II SAB/Sz 58/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Wojciechowska, Sędziowie Sędzia WSA Jolanta Kwiecińska (spr.),, Sędzia WSA Bolesław Stachura, , po rozpoznaniu w Wydziale II w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 4 lipca 2018 r. sprawy ze skargi S. w J. na bezczynność Powiatowego Lekarza Weterynarii w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej 1. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania Powiatowego Lekarza Weterynarii do rozpoznania wniosku S. w J. z dnia 18 grudnia 2017 r., 2. stwierdza, że Powiatowy Lekarz Weterynarii dopuścił się bezczynności, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, 3. zasądza od Powiatowego Lekarza Weterynarii na rzecz skarżącego S. w J. kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego, 4. nakazuje ściągnąć od Powiatowego Lekarza Weterynarii na rzecz Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie kwotę 100 (sto) złotych tytułem nieuiszczonego wpisu sądowego. Stowarzyszenie Obrona Zwierząt z siedzibą w J. (dalej: "Strona" lub "Skarżący") zaskarżyło do sądu administracyjnego bezczynność Lekarz Weterynarii w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej na wniosek Strony z 18 grudnia 2017 r., co w ocenie Strony stanowi naruszenie przepisów art. 61 ust. 1 i 2 Konstytucji RP oraz art. 1 ust. 1 w zw. z art. 10 ust. 1, art. 13 oraz art. 16 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2016.1764 j.t. ze zm.; dalej: "u.d.i.p."). W uzasadnieniu skargi Strona podniosła, że od lat uczestniczy w projekcie polegającym na badaniu problemu bezdomności zwierząt w jego wymiarze publicznym. W ramach tego projektu prowadzony jest monitoring działalności schronisk dla bezdomnych zwierząt oraz polityki gmin i urzędów. Uzyskana w ten sposób informacja z całego kraju udostępniana jest następnie szerokiej publiczności pod adresem http://www.boz.org.pl/monitor. W ramach powyższego, 18 grudnia 2017 r. Strona złożyła drogą elektroniczną — za pośrednictwem ePUAP - do Lekarz Weterynarii wniosek o udostępnienie informacji publicznej w zakresie treści i postaci raportu z wizytacji schroniska dla zwierząt w M. z 2016 r. Doręczenie wniosku potwierdzone zostało Urzędowym Poświadczeniem Przedłożenia (UPP). Jednak pomimo upływu ustawowych terminów do udzielenia odpowiedzi, określonych przez art. 13 ust. 1 u.d.i.p., do dnia złożenia przedmiotowej skargi podmiot obowiązany nie udostępnił wnioskowanej informacji publicznej, nie powiadomił Strony o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, ani też nie wydał w tym przedmiocie decyzji odmownej. Strona podkreśliła, że przy wysyłaniu ww. wniosku o udostępnienie informacji publicznej skorzystano z Elektronicznej Platformy Usług Administracji Publicznej (ePUAP), specjalnie dedykowanej komunikacji obywateli z jednostkami administracji publicznej, która umożliwia składanie pism elektronicznych ze skutkiem prawnym bez konieczności stosowania podpisu kwalifikowanego (Profil Zaufany). Strona uzyskała urzędowe poświadczenie przedłożenia (UPP). Wskazano na koniec, że w przedmiotowej sprawie organ obowiązany, ignorując przepisy prawa i orzecznictwo sądowoadministracyjne, nie udostępnił wnioskowanej informacji, uchylając się jednocześnie od wydania decyzji, o której mowa w art. 16 ust. 1 u.d.i.p., w której uzasadniłby swoje stanowisko. Zdaniem Strony, z uwagi na powyższe skarga na bezczynność jest konieczna i usprawiedliwiona. Na tej podstawie Skarżący wniósł o zobowiązanie organu do rozpatrzenia ww. wniosku z 18 grudnia 2017 r., a ponadto o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę organ przyznał, że rzeczywiście nie odpowiedział w wyznaczonym terminie na ww. wniosek Skarżącego. Odpowiedzi udzielił natomiast w dniu 29 marca 2018 r. Jak wskazał organ zwłoka w udzieleniu Skarżącemu informacji zgodnie z ww. wnioskiem spowodowana została tym, że zawiodła obsługa systemu informatycznego w czasie zmiany siedziby inspektoratu, która miała miejsce w listopadzie i grudniu 2017 r. i wniosek o udostępnienie informacji publicznej nie został zauważony. Do pisma organ dołączył skargę z dokumentacją, informację z e-Puap o wysłaniu odpowiedzi na ww. wniosek z dnia 18 grudnia 2017 r. do Skarżącego, informację e-mail o wysłaniu odpowiedzi tą drogą. