II SAB/Sz 61/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz, Sędziowie Sędzia WSA Renata Bukowiecka-Kleczaj,, Sędzia WSA Katarzyna Sokołowska (spr.), , po rozpoznaniu w Wydziale II w trybie uproszczonym w dniu 23 czerwca 2016 r. sprawy ze skargi S. S. na bezczynność Dyrektora Aresztu Śledczego w C. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej I. zobowiązuje Dyrektora Aresztu Śledczego w C. do rozpoznania wniosku skarżącego S. S. z dnia 18 sierpnia 2015r. w terminie 14 dni od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy, II. stwierdza, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. S.S. wnioskiem datowanym na dzień [...] zwrócił się do Dyrektora Aresztu Śledczego w [...] o udostępnienie informacji w przedmiocie wskazania wszystkich postepowań dyscyplinarnych przeprowadzonych w okresie do 2015 r. przeciwko funkcjonariuszom pełniącym obowiązki w podległej jednostce, w szczególności podanie opisu i rodzaju naruszenia dyscypliny służbowej oraz kar jakie za każde z tych przewinień zostały wymierzone. Nadto skarżący wniósł o podanie, czy jednostka posiada informacje o ewentualne postępowaniach karnych prowadzonych przeciwko funkcjonariuszom, a w przypadku pozytywnych ustaleń w tym zakresie o wskazanie ich szczegółów. Wniosek wpłynął do Dyrektora Areszt Śledczego w [...] w dniu [...]. Pismem z dnia [...] Dyrektor Aresztu Śledczego w [...] zobowiązał S.S. do wykazania szczególnego interesu publicznego, dla którego uzyskanie informacji jest niezbędne oraz wskazania formy, w jakiej domaga się udostępnienia żądanych informacji. W odpowiedzi na zobowiązanie skarżący wyjaśnił, że informacje, o których udostępnienie się zwrócił są mu niezbędne do wykorzystania przed Sądem Rejonowym [...], w postępowaniu przeciwko funkcjonariuszom służby więziennej, w którym występuje w charakterze oskarżyciela posiłkowego. Jednocześnie wskazał, że domaga się udostępnienia żądanych informacji w formie pisemnej. Pismo to skarżący skierował do Dyrektora Aresztu Śledczego w [...], który przekazał je następnie Dyrektorowi Aresztu Śledczego w [...] zgodnie z właściwością. Pismo w tej sprawie wpłynęło do Aresztu Śledczego w [...] w dniu [...]. W związku z powyższym Dyrektor Aresztu Śledczego w [...] , pismem z dnia [...] zażądał od skarżącego wskazania, w terminie 7 dni, wskazania, kto jest adresatem wniosku o udzielenie informacji publicznej.- czy Dyrektor Aresztu Śledczego w [...], czy w [...], pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania. W odpowiedzi na to żądanie skarżący wyjaśnił, że domaga się informacji w przedmiocie postępowań dyscyplinarnych, prowadzonych w latach [...] przeciwko funkcjonariuszom Aresztu Śledczego w [...]. Pismem z dnia [...] Dyrektor Aresztu Śledczego w [...] poinformował S.S., że żądane informacje nie stanowią informacji publicznej, a zgodnie z wnioskiem mają być wykorzystane w toczącym się postępowaniu cywilnym z powództwa zainicjowanego przez skarżącego. Skarżący w dalszym ciągu domagał się udzielenia żądanych informacji, jednak Dyrektor Aresztu Śledczego w [...] podtrzymał zajęte wcześniej stanowisko w tej sprawie. S.S. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S. skargę na bezczynność Dyrektora Aresztu Śledczego w [...] wywodząc, że funkcjonariusze służby więziennej są funkcjonariuszami publicznymi, a zatem, w jego przekonaniu, informacje, których udostępnienia się domagał są informacjami publicznymi. Wskazał, że nie żądał udostępnienia imion i nazwisk funkcjonariuszy przeciwko którym toczyły się postępowania dyscyplinarne, nie domagał się ujawnienia żadnych danych wrażliwych. Jednocześnie skarżący podniósł, że dyrektorzy innych jednostek, do których kierował podobne prośby, udostępnili informacje bez problemu. Skarżący wniósł o zobowiązanie organu do udostępnienia żądanych informacji. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Aresztu Śledczego w [...] wniósł o jej oddalenie podnosząc, że skarga jest nieuzasadniona z uwagi na fakt, iż pismem z dnia [...] skarżącemu została udzielona odpowiedź na wniosek o udostępnienie informacji publicznej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w S. zważył co następuje: Skarga S.S. okazała się uzasadniona. Przedmiotem skargi, jak wyżej wspomniano, jest bezczynność Dyrektora Aresztu Śledczego w [...], polegająca na nieudzieleniu informacji, dotyczących prowadzonych przeciwko funkcjonariuszom Aresztu Śledczego w [...] postępowań dyscyplinarnych w latach [...], przewinień dyscyplinarnych oraz wymierzonych za te przewinienia - kar jak również informacji odnoszących się do ewentualnych, prowadzonych przeciwko tym funkcjonariuszom postępowań karnych. Dokonując oceny zasadności skargi w pierwszej kolejności należy wyjaśnić, że tryb i zasady udzielania informacji publicznych regulują przepisy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2015 r. poz. 2058 ze zm.), zwanej dalej również "u.d.i.p." Stosownie do art. 1 ust. 1 u.d.i.p., każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonych w tej ustawie. Obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności: 1) organy władzy publicznej; 2) organy samorządów gospodarczych i zawodowych; 3) podmioty reprezentujące zgodnie z odrębnymi przepisami Skarb Państwa; 4) podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego; 5) podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów (art. 4 