II SAB/Sz 6/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Stefan Kłosowski po rozpoznaniu w dniu 24 lutego 2020 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. S. na bezczynność Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w K. w przedmiocie rozpoznania wniosku postanawia: odrzucić skargę. A. S. wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S. ze skargą na bezczynność Komornika Sądowego [...] w sprawie prowadzonej egzekucji komorniczej o sygn. akt III Km [...], na podstawie tytułu wykonawczego z klauzulą wykonalności - nakazu zapłaty w postępowaniu nakazowym z weksla z dnia [...] stycznia 2016 r., sygn. akt I Nc [...] oraz wyroku Sądu Apelacyjnego w Ł. z dnia [...] czerwca 2018 r. o sygn. akt I ACa [...]. Skarżący wyjaśnił, że pismem z dnia 29 października 2018 r. zwrócił się do Komornika Sądowego o udzielenie odpowiedzi czy zgodnie z procedurą dokonał należytej staranności przed podjęciem czynności egzekucyjnych w dniu 10 października 2018 r. poprzez sprawdzenie, że pismo komornika z dnia 1 października 2018 r. pt. "Zawiadomienie dłużnika o terminie czynności – ponowne" nie zostało odebrane przez dłużnika przed czynnościami komorniczymi wykonanymi w dniu 10 października 2018 r. Skarżący dołączył do skargi kopie ww. pisma oraz wezwania Komornika Sądowego z dnia [...] listopada 2018 r. Komornik Sądowy [...] w odpowiedzi na skargę wniósł o jej odrzucenie, ponieważ sprawa należy do właściwości sądu okręgowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu, albowiem sprawa nie podlega kognicji sądów administracyjnych. Zgodnie z art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325) zwanej dalej: "p.p.s.a.", kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 5) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; 6) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 7) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 6, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 8) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 5; 10) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w Kodeksie postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI Ordynacji podatkowej oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Zgodnie z art. 3 § 3 p.p.s.a sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach. Skarga na bezczynność organu jest dopuszczalna tylko w takich granicach, w jakich służy skarga do sądu administracyjnego na decyzje, określone postanowienia oraz akty i czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące przyznania, stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jak wynika z akt skarżący zarzuca Komornikowi Sądowemu [...] bezczynność w udzieleniu odpowiedzi na pismo skierowane w postępowaniu egzekucyjnym, w którym egzekwowany jest tytuł wykonawczy wynikający z nakazu zapłaty w postępowaniu nakazowym z weksla oraz z wyroku Sądu Apelacyjnego Wydziału Cywilnego; egzekucja skierowana jest na nieruchomość skarżącego. Przedmiot skargi dotyczy więc czynności komornika podejmowanych w ramach postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie orzeczeń wydanych w sprawie cywilnej, a zatem jest to cywilna sprawa egzekucyjna. Zgodnie z art. 758 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (dalej zwanej: "k.p.c."), sprawy egzekucyjne należą do właściwości sądów rejonowych i działających przy tych sądach komorników. Za sprawy egzekucyjne w rozumieniu art. 758 k.p.c. należy uznać sprawy, w których chodzi o przymusowe urzeczywistnienie praw i obowiązków ze stosunków z zakresu prawa cywilnego, rodzinnego i opiekuńczego oraz prawa pracy, jak również takich, do których stosuje się przepisy k.p.c. z mocy ustaw szczególnych. W myśl art. 767 § 1 k.p.c., na czynności komornika przysługuje skarga do sądu rejonowego, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Dotyczy to także zaniechania przez komornika dokonania czynności. Skargę rozpoznaje sąd właściwy ze względu na siedzibę kancelarii komornika. Z powyższego wynika zatem, że skarga na czynności komornika bądź ich zaniechanie w postępowaniu egzekucyjnym podlega kognicji sądów powszechnych, według właściwości miejscowej siedziby danego komornika. Wyjaśnić tu należy, że zupełnie odmienną instytucją jest egzekucja administracyjna prowadzona przez organy administracji, którą stosuje się do obowiązków publicznoprawnych, określonych w art. 