II SAB/Sz 48/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz Sędziowie Sędzia NSA Stefan Kłosowski (spr.), Sędzia WSA Arkadiusz Windak po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 25 czerwca 2019 r. sprawy ze skargi G. M. na bezczynność Dyrektora Szkoły Podstawowej w K. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej I. zobowiązuje Dyrektora Szkoły Podstawowej w K. do rozpoznania wniosku G. M. z dnia [...] r. o udzielenie informacji publicznej w zakresie pytania zawartego w pkt. 2 wniosku - w terminie 14 dni od doręczenia niniejszego wyroku z aktami sprawy, II. w pozostałej części umarza postępowanie sądowe, III. stwierdza, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, IV. oddala wniosek o wymierzenie organowi grzywny, V. zasądza od Dyrektora Szkoły Podstawowej w K. na rzecz skarżącej G. M. kwotę [...]zł ([...] złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. G. M. (dalej : "Skarżąca") powołując się na art. 13 ust. 1 i 2, art. 16 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2018 r., poz. 1330 ze zm.), w dniu 16 maja 2019 r. za pośrednictwem p.o. Dyrektora Szkoły w K. wystąpiła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie ze skargą na bezczynność Dyrektora Szkoły w zakresie udostępnienia informacji publicznej na jej wniosek z dnia 15 kwietnia 2019 r. zarzucając naruszenie art. 13 ust. 1 i 2, art. 16 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2018 r., poz. 1330 ze zm.), dalej : "u.d.i.p." przez nieudzielenie informacji publicznej zgodnie z żądanym zakresem. W uzasadnieniu skargi skarżąca podała, iż w dniu 17 kwietnia 2019 r., bezpośrednio w Szkole Podstawowej w K. , złożyła wniosek z dnia 15 kwietnia 2019 r. o udostępnienie informacji publicznej określonej w dwóch pytaniach, tj. : 1. Wyszczególnienie miesięcznych kwot brutto dodatku motywacyjnego i okresu na jaki został przyznany przez p.o. Dyrektora Szkoły nauczycielom zatrudnionym w Szkole Podstawowej w K. . Zapytanie dotyczy okresu od 1 stycznia 2019 r. do 31 marca 2019 r. 2. Podanie liczby nauczycieli zatrudnionych w Szkole Podstawowej w K. , którym p.o. Dyrektora Szkoły przyznał poszczególne miesięczne kwoty brutto w ramach dodatku motywacyjnego. Zapytanie dotyczył okresu od 1 stycznia 2019 r. do 31 marca 2019 r. W związku z brakiem odpowiedzi na ww. wniosek, dnia 10 maja 2019 r. Skarżąca złożyła pismo informujące p.o. Dyrektora Szkoły, że po raz kolejny prosi o rozpatrzenie tego wniosku. Zaznaczyła także, że odpowiedzi oczekuje w terminie nie późniejszym niż dnia 14 maja 2019 r., w przeciwnym wypadku zmuszona będzie podjąć stosowne kroki odnośnie bezczynności kierownika jednostki organizacyjnej w zakresie udostępnienia informacji publicznej. Do [...] p.o. Dyrektora Szkoły nie udostępnił jej wnioskowanych informacji publicznych i nie powiadomił o przyczynach zwłoki w tej sprawie. Do skargi załączyła kopię wniosku o udostępnienie informacji publicznej. Wskazując na powyższe Skarżąca wniosła o: 1. zobowiązanie p.o. Dyrektora Szkoły do udzielenia, w ustawowym terminie, żądanej informacji publicznej, 2. na podstawie art. 6 ustawy o odpowiedzialności funkcjonariuszy publicznych za rażące naruszenie prawa (Dz. U. z 2011 r. Nr 34, poz. 173) w związku z art. 149 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej w skrócie: "p.p.s.a."), o orzeczenie, że bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa, 3. wymierzenie organowi grzywny na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. 