II SAB/Sz 48/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Stefan Kłosowski,, Sędzia WSA Maria Mysiak, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 7 lipca 2016 r. sprawy ze skargi R. P. na bezczynność Starosty M. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej oddala skargę. W dniu [...] r. R. P. skierowała do Starosty M., na adres mailowy [...] , wniosek o udostępnienie informacji publicznej, w którym zwróciła się o przesłanie na jej adres mailowy skanów umowy bądź umów cywilnych zawartych przez Powiat z adwokatem lub radcą prawnym albo z kancelarią adwokatów, radców prawnych albo kancelarią adwokatów i radców prawnych dotyczących stałej obsługi prawnej powiatu w okresie obowiązywania rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu albo przesłanie informacji, że umowy takie nie zostały zawarte. W dniu [...] r. R. P., reprezentowana przez pełnomocnika adwokata T. Z. , wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S. skargę na bezczynność Starosty M. w zakresie rozpoznania ww. wniosku, żądając: 1.stwierdzenia, iż organ dopuścił się bezczynności w przedmiotowej sprawie 2. zobowiązania organu do rozpoznania wniosku skarżącej w terminie przewidzianym ustawą, 3. zasądzenia od organu na jej rzecz kosztów postępowania w wysokości 17 zł za opłatę od pełnomocnictwa, [...] zł za opłatę sądową oraz [...] zł tytułem kosztów adwokackich zgodnie z oświadczeniem złożonym na podstawie § 16 zd. 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności adwokackie w zw. z pkt 3 załączonej do skargi umowy, 4. przeprowadzenia na rozprawie dowodów zawnioskowanych w skardze. Działając w imieniu i na rzecz Starosty M., radca prawny T. D. złożył odpowiedź na skargę R.P. wnosząc w niej o oddalenie skargi w całości i zasądzenie od skarżącej na rzecz organu administracji publicznej kosztów zastępstwa procesowego według norm prawem przepisanych. W uzasadnieniu pisma pełnomocnik wskazał, że w dniu [...] r. na adres mailowy Wytwórni Telewizyjno-Filmowej [...] Sp. z o. o. - "[...] " wpłynęła wiadomość e-mail od skarżącej zawierająca w treści ww. wniosek o udostępnienie informacji publicznej. Następnie w dniu [...] r. do organu wpłynęła skarga R. P. na bezczynność organu z dnia [...] r. w związku z brakiem udostępnienia żądanej przez skarżącą informacji publicznej. Z uwagi na fakt, iż organ powziął wiedzę o wniosku skarżącej z dnia [...] r. dopiero z treści skargi w dniu [...] r., pracownik Starostwa Powiatowego w M. niezwłocznie zwrócił się do właściciela serwera pocztowego oraz serwera domeny internetowej Starostwa Powiatowego w M. oraz BIP Starostwa Powiatowego w M., tj. do Wytwórni Telewizyjno-Filmowej [...] Sp. z o. o. z zapytaniem o wniosek z dnia [...] r. Pracownik firmy A. S. udzielił telefonicznie informacji, iż pismo skarżącej w istocie wpłynęło w dniu S. r. na adres e-mail firmy, jednakże z uwagi na fakt, iż nie dotyczył on spraw którymi zajmuje się ww. przedsiębiorstwo został przekierowany do Kosza w przeglądarce mailowej. Na prośbę pracownika Starostwa Powiatowego w M. przedmiotowa wiadomość e-mail została odnaleziona przez pracownika Wytwórni [...] Sp. z o. o. i przekazana organowi w dniu [...] r. W dniu [...] r. Starosta M. udzielił skarżącej odpowiedzi na wniosek skarżącej za pośrednictwem wiadomości e-mail, w której załączył umowy zawarte przez Starostwo Powiatowe w M. z kancelariami prawnymi na prowadzenie stałej obsługi powiatu w okresie obowiązywania rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieodpłatnej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, zgodnie z żądaniem wysuniętym przez skarżącą. Zdaniem pełnomocnika organu, skarga jest bezzasadna i w ocenie organu administracji publicznej winna ulec oddaleniu w całości. W niniejszej sprawie organ nie uchybił terminowi określonemu a art. 13 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, albowiem do dnia 2S. r. (data wpływu skargi na bezczynność organu), nie wpłynął wniosek o udostępnienie informacji publicznej z dnia [...] r. Skarżąca nie dokonała skutecznego doręczenia wniosku o udostępnienie informacji publicznej organowi. Adres e-mail, na który został skierowany wniosek, jest prywatnym adresem należącym do firmy hostingującej serwery z których korzysta Starostwo Powiatowemu w M.. W związku z tym, iż wniosek został doręczony organowi dopiero w dniu [...] r., a odpowiedź została udzielona przez Starostę M. w dniu [...] roku, czyli w terminie 