II SAB/Sz 58/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz po rozpoznaniu w dniu 10 grudnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku B. W. o przyznanie kosztów sądowych w sprawie zakończonej wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 9 lipca 2015 r., sygn. akt II SAB/Sz 58/15 o umorzeniu postępowania sądowego ze skargi na bezczynność Burmistrza Gminy G. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej postanawia: zasądzić od Burmistrza Gminy G. na rzecz skarżącego B. W. kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Wyrokiem z dnia 9 lipca 2015 r., sygn. akt II SAB/Sz 58/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny umorzył postępowanie sądowe (pkt I wyroku) wywołane skargą B.W. na bezczynność Burmistrza Gminy G. w sprawie rozpatrzenia wniosku skarżącego z dnia 17 marca 2015 r. o udostępnienie informacji publicznej. Sąd stwierdził że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa (pkt II wyroku) oraz oddalił wniosek o wymierzenie organowi grzywny (pkt III wyroku). W punkcie IV wyroku, Sąd postanowił zasądzić od organu na rzecz skarżącego kwotę 50 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania. Skarżący wniósł zażalenie na postanowienie zawarte w pkt IV ww. wyroku w przedmiocie zwrotu kosztów postępowania zarzucając, że zostało wydane z naruszeniem art. 141 § 4, art. 201, art. 206 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Podniósł, że pomimo uiszczenia wpisu w wysokości 100 zł, zasądzono na jego rzecz zwrot tylko kwoty 50 zł, a więc połowę wpisu. Według skarżącego, uwzględnienie wpierw przez organ, a później przez Sąd, w całości jego skargi, wyklucza zastosowanie art. 206 ww. ustawy. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 25 listopada 2015 r., sygn. akt I OZ 1506/15, uchylił zaskarżone postanowienie z pkt IV wyroku z dnia 9 lipca 2015 r., podnosząc, że Sąd I instancji, nie podał dokładnie przepisu, na którym oparł się orzekając o zwrocie kosztów, bowiem przepis z art. 201 składa się z dwóch jednostek redakcyjnych. Przepis ten nie uzasadnia zasądzenia zwrotu kosztów sądowych w wysokości połowy uiszczonego wpisu od skargi. Niezbędnym jest więc ponowne rozstrzygnięcie sprawy w zakresie żądania skarżącego co do zasądzenia kosztów sądowych wraz ze wskazaniem podstawy prawnej i faktycznej tego rozstrzygnięcia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 190 w zw. z art. 197 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej "P.p.s.a."., sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Mając na względzie skutki postanowienia NSA z dnia 25 listopada 2015 r., Sąd zobligowany jest ponownie rozpoznać żądanie skarżącego o zwrot kosztów postępowania w sytuacji umorzenia postępowania sądowego, wobec jego bezprzedmiotowości. Zgodnie z art. 201 § 1 P.p.s.a., zwrot kosztów przysługuje skarżącemu od organu także w razie umorzenia postępowania z przyczyny określonej w art. 54 § 3 ustawy. Kierując się wskazaniami wynikających z treści uzasadnienia postanowienia NSA, ponownie rozpatrujący sprawę kosztów postępowania sądowego, Sąd stosownie do art. 201 § 1 zasądza na rzecz skarżącego od organu kwotę 50 zł tytułem zwrotu kosztów sądowych, na którą składa się połowa uiszczonego wpisu od skargi, uznając, że wystąpiła sytuacja określona w art. 206 P.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem, Sąd może w uzasadnionych przypadkach odstąpić od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania w całości lub w części, w szczególności jeżeli skarga została uwzględniona w części niewspółmiernej w stosunku do wartości przedmiotu sporu ustalonej w celu pobrania wpisu. Analiza cytowanego przepisu prowadzi do wniosku, iż na jego podstawie sąd administracyjny działa w sposób uznaniowy, dokonując na tle konkretnej sprawy oceny, czy występują w niej szczególnie uzasadnione względy pozwalające na odstąpienie od zasądzenia zwrotu kosztów w całości lub w części. W piśmiennictwie to