4. zasądzenie kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę z dnia 30 maja 2019 r. p.o. Dyrektora Szkoły, wniósł o: 1. umorzenie postępowania z uwagi na udostępnienie żądanej informacji publicznej, 2. stwierdzenie, że zobowiązany do udzielenia informacji nie dopuścił się bezczynności z rażącym naruszeniem prawa, 3. oddalenie wniosku o wymierzenie grzywny organowi, 4. oddalenie wniosku o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. Według p.o. Dyrektora Szkoły, skarga jest niezasadna z uwagi na udzielenie informacji publicznej w żądanym zakresie, bowiem pismem z dnia [...] wysłanym Skarżącej listem poleconym, udzielono jej informacji stanowiącej odpowiedź na skierowane wnioski. Co prawda organ dopuścił się przekroczenia ustawowego terminu na udzielenie informacji, jednakże przekroczenie tego terminu było nieznaczne, a spowodowane koniecznością zebrania żądanych informacji. Było to utrudnione z uwagi na złożenie wniosku w okresie ograniczenia pracy szkoły z uwagi na akcję strajkową nauczycieli oraz z uwagi na zatrudnienie pracownika zajmującego się płacami w niepełnym wymiarze czasu pracy i koniecznością wykonania bieżących obowiązków pracowniczych. Zauważył, że było to pierwsze zapytanie skierowane do Szkoły w trybie dostępu do informacji publicznej, co miało także wpływ na termin udzielenia informacji. W tej sytuacji zarzut rażącego naruszenia prawa jest niezasadny. W dołączonych do odpowiedzi na skargę aktach sprawy znajduje się pismo p.o. Dyrektora Szkoły z dnia [...] nr [...] (doręczone skarżącej w dniu [...].), w którym w odpowiedzi na wniosek Skarżącej z dnia 15 kwietnia 2019 r. zawarta jest informacja, że w szkole zatrudnionych było [...] nauczycieli, w tym p.o. Dyrektora i [...] nauczycieli obecnie pozostających na urlopie zdrowotnym. Dodatek motywacyjny był przyznany na okres nie 3, a 5 miesięcy, tj. od stycznia do 31 maja. Wysokość przyznanego świadczenia wahała się od [...] zł do [...] zł. Nauczycielowi p.o. Dyrektora, nie zostało potrącone wynagrodzenie z tytułu wezwania pozwanego do Sądu Okręgowego w S.. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje: Sąd dokonał kontroli bezczynności podmiotu zobowiązanego do udzielenia informacji publicznej, w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm. dalej "p.p.s.a."). Przedmiotowa skarga dotyczy bezczynności p.o. Dyrektora Szkoły w sprawie udostępnienia Skarżącej informacji w zakresie wyszczególnienia miesięcznych kwot brutto dodatku motywacyjnego przyznanego nauczycielom ww. placówki (w okresie wskazanym we wniosku) oraz podania liczby nauczycieli, którym Dyrektor przyznał poszczególne miesięczne kwoty brutto dodatku motywacyjnego. Sądowa kontrola sprawy ma swoje oparcie w przepisach ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej, która w art. 1 ust. 1 stanowi, że każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu i ponownemu wykorzystaniu na zasadach i trybie w tej ustawie określonych. Zgodnie z art. 21 u.d.i.p., do skarg rozpatrywanych w postępowaniach o udostępnienie informacji publicznej stosuje się przepisy p.p.s.a., z uwzględnieniem różnic w terminach przekazania skargi z aktami przez organ oraz rozpoznania skargi przez sąd. Należy wyjaśnić, że zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 5 ww. ustawy, obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności m.in. podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów. Bez wątpienia szkoła jest podmiotem publicznym, wykonuje zadania publiczne w zakresie edukacji, jak również dysponuje majątkiem publicznym, stąd dyrektor takiej placówki jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej. Informacja dotycząca dodatku motywacyjnego przyznanego nauczycielom dotyczy informacji o wydatkach podmiotu publicznego na wynagrodzenia dla pracowników, a zatem wypełnia przesłanki informacji publicznej, o której mowa w art. 6 