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U.2017.2188 j.t. ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2017.1369 j.t. ze zm., dalej: "P.p.s.a.") kontrola działalności administracji publicznej przez sądy obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1–4 P.p.s.a. Wyjaśnić w tym miejscu należy, że skarga do sądu administracyjnego na bezczynność organu w przedmiocie informacji publicznej nie musi być poprzedzona żadnym środkiem zaskarżenia na drodze administracyjnej, ponieważ zgodnie z art. 16 ust. 1 i 2 u.d.i.p., przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego stosuje się jedynie do decyzji o odmowie udzielenia informacji publicznej, a zatem Kodeks nie ma zastosowania do pozostałych czynności podejmowanych w trybie ustawy, które mają charakter czynności materialno-technicznych z zakresu administracji publicznej w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a. Skarga na bezczynność w zakresie udzielenia informacji publicznej jest opuszczalna bez wzywania do usunięcia naruszenia prawa w trybie art. 52 § 3 P.p.s.a. (por. wyrok NSA z dnia 24 maja 2006 r., I OSK 601/05). Skarga na bezczynność może być skutecznie wniesiona aż do chwili ustania stanu bezczynności, tj. do chwili załatwienia sprawy przez organ administracji publicznej poprzez wydanie decyzji, postanowienia albo innego aktu lub podjęcie czynności (por. wyrok NSA z 29.04.2011 r., I FSK 249/10; wyrok WSA z 27.10.2011 r., II SAB/Po 60/11). Uznając, że niniejsza skarga jest dopuszczalna stwierdzić należy, iż jej przedmiotem jest bezczynność Lekarz Weterynarii w zakresie rozpatrzenia wniosku Skarżącego o udostępnienie informacji publicznej sformułowanego we wniosku z 18 grudnia 2017 r. W przypadku skarg na bezczynność kontroli sądu poddawany jest brak aktu lub czynności w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w określonej formie i w określonym przez prawo terminie. Dla dopuszczalności skargi na bezczynność nie mają znaczenia powody, dla jakich akt nie został podjęty lub czynność nie została dokonana, jak również to, czy bezczynność organu spowodowana została zawinioną, czy niezawinioną opieszałością organu. W sprawach o udostępnienie informacji publicznej skarga na bezczynność przysługuje nie tylko w przypadku faktycznej bierności podmiotu zobowiązanego do udzielenia informacji, ale również w sytuacji, gdy podmiot ten stwierdza, że żądana informacja nie stanowi informacji publicznej lub nie podlega udostępnieniu. W dalszej kolejności, należało przede wszystkim wyjaśnić czy informacja, o której udostępnienie wystąpił Skarżący stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy, a podmiot, do którego o udzielenie informacji zwrócił się Skarżący, jest podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej. W rozpoznawanej sprawie jest niewątpliwe i niekwestionowane przez organ, że żądana przez Skarżącego informacja, dotycząca treści i postaci raportu z wizytacji schroniska dla zwierząt w M. z 2016 r., stanowi informację publiczną w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p. Równie niesporne jest, że organ nie udostępnił żądanej informacji w terminie wskazanym w art. 13 ust. 1 u.d.i.p. oraz, że informacja ta została udostępniona we wskazanej we wniosku formie (na e-Puap) oraz drogą e-mailową w terminie 14 dni od otrzymania skargi przez organ administracji (tj. 29 marca 2018 r.). Jak wynika z akt sprawy dokument został odczytany przez Skarżącego (k.12 akt sądowych). Skarżący zaś faktu otrzymania ww. odpowiedzi nie kwestionuje. Powyższe wskazuje, że organ w dacie wniesienia