II SAB/Sz 50/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk – Meder po rozpoznaniu w dniu 19 grudnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. T. na bezczynność Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w przedmiocie rozpoznania wniosku o przyznanie zasiłku celowego postanawia: odrzucić skargę; 2. przyznać adwokatowi Z. B. od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie kwotę [...], obejmującą należny podatek od towarów i usług, tytułem wynagrodzenia za zastępstwo prawne udzielone skarżącemu A. T. na zasadzie prawa pomocy. A. T. pismem z dnia [...] r. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę m.in. na bezczynność Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie , który w ocenie skarżącego nie przekazuje złożonych skarg do Samorządowego Kolegium Odwoławczego . W odpowiedzi na skargę Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie wyjaśnił, że A. T. w latach 2010 – 2013 złożył 8 odwołań od decyzji. Poza wskazanymi odwołaniami złożył 4 skargi: - złożona dnia [...] r. dotycząca niezadowolenia z wykonywanych czynności przez pracownika socjalnego – uznana za bezzasadną; - złożona dnia [...] r. i [...] r. dotycząca niezadowolenia z otrzymywanego wsparcia jak również na zakres prowadzonych czynności w formie wywiadu środowiskowego w miejscu zamieszkania – uznana za bezzasadną; - złożona dnia [...] r. dotycząca niezadowolenia z prowadzonego postępowania w zakresie pomocy na zakup kuchenki gazowej – uznana za bezzasadną; - złożona dnia [...] r. dotycząca krzywdzącego stosunku do A. T. a – uznana za bezzasadną. W ocenie organu przyznawana skarżącemu pomoc, uwzględnia jego zgłaszane potrzeby, możliwości finansowe Ośrodka oraz dochody wspólnie zamieszkujących członków rodziny. Zarządzeniem z dnia [...] r. Przewodniczący Wydziału II wezwał skarżącego do uzupełnienia braków formalnych skargi – poprzez sprecyzowanie na czym polega bezczynność Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w terminie 7 dni, od dnia otrzymania niniejszego wezwania pod rygorem odrzucenia skargi. W odpowiedzi na powyższe A. T. w piśmie z dnia [...] r. podniósł, że przesyła ostatnią decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. utrzymującą w mocy decyzję organu I instancji orzekającą o przyznaniu A. T. owi zasiłku celowego z przeznaczeniem na dofinansowanie do zakupu spodni, kurtki, adidasów i leków w kwocie [...] zł jednorazowo. Kolejnym zarządzeniem Sądu z dnia [...] r. skarżący został wezwany do usunięcia braku formalnego przedmiotowej skargi poprzez wskazanie sprawy, w załatwieniu której organ pozostaje w bezczynności, a także do wykazania, że przed wniesieniem skargi złożył zażalenie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego – w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi. Odpowiadając na powyższe zobowiązanie skarżący, w piśmie z dnia [...] r. podniósł, że bezczynność Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie polega na nie przekazywaniu jego skarg do Samorządowego Kolegium Odwoławczego . Rozpoznając wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy - referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym – postanowieniem z dnia 8 sierpnia 2013 r. ustanowił na rzecz skarżącego adwokata. Sąd zarządzeniem z dnia [...] r. wezwał wyznaczonego pełnomocnika – adwokata Z. B. do usunięcia braku formalnego skargi poprzez wskazanie jakiej sprawy dotyczy bezczynność Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie , a w sytuacji gdy bezczynność dotyczy sprawy z zakresu art. 3 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wówczas zobowiązano pełnomocnika do wykazania, że przed wniesieniem skargi na bezczynność skarżący złożył zażalenie stosownie do art. 37 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego – pod rygorem odrzucenia skargi. W odpowiedzi na wezwanie reprezentujący skarżącego