7 dni, nie może być mowy o bezczynności organu. Prawidłowe dane adresowe oraz adres e-mail Starostwa Powiatowego ([email protected]) są powszechnie dostępne i znajdują się na jego stronie internetowej: www.powiatmysliborski.pl w zakładce "Kontakt", na którą można również wejść poprzez stronę: bip.powiatmysliborski.pl (zakładka "Dane"). Adres e-mail "[...] ", na który skarżąca przesłała wniosek o udostępnienie jej informacji publicznej, nie należał nigdy do organu, ani nie był przez niego użytkowany. W wykonaniu zarządzenia Sądu, pełnomocnik organu przesłał do akt odpowiedź Starosty M. z dnia [...] r. udzieloną skarżącej na jej wniosek z dnia S. r. wraz z załącznikami tj. skanami umów zawartych przez Starostwo Powiatowe w M. z kancelariami prawnymi na prowadzenie stałej obsługi prawnej powiatu w okresie obowiązywania rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieodpłatnej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. W piśmie z dnia [...] r. pełnomocnik skarżącej oświadczył, że okoliczność udzielenia skarżącej odpowiedzi na jej wniosek przez organ w dniu [...] r. jest prawdziwa i w związku z tym wnosi o umorzenie postępowania i zasądzenie kosztów. W piśmie z dnia [...] r. pełnomocnik skarżącej sprecyzował ww. pismo podając, że wniosek o umorzenie postępowania dotyczy pkt 2 skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w S. zważył, co następuje : Wniesiona skarga nie jest zasadna. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014r. poz.1647 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę- pod względem zgodności z prawem- działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. W myśl art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r. poz. 718), zwanej dalej "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Z przepisu art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. wynika, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a p.p.s.a. Sprawy wymienione w tym przepisie to takie, w których powinna być wydana decyzja administracyjna, albo postanowienie, na które służy zażalenie lub kończące postępowanie, a także rozstrzygające sprawę co do istoty, postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu, inne niż określone wyżej akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w Kodeksie postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. - Ordynacja podatkowa ( Dz. U. z 2015r. poz. 613) oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw, a ponadto pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach. W tym zakresie przedmiotem sądowej kontroli nie jest określony akt organu administracji, lecz jego brak w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym przez prawo terminie. W kwestii formalnej wskazać należy, że skarga do sądu administracyjnego na bezczynność organu w przedmiocie dostępu do informacji publicznej nie wymaga poprzedzenia jej środkiem zaskarżenia wskazanym w art. 52 p.p.s.a. Orzecznictwo sądów administracyjnych w tym zakresie należy uznać za utrwalone. Udostępnienie informacji publicznej na wniosek, zgodnie z rozwiązaniami przyjętymi w ustawie z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2015r. poz.2058), zwanej dalej "ustawą", następuje w formie czynności materialno-technicznej. Jedynie odmowa udostępnienia informacji publicznej oraz umorzenie postępowania o udostępnienie informacji w przypadku określonym w art. 14 ust. 2 wymagają formy decyzji administracyjnej (art. 16 ust. 1 ustawy). Zgodnie z art. 13 ustawy, udostępnienie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od daty złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2 (ust. 1). Jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku (ust. 2). Na gruncie takiego ujęcia normatywnego bezczynność organu w zakresie udostępnienia informacji publicznej będzie miała miejsce w sytuacji "milczenia" organu wobec wniosku strony, tj. wówczas, gdy we wskazanym terminie zobowiązany podmiot nie udzieli żądanej informacji lub nie podejmie nakazanych prawem czynności zmierzających do powiadomienia o przyczynach zwłoki i o dodatkowym terminie udostępnienia informacji, a także wówczas, gdy podejmując te czynności, nie udzieli informacji w maksymalnym dwumiesięcznym terminie. W rozpoznawanej sprawie skarżąca zarzuca Staroście M. bezczynność w zakresie udzielenia odpowiedzi na złożony drogą elektroniczną w dniu S.. wniosek o przesłanie umów cywilnych zawartych przez Powiat