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji z dnia 17 czerwca 1966 r. (Dz.U. z 2019 r. poz. 1438), gdy wynikają one z decyzji lub postanowień właściwych organów, albo - w zakresie administracji rządowej i jednostek samorządu terytorialnego - bezpośrednio z przepisu prawa, chyba że przepis szczególny zastrzega dla tych obowiązków tryb egzekucji sądowej (art. 3 § 1). Zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 22 marca 2018 r. o komornikach sądowych (Dz.U. z 2020 r., poz. 121 ze zm.), komornik podlega nadzorowi sądu oraz nadzorowi odpowiedzialnemu prezesa sądu rejonowego, przy którym działa, zwanego dalej prezesem właściwego sądu rejonowego. Według art. 167 ust. 1 ustawy o komornikach sądowych, organami nadzoru administracyjnego są: Minister Sprawiedliwości, prezesi właściwych sądów apelacyjnych, prezesi właściwych sądów okręgowych, prezesi właściwych sądów rejonowych. Prezesi właściwych sądów apelacyjnych, sądów okręgowych oraz sądów rejonowych, w ramach nadzoru administracyjnego, podejmują wszelkie niezbędne czynności pozwalające zapewnić prawidłowość działania komorników, których kancelarie mają siedziby na obszarze ich właściwości (art. 167 ust. 2 ww. ustawy). W myśl art. 175 ust. 1. ww. ustawy, nadzór administracyjny nad komornikami sądowymi jest sprawowany w pierwszej kolejności przez prezesa właściwego sądu rejonowego (nadzór odpowiedzialny). Natomiast, z art. 188 ust. 1 powoływanej ustawy wynika, że Krajowa Rada Komornicza sprawuje nadzór nad komornikami niezależnie od nadzoru sprawowanego przez Ministra Sprawiedliwości i prezesów właściwych sądów. Ponadto strona może dochodzić swoich praw w sytuacji bezczynności komornika w postępowaniu egzekucyjnym w ramach ustawy o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki z dnia 8 grudnia 2017 r. (Dz.U. z 2018 r. poz. 75), która reguluje zasady i tryb wnoszenia oraz rozpoznawania skargi strony, której prawo do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki zostało naruszone na skutek działania lub bezczynności sądu lub prokuratora prowadzącego lub nadzorującego postępowanie przygotowawcze (art. 1 ust. 1). Przepisy ustawy stosuje się odpowiednio, gdy na skutek działania lub bezczynności sądu albo komornika sądowego doszło do naruszenia prawa strony do przeprowadzenia i zakończenia bez nieuzasadnionej zwłoki sprawy egzekucyjnej lub innej sprawy dotyczącej wykonania orzeczenia sądowego (art. 1 ust. 2). Przy czym, w tej sytuacji, zgodnie z art. 4 ust. 4 ww. ustawy, sądem właściwym do rozpoznania skargi dotyczącej przewlekłości postępowania egzekucyjnego lub innego postępowania dotyczącego wykonania orzeczenia sądowego jest sąd okręgowy, w którego okręgu prowadzona jest egzekucja lub wykonywane są inne czynności, a gdy egzekucja lub inne postępowanie dotyczące wykonania orzeczenia sądowego prowadzone jest w dwu lub więcej okręgach - sąd, w okręgu którego dokonano pierwszej czynności. Jak wynika z powyższego, żaden z przepisów z zakresu kontroli pracy komorników sądowych przy sądach rejonowych, ich czynności w postępowaniach egzekucyjnych a także przewlekłości czy bezczynności w prowadzeniu egzekucji, nie przewiduje sprawowania kontroli sądów administracyjnych. Stosownie do art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., sąd odrzuca skargę jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Z tych względów, Sąd na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę odrzucił.