pełnomocnik (w piśmie z dnia [...] r.) wskazał, że skarga na bezczynność Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie dotyczy sprawy nie rozpoznania wniosku skarżącego o przyznanie zasiłku celowego. W przedmiotowej zaś sprawie zostało złożone przez A. T. a zażalenie za pośrednictwem Dyrektora MOPR , do Samorządowego Kolegium Odwoławczego stosownie do art. 37 § 1 K.p.a., załączone do przedmiotowego pisma. W ocenie pełnomocnika ww. pismo mimo braku oznaczenia w prawidłowy sposób organ administracji publicznej powinien potraktować jako zażalenie A. T. a na bezczynność Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie . W dalszej części pisma pełnomocnik, powołując się na oświadczenie swojego mandanta wskazał, że skarżący dnia 24 października 2013 r. osobiście złożył w Biurze Podawczym Sądu pismo przewodnie wraz z dowodem nadania załączonego zażalenia na adres Dyrektora MOPR . Wobec oświadczenia pełnomocnika skarżącego zawartego w piśmie z dnia [...] r. zarządzeniem Sądu z dnia [...] r. wezwano adwokata Z. B. do jednoznacznego wskazania wniosku, którego Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie nie rozpoznał poprzez określenie jego daty oraz celu na jaki przedmiotowy zasiłek miał być przyznany, a ponadto do wykazania złożenia przedmiotowego wniosku w organie, a także w związku ze złożeniem przez skarżącego w Sądzie - 23 potwierdzeń nadania pism do organów do podania, które ze złożonych przez skarżącego w Sądzie dowodów nadania dotyczy zażalenia, o którym mowa w skierowanym do Sądu piśmie pełnomocnika z dnia [...] r. – zakreślając przy tym siedmiodniowy termin na wykonania zarządzenia pod rygorem odrzucenia skargi. W piśmie z dnia [...] r. stanowiącym odpowiedź na powyższe wezwanie pełnomocnik skarżącego podał, że skarga na bezczynność dotyczy nie rozpoznania wniosku skarżącego o przyznanie zasiłku celowego. Pełnomocnik powołując się na oświadczenie swojego mocodawcy podkreślił, że całość dokumentacji dotycząca sprawy, w tym wniosek skierowany do przedmiotowego organu został złożony do akt postępowania przygotowawczego prowadzonego przez Prokuratora Prokuratury Rejonowej pod sygn. akt [...] W tej sytuacji Sąd zwrócił się do podanej wyżej Prokuratury o wypożyczenie akt wskazanej sprawy, które zostały przekazane do Sądu w dniu [...] r. Na podstawie zarządzenia Sędziego sporządzono potwierdzone za zgodność kserokopie ze znajdujących się w aktach sprawy [...] dokumentów, w tym postanowienia z dnia [...] r. o odmowie wszczęcia śledztwa z wniosku A. T. a w sprawie mającego miejsce w latach 2010 – 2013 przekroczeń uprawnień przez funkcjonariuszy publicznych, urzędników ZUS poprzez wydawanie decyzji odmawiających A. T. owi przyznania renty; protokołu przesłuchania świadka A. T. a z dnia [...] r. – w którym skarżący wyraził swoje niezadowolenie z pracy MOPR , który zmienił mu wysokość zasiłku, a ponadto pisma A. T. a z dnia [...] r. zatytułowanego "skarga na MOPR ", w którym skarżący wyraził swoje niezadowolenia z wydawanych przez ten organ rozstrzygnięć, załączając przy tym dwie decyzje organu wydane w przedmiocie zasiłku celowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) zwanej w dalszej części ustawą: "P.p.s.a." – kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a powołanego artykułu. W świetle powyższego należy stwierdzić, że skarga na bezczynność jest dopuszczalna tylko w takich granicach w jakich służy skarga do sądu administracyjnego na decyzje, postanowienia oraz na akty i czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa i dotyczy sytuacji, w których organy administracji nie podejmują nakazanych prawem aktów lub czynności w sprawach indywidualnych. Mając powyższe na uwadze Sąd w pierwszej kolejności zobowiązany jest do zbadania dopuszczalności zaskarżenia bezczynności organu pod kątem istnienia przedmiotu skargi. W przedmiotowej sprawie A. T. wniósł skargę