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p. Zgodnie z przepisami u.d.i.p. podmiot, do którego został skierowany wniosek o udzielenie informacji publicznej, może dokonać następujących działań: 1) udzielić informacji publicznej – jest to czynność materialno-techniczna, 2) udzielić w formie pisma (zawiadomienia) odpowiedzi, że wniosek nie znajduje podstawy w przepisach prawa, gdyż żądanie nie dotyczy informacji publicznej, organ nie jest w posiadaniu danej informacji lub obowiązuje inny tryb udostępniania informacji, 3) odmówić udostępnienia informacji publicznej lub umorzyć postępowanie administracyjne w drodze decyzji administracyjnej. Stosownie do art. 13 ust. 1 u.d.i.p., udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2. W okolicznościach sprawy niesporne jest, że w dniu 17 kwietnia 2019 r. skarżąca złożyła bezpośrednio w Szkole Podstawowej w K. wniosek z dnia 15 kwietnia 2019 r. w zakresie: 1. Wyszczególnienia miesięcznych kwot brutto dodatku motywacyjnego i okresu na jaki został przyznany, przez p.o. Dyrektora Szkoły, nauczycielom zatrudnionym w Szkole Podstawowej w K. . Zapytanie dotyczy okresu od 1 stycznia 2019 r. do 31 marca 2019 r. 2. Podania liczby nauczycieli, zatrudnionych w Szkole Podstawowej w K. , którym p.o. Dyrektora Szkoły, przyznał poszczególne miesięczne kwoty brutto w ramach dodatku motywacyjnego. Zapytanie dotyczyło okresu od 1 stycznia 2019 r. do 31 marca 2019 r. W dniu 16 maja 2019 r. skarżąca wystąpiła ze skargą na bezczynność Dyrektora Szkoły podnosząc, że Dyrektor nie udostępnił jej wnioskowanych informacji publicznych, nie powiadomił też o przyczynach zwłoki w tej sprawie. Z bezczynnością organu mamy do czynienia wówczas, gdy zobowiązany organ nie podejmuje czynności nakazanej prawem w przewidzianym terminie jak również, gdy udzielona odpowiedź nie wyczerpuje zakresu informacji, o którą zwrócił się wnioskodawca. Dla dopuszczalności skargi na bezczynność nie mają znaczenia powody, przez które określony akt nie został podjęty lub czynność dokonana, a w szczególności czy bezczynność została spowodowana zawinioną lub też niezawinioną opieszałością podmiotu. Takie więc względy podnoszone w odpowiedzi na skargę, jak konieczność zebrania żądanych informacji, ograniczenia w pracy szkoły, zatrudnienie pracownika zajmującego się płacami w niepełnym wymiarze czasu pracy, konieczność wykonywania bieżących obowiązków pracowniczych, nie mogą uzasadniać braku właściwej reakcji na wniosek o udostępnienie informacji publicznej. W przypadku kwestionowania bezczynności, Sąd ocenia skargę na moment jej wniesienia, niemniej zobowiązany jest uwzględnić również wszelkie okoliczności zaistniałe od tego zdarzenia do chwili orzekania. W ocenie Sądu, w niniejszej sprawie od dnia 2 maja 2019 r. do momentu wniesienia skargi tj. 16 maja 2019 r. p.o. Dyrektora Szkoły pozostawał bezczynny w sprawie rozpoznania wniosku skarżącej z dnia 15 kwietnia 2019 r. o udostępnienie informacji publicznej. W odpowiedzi na skargę zobowiązany sam przyznał, że wysyłając skarżącej odpowiedź dopuścił się przekroczenia ustawowego terminu do udzielenia informacji publicznej. Po wniesieniu skargi na bezczynność, p.o. Dyrektora Szkoły, przesłał Skarżącej listem poleconym pismo z dnia [...] w którym poinformował, że zatrudnionych jest w szkole [...] nauczycieli, w tym p.o. Dyrektora Szkoły. Dodatek motywacyjny został przyznany na okres 5 miesięcy, a jego wysokość wahała się w przedziale [...] zł - [...] zł. Z powyższego pisma wynika, iż organ, po wniesieniu skargi udzielił Skarżącej żądanej informacji w zakresie pytania zawartego w pkt 1 jej wniosku z dnia 15 kwietnia 2019 r. Nie jest to jednak pełna odpowiedź na wniosek Skarżącej z