II SAB/Sz 52/10
PostanowienieWSA w Szczecinie2010-12-22
Skład orzekający: Bożena Gonzalez Perea
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych może zostać uwzględniony, gdy skarżący nie przedłożył dokumentów potwierdzających jego rzeczywistą sytuację majątkową i rodziną, a z akt sprawy wynika, że posiada stałe dochody i majątek?Ratio decidendi
Prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych przysługuje osobie, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. W przypadku gdy oświadczenie o sytuacji majątkowej budzi wątpliwości, a strona nie przedłożyła wymaganych dokumentów potwierdzających jej stan majątkowy, a z akt sprawy wynika posiadanie stałych dochodów i majątku, wniosek o przyznanie prawa pomocy należy oddalić.Stan faktyczny
Skarżący J. C. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie skargi na bezczynność Prezesa Rady Ministrów. Oświadczył, że nie posiada majątku i utrzymuje się z renty, prowadząc gospodarstwo domowe z synem, na którego płaci alimenty. Organ wezwał go do przedłożenia dokumentów potwierdzających dochody, wydatki i sytuację rodzinną, których nie dostarczył. Z akt sprawy wynikało, że skarżący i jego żona są współwłaścicielami nieruchomości i mają stałe dochody.Rozstrzygnięcie
Odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Szczecinie Bożena Gonzalez Perea po rozpoznaniu w dniu 22 grudnia 2010 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku J. C. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie z Jego skargi na bezczynność Prezesa Rady Ministrów w przedmiocie wyłączenia organu administracji publicznej od załatwienia sprawy p o s t a n a w i a odmówić przyznania prawa pomocy
Postanowieniem z dnia [...] r. (doręczonym w dniu [...] r.) Wojewódzki Sąd Administracyjny w [...] przekazał Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w [...] do rozpoznania według właściwości skargę J. C. na bezczynność Prezesa Rady Ministrów w przedmiocie wyłączenia organu administracji publicznej od załatwienia sprawy.
W dniu [...] r. J. C. wniósł zażalenie na to postanowienie, a wezwany do uiszczenia wpisu sądowego od zażalenia w kwocie [...] zł, złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Uzasadniając wniosek na urzędowym formularzu PPF podał, że nie ma żadnego majątku ani oszczędności, utrzymuje się z renty inwalidzkiej w kwocie [...] zł brutto miesięcznie i prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z [...] synem na którego płaci alimenty w kwocie [...] zł miesięcznie.
Referendarz sądowy wezwaniem z dnia [...] r. zobowiązał skarżącego do przedłożenia, w terminie 7 dni, pod rygorem rozpoznania wniosku na podstawie akt sprawy:
- dowodów potwierdzających dochody uzyskane w okresie ostatnich trzech miesięcy (odcinki ZUS, kserokopia decyzji określającej wysokość renty),
- kserokopii wyroku zasądzającego alimenty oraz dowodów potwierdzających płacenie alimentów w okresie ostatnich trzech miesięcy,
- dowodów potwierdzających wydatki poniesione na utrzymanie mieszkania i inne niezbędne wydatki, z okresu ostatnich trzech miesięcy,
- odpisu zeznania podatkowego za ostatni rok podatkowy,
- dowodu potwierdzającego, że syn studiuje oraz czy otrzymuje stypendium (zaświadczenie z uczelni),
- zaświadczenia z właściwej do spraw opieki jednostki organizacyjnej gminy dotyczącego liczby osób pozostających w gospodarstwie domowym i korzystania z opieki społecznej w okresie ostatnich dwóch lat.
Wnioskodawca w odpowiedzi na wezwanie zażądał połączenia [...] jego spraw toczących się przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w [...] w celu łącznego rozpoznania wniosków o zwolnienie z kosztów sądowych. Dowodów określonych w wezwaniu J. C. nie przedłożył.
Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270), prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata lub radcy prawnego (§ 3).
Przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz.1270 ze zm.) następuje w sytuacji, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Zgodnie z art. 255 ustawy, jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego.
Skarżący oświadczył, że nie posiada żadnego majątku ani oszczędności, prowadzi gospodarstwo domowe z dorosłym synem, na którego jednocześnie płaci alimenty w kwocie [...] zł miesięcznie. Informacje te nie były wystarczające dla oceny zasadności złożonego wniosku, budziły ponadto wątpliwości co do ich prawdziwości, a J. C. nie przedłożył określonych w wezwaniu dokumentów źródłowych dotyczących Jego stanu majątkowego, dochodów i stanu rodzinnego. Ze znajdującej się w aktach administracyjnych decyzji SKO z dnia [...] r. wynika, że J. C. oraz jego żona B. C., zamieszkała pod tym samym adresem co skarżący, są współwłaścicielami niezabudowanej nieruchomości o pow. [...] m2, a także współużytkownikami gruntu o pow. [...] m2 i właścicielami posadowionego na tej nieruchomości garażu. Skarżący w złożonym wniosku oświadczył natomiast, że nie ma żadnego majątku. Z akt administracyjnych wynika także, że skarżący wielokrotnie zwracał się o pomoc z opieki społecznej, a następnie uniemożliwiał przeprowadzenie wywiadu środowiskowego w miejscu zamieszkania, po czym wnosił skargi do Sądu na decyzje odmawiające przyznania pomocy. Takie postępowanie skarżącego nie pozostaje bez znaczenia dla oceny wiarygodności jego oświadczenia o sytuacji majątkowej i rodzinnej. Z notatki służbowej sporządzonej w dniu [...] r. przez Dyrektora Ośrodka Pomocy Społecznej, znajdującej się w aktach administracyjnych wynika, że skarżący i jego żona wspólnie prowadzą gospodarstwo domowe, a ich sytuacja ekonomiczna jest dobra, ponieważ żona skarżącego pracuje w inspektoracie ZUS w [...], skarżący otrzymuje rentę, a oboje małżonkowie mają na utrzymaniu jednego syna.
Oświadczenie o sytuacji majątkowej złożone przez wnioskodawcę na urzędowym formularzu pozostaje w sprzeczności z dokumentami znajdującymi się w aktach sprawy, a skarżący nie przedłożył żadnych dowodów pozwalających na ocenę jego rzeczywistej sytuacji majątkowej i możliwości płatniczych. Jednocześnie z akt sprawy wynika, że wnioskodawca i jego żona uzyskują stałe dochody, posiadają własne mieszkanie, garaż oraz nieruchomość gruntową.
W tej sytuacji należy stwierdzić, że skarżący nie wykazał, iż nie jest w stanie ponieść koniecznych kosztów postępowania z własnych środków finansowych. Dlatego też, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło