II SAB/Sz 59/18
PostanowienieWSA w Szczecinie2018-06-11
Skład orzekający: Iwona Golec
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Skarżąca, mająca na utrzymaniu siedmioro dzieci i otrzymująca jedynie świadczenia socjalne, może zostać zwolniona od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym?Ratio decidendi
Skarżąca, która utrzymuje siedmioro dzieci i której jedynym źródłem dochodu są świadczenia socjalne, wykazuje trudną sytuację materialną uzasadniającą zwolnienie od kosztów sądowych. Udzielenie prawa pomocy jest gwarancją konstytucyjnego prawa do sądu dla osób w wyjątkowo trudnej sytuacji finansowej.Stan faktyczny
Skarżąca złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, w związku ze skargą na bezczynność organu. Uzasadniając wniosek, podała, że utrzymuje siedmioro dzieci, a jej dochody pochodzą wyłącznie ze świadczeń wychowawczych i zasiłków rodzinnych. Wskazała również na zadłużenie, koszty utrzymania mieszkania i inne zobowiązania. Złożyła dodatkowo dokumenty dotyczące sytuacji finansowej i rodzinnej, w tym zeznania podatkowe i wyciągi z rachunków bankowych.Rozstrzygnięcie
Zwolniono Skarżącą od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. [...] II SAB/Sz 59/18 P O S T A N O W I E N I E Dnia 11 czerwca 2018 r. Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie -Iwona Golec po rozpoznaniu w dniu 11 czerwca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. F. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie z jej skargi na bezczynność Inspektor Sanitarny p o s t a n a w i a: zwolnić Skarżącą od kosztów sądowych.
Sygn. akt II SAB/Sz [...]
U Z A S A D N I E N I E
A. F. w odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi w wysokości [...] zł, złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
W uzasadnieniu wniosku Skarżąca podniosła, że nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Z uzasadnienia wniosku wynikało, że Skarżąca ma na utrzymaniu siedmioro dzieci w wieku od 15 lat do 1 roku życia; źródłem utrzymania rodziny są świadczenia wychowawcze i zasiłki rodzinne na dzieci w łącznej wysokości [...] zł. Skarżąca nie otrzymuje żadnych świadczeń. Wskazała dodatkowo na zadłużenie w banku w wysokości [...] zł, ponoszone koszty wynajmu mieszkania i innych opłat związanych z jego utrzymaniem w wysokości [...] zł oraz inne zobowiązania stałe w wysokości [...] zł miesięcznie.
Nie wykazała majątku, oszczędności ani wartościowych przedmiotów.
W odpowiedzi na wezwanie Skarżąca oświadczyła, że od czerwca 2016 r. nie prowadzi z mężem wspólnego gospodarstwa domowego, pozostaje z mężem w faktycznej separacji, aktualnie przed Sądem Okręgowym w K. zawisła sprawa w przedmiocie orzeczenia separacji. Skarżąca oświadczyła, że nie ma wglądu do rachunków i dochodów męża. Podkreśliła, że utrzymuje się z zasiłku wychowawczego, zasiłku rodzinnego i zasiłku alimentacyjnego.
Dodatkowo Skarżąca nadesłała:
- kopię zeznania podatkowego Skarżącej i męża - [...] za 2016 rok z zadeklarowanym dochodem męża skarżącej z pozarolniczej działalności gospodarczej w wysokości [...] zł (przychód [...] zł koszty [...] zł ),
- kopię zeznania podatkowego Skarżącej [...] za 2017 r. z zadeklarowanym przychodem z pozarolniczej działalności gospodarczej (twórcza działalność artystyczna i literacka) [...] zł i kosztami [...] zł,
- wyciągi z rachunków bankowych Skarżącej od 6 lutego do 4 maja 2018 r.
Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje.
Instytucja prawa pomocy stanowi jedną z gwarancji realizacji konstytucyjnej zasady prawa do sądu. Umożliwia ona dostęp do sądu podmiotom, które nie są
w stanie samodzielnie pokryć kosztów związanych z prowadzeniem postępowania sądowego.
Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym ma też charakter wyjątkowy. Stosowane jest wobec osób o bardzo trudnej sytuacji materialnej. Stanowi odstępstwo zarówno od ogólnej zasady przewidzianej w art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017r., poz. 1369, ze zm., dalej zwana: "p.p.s.a."), zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie jak i od konstytucyjnego obowiązku ponoszenia danin publicznych wynikającego z art. 84 Konstytucji RP. Instytucja ta stanowi jednocześnie formę dofinansowania strony skarżącej z budżetu państwa, przez co stosowanie jej powinno sprowadzać się do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe.
Skarżąca w niniejszym postępowaniu o przyznanie prawa pomocy ubiega się o zwolnienie od kosztów sądowych. Wpis od skargi ustalono na kwotę [...]zł.
Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej, w zakresie częściowym następuje, gdy strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).
Przez uszczerbek utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, należy natomiast rozumieć zachwianie sytuacji materialnej i bytowej strony skarżącej w taki sposób, iż nie jest ona w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych (por. postanowienie NSA z dnia 22.03.2005r. , sygn. akt. FZ [...] , postanowienie NSA z dnia 07.03.2012r., sygn. akt I FZ [...] ).
Analiza złożonych w niniejszej sprawie oświadczeń oraz złożonych dokumentów, dotyczących sytuacji finansowej i rodzinnej doprowadziła do wniosku, że Skarżąca zasługuje na to aby w niniejszym postępowaniu sądowym udzielić jej pomocy prawnej we wnioskowanym zakresie w celu zapewnienia prawa do sądu.
Uzyskiwane przez Skarżącą świadczenia na utrzymanie dzieci (świadczenie wychowawcze i zasiłek rodzinny w łącznej kwocie [...]zł – wyciąg bankowy k.94) wystarczają przede wszystkim na zabezpieczenie utrzymania dzieci i zaspokojenie jedynie podstawowych potrzeb życiowych. Skarżąca wskazała nadto, że otrzymuje zasiłek alimentacyjny w związku z zawisłą przed sądem sprawy o orzeczenie separacji, która trwa w małżeństwie skarżącej od czerwca 2016 r. Wobec oświadczenia Skarżącej o tym, że aktualnie nie uzyskuje żadnych dochodów oraz z uwagi na deklarowanie przez Skarżącą przychodów i dochodów za lata 2016 i 2017 w wysokości [...] zł, za wiarygodne uznano także oświadczenia skarżącej, że nie posiada oszczędności.
Z tych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. należało orzec jak
w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło