II SAB/Sz 6/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Danuta Strzelecka – Kuligowska po rozpoznaniu w dniu 31 stycznia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. C. – K. na bezczynność Marszałka Województwa Z. w przedmiocie oszacowania szkód wyrządzonych przez zwierzynę postanawia: odrzucić skargę. Pismem z dnia 22 grudnia 2017 r. A. C. – K. wystąpiła ze skargą do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie na bezczynność Marszałka Województwa Z. w sprawie z wniosku z dnia 28 listopada 2017 r. o oszacowanie szkód łowieckich w uprawie rzepaku, na działkach nr [...] i [...], obręb T., wyrządzonych przez sarny, jelenie i dziki. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie. Podniósł, że ww. wniosek strony został złożony jeszcze przed wejściem w życie zmian wynikających z ustawy z dnia 22 czerwca 2016 r. (Dz. U. poz. 1082), która weszła z dniem 1 stycznia 2018 r. i przekazała szacowanie szkód i wypłatę odszkodowań na obszarach będących własnością Skarbu Państwa do właściwości wojewody. Organ argumentował, że spory dotyczące przedmiotowych odszkodowań mają charakter cywilny. Dodał, że zgodnie z art. 50 ustawy Prawo łowieckie, Skarb Państwa odpowiada za szkody wyrządzone przez zwierzęta łowne, o których mowa w art. 46 ust. 1 pkt 1 tej ustawy, na obszarach niewchodzących w skład obwodów łowieckich. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje: Merytoryczne badanie legalności spraw poddanych kognicji sądu administracyjnego możliwe jest jedynie wówczas, gdy skarga jest dopuszczalna. Zgodnie z art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2017 r., poz. 1369 ze zm.), zwanej dalej: "p.p.s.a.", kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (zwanej dalej: "k.p.a.), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej, oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w k.p.a. oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. (§ 2a) Sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (§ 3). Stosownie do art. 58 § 1 pkt 1 P.p.s.a. sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Sąd odrzuca skargę postanowieniem, które może nastąpić na posiedzeniu niejawnym (§ 3). Przedmiot sprawy objętej skargą dotyczy bezczynności organu w przedmiocie oszacowania szkody wyrządzonej w uprawach przez sarny, jelenie oraz dziki. Należy wskazać, że zgodnie z art. 46 ust. 1 ustawy z dnia z dnia 13 października 1995 r. Prawo łowieckie (Dz. U. z 2017 r., poz. 1295 ze zm.) Skarb Państwa odpowiada za szkody wyrządzone w uprawach i płodach rolnych przez dziki, łosie, jelenie, daniele i sarny, w tym przez te zwierzęta w przypadku objęcia ich całoroczną ochroną. W myśl art. 50 ust. 2 pkt 2 ustawy Prawo łowieckie, w brzmieniu obowiązującym w dniu wniesienia skargi, na obszarach obwodów łowieckich polnych i obszarach niewchodzących w skład obwodów łowieckich odszkodowania wypłacał zarząd województwa ze środków budżetu państwa. W aktualnym stanie prawnym, obowiązującym od 1 stycznia 2018 r., przedmiotowe odszkodowanie wypłaca wojewoda: 1) w przypadku szkód wyrządzonych na obszarach obwodów łowieckich, z wyjątkiem szkód wyrządzonych przez zwierzęta łowne, o których mowa w art. 46 ust. 1, objęte całoroczną ochroną - ze środków Funduszu Odszkodowawczego, o którym mowa w art. 50a; 2) w pozostałych przypadkach - ze środków budżetu państwa. Regulacja ta ma za zadanie skompensowanie przez podmioty prowadzące gospodarkę łowiecką szkód w ustawie wymienionych, których charakter nie pozwala stworzyć skutecznych zabezpieczeń przed wolno żyjącą zwierzyną łowną. Odpowiedzialność dzierżawcy lub zarządcy obwodu łowieckiego podlega modyfikacji ze względu na szkody wyrządzone przez zwierzęta łowne, w przypadkach wymienionych w art. 50. Przepis ten powoduje jedynie zmianę podmiotu odpowiedzialnego za wyrównanie szkody, bez odchodzenia od zasad i zakresu odpowiedzialności przewidzianej w art. 46 ust. 1 ustawy Prawo łowieckie. Wprawdzie do 31 grudnia 2017 r. w ww. okolicznościach odszkodowanie wypłacał zarząd województwa, a aktualnie wojewoda, tj. organ administracji publicznej, nie oznacza to, że odszkodowanie przyznawane jest decyzją administracyjną, której wydanie poprzedzone jest wszczęciem postępowania administracyjnego według regułz k.p.a. Sąd podziela w pełni poglądy judykatury, iż żaden przepis ustawy Prawo łowieckie, ani rozporządzeń wykonawczych do tej ustawy, nie wskazuje, że wypłata odszkodowania za omawiane szkody ma następować w ramach postępowania administracyjnego. Świadczy o tym zarówno analiza przepisów ustawy, jak i charakter świadczenia oraz stosunek jaki łączy Skarb Państwa z osobą, która poniosła szkodę, oparty na konstrukcji przewidzianej w prawie cywilnym. Przewidziane w rozdziale 9 ustawy Prawo łowieckie roszczenia o odszkodowanie za szkody wyrządzone w uprawach i plonach rolnych przez wymienione w nim zwierzęta łowne są sprawami z zakresu prawa cywilnego, które stosownie do art. 2 § 1 kodeksu postępowania cywilnego, powinny być rozpoznane przez sądy powszechne (por. wyroki WSA w Lublinie: z dnia 28 maja 2008 r., sygn. akt II SA/Lu 108/08; z dnia 7 lipca 2009 r., sygn. akt III SA/Lu 187/09, opublikowane w internetowej bazie – orzeczenia.nsa.gov.pl). Analiza uzasadnienia uchwały Sądu Najwyższego z dnia 7 grudnia 2007 r., sygn. akt III CZP 120/07, opubl. w OSNC 2008/12/136, OSP 2009/5/52, Biul. SN 2007/12/6, potwierdza charakter cywilnoprawny sprawy o ustalenie odszkodowania na podstawie art. 50 ust. 1 ustawy Prawo łowieckie. Z uwagi na cywilnoprawny charakter sporu w niniejszej sprawie, droga sądowoadministracyjna kwestionowana bezczynności organu okazała się niedopuszczalna. Tym samym skarga podlegała odrzuceniu. Z tych względów, Sąd orzekł jak na wstępie, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.