II SAB/Sz 59/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Bukowiecka-Kleczaj (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Maria Mysiak,, Sędzia NSA Danuta Strzelecka-Kuligowska, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 25 sierpnia 2016 r. sprawy ze skargi J. M. – F. na bezczynność Zakładu Wodociągów i Kanalizacji Spółki z o.o. w M. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej I. umarza postępowanie sądowe, II. stwierdza, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, III. zasądza od Zakładu Wodociągów i Kanalizacji Spółki z o.o. w M. na rzecz skarżącej J. M. – F. kwotę [...] ([...]) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania. Wnioskiem z dnia 13 grudnia 2015 r. J. M. – F. zwróciła się do Z. o udzielenie informacji publicznej w postaci treści decyzji wydanych na rzecz tej Spółki na podstawie art. 124 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami – w 2014 r. Powyższa informacja miała zostać udostępniona w postaci plików PDF lub plików graficznych na adres mailowy wskazany przez wnioskodawczynię. Pismem z dnia 29 marca 2016 r. J. M. – F. złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie skargę na bezczynność Z. w przedmiocie dostępu do informacji publicznej. W uzasadnieniu skargi podniosła, że wymieniona Spółka – pomimo upływu 14-dniowego terminu, określonego w art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - nie rozpoznała jej wniosku ani nie poinformowała o ewentualnych przyczynach opóźnienia w przesłaniu informacji. W ocenie skarżącej, Spółka jest zobowiązana do informacji publicznej, ponieważ wykonuje zadania publiczne jako przedsiębiorstwo wodno-kanalizacyjne. Dodatkowo, jedynym wspólnikiem Spółki jest Gmina M. Zdaniem skarżącej, żądana przez nią informacja stanowi informację publiczną. Zakresem tego pojęcia objęta jest bowiem m.in. treść decyzji administracyjnych, a to na podstawie art. 6 ust 1 pkt 4 lit. a tiret pierwsze ustawy o dostępie do informacji publicznej. J. M. – F. wniosła o zobowiązanie Z. do rozpatrzenia wniosku skarżącej z dnia 13 grudnia 2015 r. o udzielenie informacji publicznej w terminie 14 dni od otrzymania odpisu prawomocnego wyroku, a nadto o stwierdzenie, że Spółka dopuściła się bezczynności a także, że bezczynność Spółki nie nastąpiła z rażącym naruszeniem prawa jak również zasądzenie od Spółki kosztów zastępstwa procesowego i uiszczonej przez skarżącą opłaty skarbowej od pełnomocnictwa w wysokości 17 zł. W odpowiedzi na skargę, Z. wniosła o jej oddalenie, wskazując, że nie jest i nigdy nie była w posiadaniu żądanej informacji. Zaznaczyła, że sieci wodno-kanalizacyjne na terenie Gminy M. stanowią własność tej Gminy, zaś Zakład jest jedynie dzierżawcą tych urządzeń. Tym samym Z. nigdy nie była adresatem decyzji, o których mowa w art. 124 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Spółka podniosła, że jej zdaniem, żaden przepis prawa nie nakłada na nią obowiązku udzielenia wnioskodawcy jakiejkolwiek odpowiedzi w sytuacji gdy informacje żądane przez wnioskodawcę nie są w jej posiadaniu. Jednocześnie Spółka nadmieniła, że udzieliła skarżącej odpowiedzi na wniosek w drodze wiadomości e-mail na wskazany we wniosku adres poczty elektronicznej, informując, iż nie jest w posiadaniu informacji, której dotyczy wniosek. Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1647 ze zm.), kontrola sądowa zaskarżonych aktów administracyjnych, czynności oraz bezczynności organów sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), sąd rozstrzygając w granicach danej sprawy, nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w skardze podstawą prawną. W rozpatrywanej sprawie skarżąca zarzuciła Z. bezczynność w przedmiocie rozpoznania jej wniosku z dnia 13 grudnia 2015 r. o udostępnienie informacji publicznej. Wniosek ten dotyczył informacji w postaci treści decyzji wydanych na rzecz Spółki na podstawie art. 124 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami – w 2014 r. Sądowa kontrola w tym zakresie ma swoje oparcie w przepisach ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2015, poz. 2058 ze zm.). W myśl art. 1 ust. 1 cytowanej ustawy, każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu i ponownemu wykorzystywaniu na zasadach i w trybie określonych w ustawie. Podmiot, do którego został złożony wniosek o udostępnienie informacji publicznej, powinien udostępnić tę informację w formie czynności materialnotechnicznej (art. 10 ustawy), albo odmówić jej udostępnienia decyzją (art. 16 ust. 1 ustawy). Możliwe jest również umorzenie postępowania poprzez wydanie decyzji w myśl art. 16 ust. 1 w związku z art. 14 ust. 2 ustawy. Pozostawanie w bezczynności przez podmiot zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej, oznacza