skargi pozostawał w bezczynności, bowiem nie załatwił ww. wniosku Skarżącego z dnia 18 grudnia 2017 r. w ustawowym terminie, którą to okoliczność organ przyznał w odpowiedzi na skargę. Jednocześnie, w ocenie Sądu, nie była to bezczynność, mająca charakter rażącego naruszenia prawa, bowiem po wniesieniu skargi informacja publiczna została udostępniona Skarżącemu, zaś uchybienie terminu spowodowane było wyłącznie problemami organizacyjnymi w zakresie obiegu korespondencji elektronicznej, leżącymi po stronie organu administracji (w związku ze zmianą siedziby). Przeoczenie przez organ ww. wniosku z dnia 18 grudnia 2017 r., w ocenie Sądu, nie wskazuje zatem na złą wolę organu, który po otrzymaniu skargi wraz z wnioskiem udzielił żądanej informacji i przesłał Skarżącemu wnioskowane dokumenty. Ponadto Skarżący nie kwestionuje treści uzyskanej odpowiedzi. Te okoliczności, w ocenie Sądu, wykluczają możliwość uznania uchybienia terminowi do udostępnienia żądanej informacji publicznej, za rażące naruszenie prawa. W tym miejscu podkreślić należy, że w obecnym stanie prawnym rozpoznanie skargi na bezczynność organu, na podstawie art. 149 § 1 P.p.s.a., polega nie tylko na zobowiązaniu organu do podjęcia określonych prawem działań. Załatwienie przez organ wniosku strony w toku postępowania sądowego, tj. po wniesieniu skargi, nie zwalnia sądu administracyjnego z obowiązku zbadania, czy bezczynność, której dopuścił się organ, miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a P.p.s.a.). W takiej sytuacji umorzenie postępowania sądowego może dotyczyć jedynie zobowiązania organu do dokonania czynności względnie wydania aktu, ponieważ tylko w tym zakresie postępowanie to stało się bezprzedmiotowe w rozumieniu art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a. (uchwała 7 sędziów NSA z dnia 26 listopada 2008 r., I OPS 6/08, ONSAiWSA z 2009 r., z. 4, poz. 63). Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 149 § 1a w zw. z § 1 pkt 3 P.p.s.a., orzekł wyłącznie o stwierdzeniu, że bezczynność organu miała miejsce bez rażącego naruszenia prawa (pkt 2 wyroku), albowiem samo uchybienie terminowi, o którym mowa w art. 13 u.d.i.p. nie przesądza jeszcze o rażącym charakterze bezczynności. W rozpoznawanej sprawie podmiot zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej wprawdzie naruszył termin ustawowy do załatwienia ww. wniosku Skarżącego z dnia 18 grudnia 2017 r., jednakże wskazane naruszenie miało charakter nieumyślny i wynikało z mylnego przekonania organu, że w ogóle nie otrzymał takiego wniosku. Tymczasem wniosek ten został doręczony organowi, co potwierdza jednoznacznie UPP, ale przez przeoczenie związane z przeprowadzką organu nie został odczytany. Niestety winę za to ponosi wyłącznie organ, bowiem skutków wadliwej organizacji obiegu korespondencji elektronicznej nie można przerzucać na Skarżącego. Sąd wskazuje jednocześnie, że gdy tylko organ dostrzegł swoją pomyłkę, to bez zbędnej zwłoki udzielił Skarżącemu odpowiedzi na ww. wniosek o udostepnienie informacji publicznej. Dlatego też Sąd, na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a, umorzył postępowanie w zakresie zobowiązania organu do załatwienia ww. wniosku Skarżącego (pkt 1 wyroku). O kosztach postępowania Sąd orzekł w pkt 3 wyroku, na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 i art. 209 P.p.s.a., zasądzając na rzecz Skarżącego ich zwrot od organu w kwocie równej wynagrodzeniu pełnomocnika, będącego adwokatem, ustalonemu na podstawie § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U.2015 r.1800 ze zm.) na kwotę [...]zł. Rozstrzygnięcie w pkt 4 sentencji wyroku zapadło na podstawie art. 223 § 2 P.p.s.a., z uwagi na to, że Skarżący nie został obciążony kosztami wpisu sądowego, Sąd nakazał ściągnąć te koszty bezpośrednio od organu. Przywołane powyżej orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Naczelnego Sądu Administracyjnego - [...]