M. z adwokatem lub radcą prawnym albo kancelarią adwokatów, radców prawnych albo kancelarią adwokatów i radców prawnych, dotyczących stałej obsługi prawnej powiatu w okresie obowiązywania rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, bądź przesłanie informacji, że umowy takie nie zostały zawarte. W przypadku posiadania takich umów wniosła o przesłanie ich treści w formie zeskanowanej. Nie budzi wątpliwości Sądu, że Starosta M. jest podmiotem obowiązanym do podejmowania działań w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej, natomiast - w świetle art. 1 i art. 6 ustawy- żądanie zawarte w opisanym wyżej wniosku skarżącej z dnia [...] .r. dotyczy informacji publicznej gdyż związane jest z działalnością podmiotu wykonującego zadania publiczne. Z nadesłanych akt administracyjnych sprawy wynika, że Starosta M. udzielił R. P. żądanej informacji publicznej w dniu [...] r. poprzez przesłanie na wskazany przez skarżącą adres poczty elektronicznej skanów zawartych umów. Pełnomocnik skarżącej w toku postępowania sądowoadministracyjnego potwierdził fakt udzielenia przez Starostę M. żądanej informacji publicznej ( pisma z dnia [...] r. k. 25 i 27 akt sądowych). Wskazać jednak należy, że organ udzielił informacji publicznej po tym, jak wpłynęła do niego skarga na bezczynność w przedmiocie udzielenia informacji publicznej w zakresie opisanym we wniosku z dnia S. r. Pomimo tego, że informacja została udzielona po wniesieniu skargi do sądu, nie można jednak zarzucić Staroście bezczynności w udzieleniu informacji publicznej. R. P. wniosek z dnia S. r. o udzielenie opisanej w nim informacji publicznej skierowała pocztą elektroniczną na adres Wytwórni Telewizyjno-Filmowej [...] Spółka z o.o. w .S., tj. [...] , która jest właścicielem serwera pocztowego oraz serwera domeny internetowej Starostwa Powiatowego w M., jednakże Starostwo M. z adresu Wytwórni nie korzysta i się nim nie posługuje. Dane adresowe Starostwa są natomiast powszechnie dostępne i upublicznione na stronie internetowej Powiatu M. www.powiatmysliborski.pl w zakładce "Kontakt" ([email protected]) oraz na stronie bip.powiatmysliborski.pl, w zakładce "Dane". Organ, do którego wystąpiła z wnioskiem skarżąca, nie miał zatem wiedzy, że R. P. domaga się w trybie ustawy z dnia 6 września 2001 r. udzielenia informacji publicznej, której zakres sprecyzowała we wniosku z dnia [...] . r., albowiem wniosku tego nie otrzymał ze względu na skierowanie go na niewłaściwy, należący do innego podmiotu adres elektroniczny. Z powodu wysłania wniosku na niewłaściwy adres poczty elektronicznej, Sąd nie dostrzega potrzeby przeprowadzania rozważań na temat terminowości rozpatrzenia wniosku. Skonstatować jednak należy, że organ nie dopuścił się bezczynności w udzieleniu informacji publicznej, albowiem, żeby zarzut ten mógł odnieść skutek podmiot, któremu zarzuca się brak działania musi mieć wiedzę, że ciąży na nim obowiązek udzielenia informacji. Jakkolwiek postępowanie w sprawie udzielenia informacji publicznej ma odformalizowany charakter, czemu służy m.in. możliwość składania wniosku poczta elektroniczną, to jednak od wnioskodawcy można wymagać minimum staranności przy składaniu takiego wniosku. W rozpoznawanej sprawie skarżąca przed postawieniem organowi zarzutu bezczynności nie sprawdziła, czy powodem nieudzielenia informacji w ustawowym terminie nie jest skierowanie wniosku na wadliwy adres, chociaż adres poczty elektronicznej Starostwa M. jest powszechnie dostępny w Internecie, na stronie tego organu. W ocenie Sądu, wyraźnie nieracjonalne byłoby stanowisko, że brak świadomości organu o skierowanym do niego wniosku nie uwalnia go od zarzutu bezczynności w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. W tych okolicznościach faktycznych i prawnych Sąd nie podziela stanowiska skarżącej, że w sprawie niniejszej organ dopuścił się bezczynności. Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku. Tym samym brak było podstaw do zasądzenia na rzecz strony skarżącej zwrotu kosztów postępowania sądowego od organu. Jak wynika bowiem z art. 200 p.p.s.a. zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw przysługuje skarżącemu od organu, który dopuścił się bezczynności w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji. Ze względu na niespełnienie przesłanek do umorzenia postępowania, brak było również podstaw do orzeczenia o zwrocie kosztów postępowania na podstawie art. 201 § 1 p.p.s.a.