rozwiązanie, wzorowane na art. 102 K.p.c., określane jest jako zasada słuszności (zob. H. Knysiak-Molczyk (w:) T. Woś (red.), H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Postępowanie..., 2004, s. 383–384) Jak wynika z akt sprawy, jej zakończenie poprzez umorzenie postępowania sądowego, spowodowane było niemożliwością zobowiązania organu do podjęcia czynności, która została dokonana przez rozpoznaniem skargi na bezczynność. Skarżący uiścił tytułem skargi wpis sądowy w wysokości 100 zł. W uzasadnieniu wyroku z dnia 9 lipca 2015 r. Sąd wskazał, że w prowadzonym przez organ rejestrze nie było wszystkich informacji wnioskowanych przez skarżącego, a rejestr ten będzie uzupełniony i udostępniony wnioskodawcy do 21 kwietnia 2015 r., o czym skarżący został poinformowany już w piśmie z dnia 7 kwietnia 2015 r., a reakcja organu mieściła się w terminie, o jakim mowa w art. 13 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Nie mniej jednak w momencie wniesienia skargi organ faktycznie pozostawał bezczynny w sprawie udzielenia żądanej informacji publicznej. Skarżący informację tę uzyskał w dniu 21 kwietnia 2015 r. przed rozpoznaniem skargi, co sam przyznał i zmodyfikował pierwszy z wniosków skargi, wnosząc o umorzenie postępowania sądowego w zakresie bezczynności. Skarżący nie kwestionował powyższych faktów. Wyrok Sądu z dnia 9 lipca 2015 r. jest prawomocny. W odpowiedzi na skargę organ podnosił, że wniosek skarżącego o udostępnienie informacji publicznej wpłynął w dniu 24 marca 2015 r. na platformę usług administracji publicznej obsługiwanej przez elektroniczny system obiegu dokumentów. Wniosek skarżącego nie wpłynął na główną i podstawową skrzynkę podawczą ESP urzędu (istniejącą od 2010 r.), lecz na inną "skrytkę ESP", założoną później przez Ministerstwo Administracji i Cyfryzacji, o której skarżony organ nie został w żaden sposób zawiadomiony. Aby uniknąć podobnych sytuacji w przyszłości, na stronie internetowej umieszczono stosowny komunikat o korzystaniu z domyślnego podstawowego adresu skrytki. Skarżący ze swej strony nie podjął żadnych działań zmierzających do ustalenia czy jego wniosek wpłynął do organu, czy został nadany mu bieg. W świetle powyższego przyczyną ustania stanu bezczynności była – zdaniem Sądu – realizacja brakującej części informacji publicznej, tj. przedmiotu umów (ich treści) zawieranych przez Gminę, których organ nie był w stanie udostępnić niezwłocznie, a stosowne działania organ podjął w momencie powzięcia wiedzy o złożeniu przedmiotowego wniosku. Organ wyjaśnił skarżącemu dlaczego żądana informacja nie mogła być udzielona w pełnym zakresie, co świadczy o tym, że organ nie lekceważył żądania skarżącego i czynił starania aby stan bezczynności nie powstał. Przy tym jak wynika z uzasadnienia wyroku z dnia 9 lipca 2015 r., Sąd nie mógł zobowiązać organu do załatwienia sprawy, gdyż przestał istnieć przedmiot sporu, tak więc umorzenie postępowania sądowego, nie mogło wynikać, jak uznaje skarżący, z uwzględnienia skargi przez Sąd. Należy także wziąć pod uwagę, że zgodnie z ww. wyrokiem, za nieuzasadniony Sąd uznał wniosek z pkt 3 skargi o stwierdzenie, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, jaki i niezasadny okazał się wniosek z pkt 4 skargi o wymierzenie organowi grzywny. Wobec wskazanych faktów mających miejsce przed wszczęciem postępowania sądowego, jak i zaistniałych w toku tego postępowania, skarga B.W. w sposób niewspółmierny przyczyniła się do ustania stanu bezczynności organu w przedmiocie udzielenia informacji publicznej na wniosek z dnia 17 marca 2015 r., a ponadto żądania wynikające z pkt 3 i 4 skargi nie zostały przez Sąd uwzględnione, co w świetle zasady słuszności orzekania o kosztach postępowania, miało wpływ na wysokość zasądzonych skarżącemu kosztów sądowych w kwocie 50 zł. Z tej przyczyny, Sąd orzekł jak na wstępie na podstawie art. 201 § 1 i art. 205 § 1 w związku z art. 206 i art. 209 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.