na bezczynność Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie , która po sprecyzowaniu, zdaniem skarżącego polegała na nie rozpoznaniu jego wniosku o przyznanie zasiłku celowego. Postępowanie w sprawie przyznania pomocy społecznej, w tym zasiłku celowego, zostało uregulowane w ustawie z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2013 r., poz. 182 ze zm.). W art. 102 ust. 1 powołanej ustawy została wyrażona ogólna zasada zgodnie z którą świadczenia z pomocy społecznej są udzielane na wniosek osoby zainteresowanej, jej przedstawiciela ustawowego albo innej osoby, za zgodą osoby zainteresowanej lub jej przedstawiciela ustawowego. Celem ustalenia istnienia przedmiotu skargi Sąd zarządzeniem z dnia [...] r. wezwał pełnomocnika skarżącego do jednoznacznego wskazania wniosku, którego skarżony organ nie rozpoznał poprzez określenie jego daty oraz celu na jaki miał być przyznany, a ponadto do wykazania złożenia przedmiotowego wniosku w organie. Pełnomocnik skarżącego w piśmie z dnia [...] r. oświadczył, że bezczynności organu upatruje w braku rozpoznania wniosku A. T. a o przyznanie zasiłku celowego, a który to wniosek wedle wskazania skarżącego miał znajdować się w aktach sprawy [...] prowadzonej przez Prokuraturę Rejonową . Analiza powołanych akt doprowadziła Sąd do przekonania o braku w nich wniosku, o którym mowa w piśmie pełnomocnika, a ze znajdujących się w tej sprawie dokumentów takich jak: protokół przesłuchania świadka z dnia [...] r. oraz pisma skarżącego z dnia [...] r. wynika, że wnioski skarżącego o przyznanie świadczeń z pomocy społecznej były rozpoznawane, a A. T. w powołanych dokumentach wyraża swoje niezadowolenie z negatywnych rozstrzygnięć organów, bądź kwestionuje wysokość przyznanej pomocy, podkreślając przy tym swoją trudną sytuację osobistą i finansową. W tych okolicznościach należy stwierdzić, że niezłożenie wniosku do Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie oznacza, że postępowanie nie zostało wszczęte, co w konsekwencji skutkuje brakiem przedmiotu zaskarżenia w zakresie bezczynności tego organu w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Mając na względzie okoliczność braku w aktach sprawy wniosku skarżącego o przyznanie zasiłku celowego należy stwierdzić, że Sąd nie może domniemywać istnienia przedmiotu sprawy, której załatwienia domaga się strona. Skoro reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika skarżący nie wykazał, że taki wniosek złożył do organu, zatem brak jest podstaw do uznania, iż postępowanie w sprawie przyznania konkretnego zasiłku celowego zostało wszczęte. Na marginesie odnosząc się do kwestii poprzedzenia przedmiotowej skargi na bezczynność zażaleniem do Kolegium, w ocenie Sądu, wskazane przez pełnomocnika pismo z dnia [...] r. nie może stanowić takiego rodzaju środka zaskarżenia już z racji daty jego sporządzenia, bowiem skarga do Sądu została złożona dnia [...] r., a pismo to opatrzone jest późniejszą datą, a ponadto wbrew przekonaniu pełnomocnika z treści powołanego pisma w żaden sposób nie wynika, że stanowi ono zażalenie na bezczynność organu, bowiem jest w nim jedynie kwestionowana wysokość pomocy udzielonej dla matki skarżącego. Zgodnie z treścią art. 58 § 1 pkt 6 ustawy P.p.s.a. Sąd odrzuca skargę, jeżeli z innych przyczyn, niż wymienione w pkt 1-5 tego artykułu, wniesienie skargi jest niedopuszczalne. Bezsprzecznie z niedopuszczalnością z innych przyczyn mamy do czynienia w przypadku braku przedmiotu zaskarżenia spowodowanego brakiem istnienia wniosku inicjującego postępowanie przed organem, któremu zarzucono bezczynność. W tym stanie rzeczy należało, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 oraz § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzec jak w pkt 1 postanowienia. W przedmiocie wynagrodzenia dla pełnomocnika skarżącego orzeczono stosownie do art. 250 powołanej ustawy.