa, gdyż żądanie nie dotyczy informacji publicznej, organ nie jest w posiadaniu danej informacji lub obowiązuje inny tryb udostępniania informacji, 3) odmówić udostępnienia informacji publicznej lub umorzyć postępowanie administracyjne w drodze decyzji administracyjnej. Stosownie do art. 13 ust. 1 u.d.i.p., udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2. W okolicznościach sprawy niesporne jest, że w dniu 17 kwietnia 2019 r. skarżąca złożyła bezpośrednio w Szkole Podstawowej w K. wniosek o udostepnienie jej wskazanej informacji publicznej. W dniu 16 maja 2019 r. skarżąca wystąpiła ze skargą na bezczynność Dyrektora Szkoły Podstawowej w K. podnosząc, że Dyrektor nie udostępnił jej wnioskowanych informacji publicznych, nie powiadomił też o przyczynach zwłoki w tej sprawie. Z bezczynnością organu mamy do czynienia wówczas, gdy zobowiązany organ nie podejmuje czynności nakazanej prawem w przewidzianym terminie jak również, gdy udzielona odpowiedź nie wyczerpuje zakresu informacji, o którą zwrócił się wnioskodawca. Sąd ocenia skargę na bezczynność na moment jej wniesienia, niemniej zobowiązany jest uwzględnić również wszelkie okoliczności zaistniałe od tego zdarzenia do chwili orzekania. Po wniesieniu skargi na bezczynność, p.o. Dyrektora Szkoły Podstawowej w K. , przesłał skarżącej listem poleconym pismo z dnia 16 maja 2019 r., w którym poinformował, że nauczycielowi p.o. Dyrektora nie zostało potrącone wynagrodzenie z tytułu wezwania jako pozwanego do Sądu Okręgowego w S.. Z powyższego wynika, iż organ, po wniesieniu skargi udzielił skarżącej żądanej informacji w zakresie pytania zawartego w wniosku z dnia 15 kwietnia 2019 r. Jeżeli w toku postępowania sądowoadministracyjnego, przed dniem orzekania w sprawie ze skargi na bezczynność, organ administracji publicznej wydał akt lub dokonał czynności, chociażby z przekroczeniem ustawowych terminów, oznacza to, że organ nie pozostaje w stanie bezczynności i sąd nie może uwzględnić skargi na tzw. milczenie władzy. Nie może bowiem zobowiązać organu do określonego działania, które przed dniem orzekania zostało już podjęte. W takich przypadkach, zgodnie z art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a., sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, które z innych przyczyn stało się bezprzedmiotowe. Dlatego też Sąd, działając na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w pkt I sentencji wyroku o umorzeniu postępowania sądowego. Jednocześnie Sąd, stosownie do art. 149 § 1a ww. ustawy stwierdził (pkt II sentencji wyroku), że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Dla uznania rażącego naruszenia nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych obowiązków, co dotyczy również terminów załatwienia sprawy. Przekroczenie terminu rozpoznania wniosku musi być nie tylko znaczne, lecz nieznajdujące żadnego usprawiedliwienia w okolicznościach prawnych lub faktycznych sprawy. W ocenie Sądu, taka sytuacja w niniejszej sprawie nie miała miejsca. Stan bezczynności nie przybrał cech lekceważącego traktowania skarżącej i przepisów prawa, lecz wynikał z problemów organizacyjnych placówki szkolnej. Nie bez znaczenia jest również podnoszona w odpowiedzi na skargę okoliczność, iż było to pierwsze zapytanie w trybie dostępu do informacji publicznej skierowane do przedmiotowej jednostki. Mając na uwadze uznaniowy charakter środka w postaci wymierzenia organowi grzywny, a ponadto uznając, że nie znajduje potwierdzenia w tej sprawie stan kwalifikowanego naruszenia prawa wynikający z bezczynności, Sąd w pkt III sentencji wyroku oddalił wniosek o zastosowania wobec zaskarżonego podmiotu środka prawnego, o którym mowa w art. 149 § 2 p.p.s.a. O kosztach postępowania zasądzonych na rzecz skarżącej, Sąd orzekł, jak w pkt IV sentencji wyroku, w oparciu o art. 201 w zw. z art. 205 § 1 p.p.s.a.