II SAB/Sz 48/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Wiesław Drabik po rozpoznaniu w dniu 20 maja 2025 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi K. P. na bezczynność Dyrektora Aresztu Śledczego w Szczecinie w przedmiocie wydania zaświadczenia postanawia: odrzucić skargę K. P. (dalej jako: "skarżący") pismem z dnia 20 grudnia 2024 r. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie skargę na bezczynność Dyrektora Aresztu Śledczego w Szczecinie w przedmiocie wydania zaświadczenia. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału II Sądu z dnia 4 lutego 2025 r. skarżący został wezwany do wykazania czy przed wniesieniem skargi do Sądu wyczerpał środek zaskarżenia poprzez wniesienie ponaglenia do organu wyższego stopnia, za pośrednictwem organu prowadzącego postępowanie oraz do nadesłania kopii tego ponaglenia wraz z dowodem jego nadania (złożenia) – w terminie 7 dni, od dnia otrzymania niniejszego wezwania, pod rygorem uznania, że strona skarżąca nie wyczerpała środka zaskarżenia, co skutkować będzie odrzuceniem skargi, stosownie do art. 58 § 1 pkt 6 ustawy p.p.s.a. Odpowiadając na zobowiązanie Sądu skarżący w piśmie z dnia 10 marca 2025 r. wskazał, że ponaglenie złożył ustnie przed wychowawcą ZK Stargard. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu. Podnieść należy, że przed przystąpieniem do merytorycznego rozpoznania skargi sąd administracyjny obowiązany jest z urzędu badać, czy wniesienie skargi jest dopuszczalne. Negatywny wynik takiej kontroli skutkuje brakiem możliwości rozstrzygnięcia sporu i wydania w sprawie wyroku. Zgodnie z art. 52 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz.U. z 2024 r., poz. 935), dalej jako: "p.p.s.a", skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia, należy zaś rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie (art. 52 § 2 p.p.s.a.). Skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu (art. 53 § 2b p.p.s.a.). Z przywołanych wyżej przepisów wynika zatem, że niezbędnym warunkiem skutecznego zaskarżenia do sądu administracyjnego pasywności organu administracji publicznej (tj. bezczynności lub przewlekłości tegoż organu), jest uprzednie (tj. przed wniesieniem skargi) złożenie ponaglenia do właściwego organu, w trybie art. 37 Kodeksu postępowania administracyjnego Instytucja ponaglenia uregulowana jest w art. 37 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2024 poz. 572 ze zm., dalej jako: "k.p.a."), nie regulując odrębnie formy tego podania. Jedną z naczelnych zasad w k.p.a. jest jednak zasada pisemności (art. 14 k.p.a.). Ponadto, w myśl art. 63 § 1 zd. 1 k.p.a. podania (żądania, wyjaśnienia, odwołania, zażalenia) wnosi się na piśmie, za pomocą telefaksu lub ustnie do protokołu. Stosownie do § 3 tego przepisu podanie wniesione na piśmie albo ustnie do protokołu powinno być podpisane przez wnoszącego, a protokół ponadto przez pracownika, który go sporządził. Gdy podanie wnosi osoba, która nie może lub nie umie złożyć podpisu, podanie lub protokół podpisuje za nią inna osoba przez nią upoważniona, czyniąc o tym wzmiankę obok podpisu. Jak wynika z treści pisma skarżącego z dnia 10 marca 2025 r. złożyć miał on złożyć ponaglenie w formie ustnej. Oceniając powyższe należy stwierdzić, że samo ustne zwrócenie się strony do organu administracji publicznej z zapytaniem o stan własnej sprawy, nie może być kwalifikowane jako złożenie skutecznego ponaglenia w rozumieniu art. 37 § 1 k.p.a. Ponaglenie stanowi bowiem podanie (art. 63 k.p.a.), które winno spełniać określone prawem wymagania, w tym zawierać uzasadnienie (por. art. 37 § 2 k.p.a.), jak też winno zostać skierowanie (zasadniczo) do organu wyższego stopnia względem organu, któremu strona zarzuca bezczynność lub przewlekłość. Dopuszczając przy tym możliwość wniesienia ponaglenia w formie ustnej – nieodzowne jest sporządzenie z tej czynności protokołu (art. 67 § 2 pkt 1 k.p.a.), który - stosownie do art. 63 § 3 k.p.a. - winien zostać podpisany przez wnoszącego takie żądanie oraz przez pracownika organu, który protokół sporządził. W niniejszej sprawie nie ulega wątpliwości, że protokół z przyjęcia ustnie wniesionego podania (ponaglenia) nie został sporządzony, a nadto jest niewątpliwe, że skarżący nie wniósł ponaglenia w formie pisemnej. Aby skutecznie wnieść do sądu administracyjnego skargę na bezczynność organu, taką skargę musi poprzedzać ponaglenie. Mając powyższe na uwadze należało uznać, że skarżący przed wniesieniem skargi nie wyczerpał warunku, o którym mowa w art. 53 § 2b p.p.s.a. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 p.p.s.a., skarga jako niedopuszczalna podlega odrzuceniu, o czym Sąd orzekł jak sentencji.