niepodjęcie przez ten podmiot, we wskazanym w art. 13 ww. ustawy terminie, stosownych czynności, tj. nieudostępnienie informacji, ani niewydanie decyzji o odmowie jej udzielenia (por. wyrok NSA z dnia 24 maja 2006 r., sygn. akt I OSK 601/05, LEX nr 236545). Zgodnie z treścią art. 13 cytowanej ustawy, udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2 tej ustawy. Jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku (art. 13 ust. 2 ustawy). Z bezczynnością mamy zatem do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ (podmiot zobowiązany) nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie ale – mimo istnienia ustawowego obowiązku – nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu bądź nie podjął stosownej czynności. Bez znaczenia pozostaje przy tym z jakich powodów określony akt nie został podjęty lub czynność nie została dokonana, w tym czy bezczynność była spowodowana zawinioną lub niezawinioną opieszałością organu, czy też wiąże się z przeświadczeniem organu, że stosowny akt lub czynność w ogóle nie powinna zostać dokonana. W myśl art. 4 ust. 1 ustawy, podmiotami zobowiązanymi do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności: organy władzy publicznej, organy samorządów gospodarczych i zawodowych, podmioty reprezentujące zgodnie z odrębnymi przepisami Skarb Państwa, podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego, podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów. W świetle powyższego przepisu Z. bez wątpienia należy do podmiotów zobowiązanych do udzielenia informacji publicznej. Wymieniona Spółka jest bowiem spółką prawa handlowego, której wspólnikiem wymienionym w KRS jest Gmina M. Spółka powołana w celu realizacji zadań z zakresu użyteczności publicznej jest zatem podmiotem, o którym mowa w art. 4 ust. 1 pkt 5 ustawy. Nie budzi bowiem wątpliwości, że wykonuje ona zadania publiczne (m.in. w zakresie poboru, uzdatniania i dostarczania wody oraz odprowadzania ścieków). Należy zaznaczyć, że między stronami nie było sporu co do charakteru żądanej przez skarżącą informacji, zatem należało przyjąć, że skierowany do Spółki wniosek dotyczy informacji o sprawach publicznych i skierowany został do podmiotu zobowiązanego do jej udzielenia. Z akt sprawy wynika, że w dacie wniesienia skargi Spółka pozostawała w bezczynności, ponieważ w przepisanym w ustawie o dostępie do informacji publicznej terminie nie udostępniła wnioskodawczyni żądanej informacji publicznej ani też nie odmówił jej udostępnienia, jak również nie poinformowała, że taką informacją nie dysponuje. Niemniej po otrzymaniu skargi Spółka w dniu 28 kwietnia 2016 r. przesłała skarżącej stosowną odpowiedź na wniosek. W tym stanie rzeczy należało uznać, że skarga na moment jej wniesienia była uzasadniona w świetle art. 13 ww. ustawy o dostępie do informacji publicznej, gdyż Z. nie podjęła oczekiwanej przez stronę czynności materialno - technicznej (nie udzieliła żądanej informacji), ani też nie podjęła decyzji odmownej, jak również nie poinformowała, że taką informacją nie dysponuje. Należało też uznać, że na dzień orzekania przez Sąd Spółka udzieliła stosownej odpowiedzi na wniosek. W takiej sytuacji Sąd nie jest uprawniony do wydania wyroku zobowiązującego Spółkę do rozpatrzenia wniosku, bowiem w dniu orzekania zarzucana w skardze bezczynność już nie występuje. Zgodnie z art. 149 § 1 ww. ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a tej ustawy, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. W myśl tej regulacji, Sąd nie jest uprawniony do prowadzenia postępowania w kierunku wydania wyroku zobowiązującego organ do rozpatrzenia wniosku, jeżeli w dniu orzekania zarzucana w skardze bezczynność już nie zachodzi, gdyż organ podjął stosowną decyzję, jak to miało miejsce w rozpoznawanej sprawie. W takiej sytuacji postępowanie sądowe wszczęte skargą na bezczynność staje się bezprzedmiotowe i podlega umorzeniu na podstawie art. 161 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Jednocześnie na podstawie art. 149 § 1a ww. ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W świetle tego przepisu, Sąd nie stwierdził, by istniejąca w chwili skierowania skargi bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, zważywszy na okoliczności sprawy, w tym fakt, że Spółka w istocie nie dysponowała żądaną informacją, zaś skarżąca nie domagała się stwierdzenia bezczynności z takim naruszeniem prawa. Z uwagi na to, że udzielenie żądanej informacji nastąpiło dopiero po wniesieniu do Sądu skargi na bezczynność organu, zasadnym było zasądzenie na rzecz skarżącej na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 ww. ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym od Z. na rzecz skarżącej kwoty [...] zł, tytułem zwrotu kosztów postępowania.