dnia 15 kwietnia 2019 r. Z jego treści wynika brak odpowiedzi w zakresie pytania określonego w pkt 2 ww. wniosku. P.o. Dyrektora Szkoły nie udzielił także informacji o ilości nauczycieli zatrudnionych w ww. placówce, którym przyznał miesięczne kwoty dodatku motywacyjnego w okresie żądanym przez Skarżącą. Zatem w zakresie pkt 2 ww. wniosku Dyrektor pozostaje nadal bezczynny i zobowiązany jest załatwić sprawę zgodnie z przepisami u.d.i.p. Należy zaznaczyć, iż stosownie do art. 149 § 1 p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na bezczynność organów lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1 – 4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji albo dokonania czynności, zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa, a ponadto stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.). Jak wynika z art. 149 § 2 p.p.s.a., sąd w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6. W świetle przytoczonych wyżej ustaleń należało częściowo uwzględnić skargę na bezczynność w zakresie udostępnienia informacji, o której mowa w pkt 2 wniosku Skarżącej z dnia 15 kwietnia 2019 r., zakreślił Dyrektorowi Szkoły termin 14-dniowy do rozpoznania tej części wniosku, liczony od dnia doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami postępowania administracyjnego, o czym Sąd orzekł jak w punkcie I sentencji wyroku, na podstawie art. 149 § 1 p.p.s.a. Jeżeli w toku postępowania sądowoadministracyjnego, przed dniem orzekania w sprawie ze skargi na bezczynność, organ administracji publicznej wydał akt lub dokonał czynności, chociażby z przekroczeniem ustawowych terminów, oznacza to, że organ nie pozostaje w stanie bezczynności i sąd nie może uwzględnić skargi na tzw. milczenie władzy. Nie może bowiem zobowiązać organu do określonego działania, które przed dniem orzekania zostało już podjęte. W takich przypadkach, zgodnie z art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a., sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, które z innych przyczyn stało się bezprzedmiotowe Kierując się częściowym załatwieniem wniosku skarżącej Sąd, działając na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w pkt II sentencji wyroku o umorzeniu postępowanie sądowego w części, w której organ udzielił skarżącej żądanej informacji. Jednocześnie Sąd, stosownie do art. 149 § 1a ww. ustawy stwierdził (pkt III sentencji wyroku), że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Dla uznania rażącego naruszenia nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych obowiązków, co dotyczy również terminów załatwienia sprawy. Przekroczenie terminu rozpoznania wniosku musi być nie tylko znaczne, lecz nieznajdujące żadnego usprawiedliwienia w okolicznościach prawnych lub faktycznych sprawy. W ocenie Sądu, taka sytuacja w niniejszej sprawie nie miała miejsca. Stan bezczynności nie przybrał cech lekceważącego traktowania Skarżącej i przepisów prawa, lecz wynikał z problemów organizacyjnych placówki szkolnej. Nie bez znaczenia jest również podnoszona w odpowiedzi na skargę okoliczność, iż było to pierwsze zapytanie w trybie dostępu do informacji publicznej skierowane do przedmiotowej jednostki. Mając na uwadze uznaniowy charakter środka w postaci wymierzenia organowi grzywny, a ponadto uznając, że nie znajduje potwierdzenia w tej sprawie stan kwalifikowanego naruszenia prawa wynikający z bezczynności, Sąd w pkt IV sentencji wyroku oddalił wniosek Skarżącej o zastosowania wobec zaskarżonego podmiotu środka prawnego, o którym mowa w art. 149 § 2 p.p.s.a. O kosztach postępowania zasądzonych na rzecz skarżącej, Sąd orzekł, jak w pkt V sentencji wyroku, w oparciu o art. 201 w zw. z art. 205 § 1 p.p.s.a.