ust. 1 u.d.i.p.). Z kolei na podstawie art. 2 u.d.i.p. każdemu przysługuje, z zastrzeżeniem art. 5, prawo dostępu do informacji publicznej, zwane dalej "prawem do informacji publicznej". Od osoby wykonującej prawo do informacji publicznej nie wolno żądać wykazania interesu prawnego lub faktycznego. Zgodnie z art. 3 u.d.i.p. prawo do informacji publicznej obejmuje uprawnienia do: 1) uzyskania informacji publicznej, w tym uzyskania informacji przetworzonej w takim zakresie, w jakim jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego; 2) wglądu do dokumentów urzędowych; 3) dostępu do posiedzeń kolegialnych organów władzy publicznej pochodzących z powszechnych wyborów. Prawo do informacji publicznej obejmuje uprawnienie do niezwłocznego uzyskania informacji publicznej zawierającej aktualną wiedzę o sprawach publicznych. Stosownie do art.7 ust. 1 u.d.i.p. udostępnianie informacji publicznych następuje w drodze: 1) ogłaszania informacji publicznych, w tym dokumentów urzędowych, w Biuletynie Informacji Publicznej, o którym mowa w art. 8; 2) udostępniania, o którym mowa w art. 10 i 11; 3) wstępu na posiedzenia organów, o których mowa w art. 3 ust. 1 pkt 3, i udostępniania materiałów, w tym audiowizualnych i teleinformatycznych, dokumentujących te posiedzenia; 4) udostępniania w centralnym repozytorium. W przypadku złożenia wniosku o udzielenie informacji publicznej, która nie została udostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej podmiot zobowiązany, po rozpatrzeniu wniosku winien niezwłocznie, nie dłużej niż w terminie 14 dni udostępnić żądane informacje bądź odmówić ich udzielenia wraz z pisemnym uzasadnieniem, ewentualnie, w przypadku stwierdzenia, że nie stanowią one informacji publicznej – poinformować o tym wnioskodawcę. Zgodnie z art. 16 ust. 1 u.i.d.p. odmowa udzielenia informacji publicznej przez organ administracji publicznej następuje w drodze decyzji. Przekładając powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy należało po pierwsze rozważyć czy informacje, których udostępnienia domagał się skarżący stanowią informację publiczną w rozumieniu przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej, a po wtóre dokonać oceny prawidłowości postępowania organu w tej sprawie, w szczególności formy w jakiej udzielono skarżącemu odpowiedzi na jego wniosek. W ocenie sądu nie ulega wątpliwości, że informacje, których udostępnienia domagał się skarżący stanowią informację publiczną. Przykładowy katalog informacji publicznych podlegających udostępnieniu wymienia przepis art. 6 ust. 1 ud.i.p. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 7 marca 2012 r., sygn. akt I OSK 2445/11 (dostępny w Internecie na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl) wyjaśnił, że informacją publiczną w rozumieniu art. 6 u.d.i.p. będzie każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa. Odpowiedzialność dyscyplinarna funkcjonariuszy Służby Więziennej została uregulowana w Rozdziale 21 ustawy z dnia 9 kwietnia 2010 r. o Służbie Więziennej (Dz. U. z 2016 r. poz. 713). Prowadzenie postępowań dyscyplinarnych i karanie funkcjonariuszy za stwierdzone przewinienia stanowi element wykonywania władzy publicznej, nie ulega bowiem wątpliwości, że funkcjonariusze Służby Więziennej są funkcjonariuszami publicznymi. Zatem informacje o prowadzonych postępowaniach dyscyplinarnych stanowią informację publiczną. Konsekwencją uznania informacji, których udostępnienia domagał się S.S., za informację publiczną jest uznanie, iż organ pozostaje w bezczynności. Pod pojęciem bezczynności należy rozumieć brak reakcji i działania organu, do którego jest on zobowiązany na podstawie przepisów prawa i w terminie tymi przepisami przewidzianym. Jako bezczynność należy również zakwalifikować takie działanie organu, które nie znajduje oparcia w obowiązujących przepisach, inaczej mówiąc za bezczynność należy uznać nie tylko brak działania organu, ale również działanie, które zostało podjęte w sposób nieprawidłowy, jak to miało miejsce w niniejszej sprawie. Podobnie należy potraktować częściowe rozpoznanie wniosku. Zadaniem organu jest bowiem dokonanie analizy żądania podmiotu ubiegającego się o udzielenie informacji publicznej i w przypadku, gdy wnioskiem objętych jest większa ilość żądań, ustosunkowanie się do każdego z nich. Nadmienić należy, że w sytuacji, gdyby organ musiał ponieść dodatkowe koszty związane z wytworzeniem informacji w formie żądanej przez wnioskodawcę, może domagać się ich zwrotu od wnioskodawcy w trybie przewidzianym w art. 15 ust. 1 i 2 u.d.i.p. W sytuacji zaś, gdyby informacja, której udzielenia domaga się skarżący była informacją przetworzoną, organ może domagać się od wnioskodawcy wykazania, że jej uzyskanie jest szczególnie istotne dla interesu publicznego (art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p.). Ocena w tym zakresie należy do organu, który w przypadku odmowy udostępnienia takiej informacji winien wydać decyzję administracyjną. W sprawie będącej przedmiotem rozpoznania sądu organ niezasadnie uznał, że żądane informacje nie stanowią informacji publicznej i poinformował skarżącego o tej okoliczności zwykłym pismem, podczas, gdy prawidłowo dokonana ich kwalifikacja winna skutkować bądź udzieleniem informacji w formie żądanej przez skarżącego, bądź odmową udzielenia informacji w formie decyzji administracyjnej. Skutkiem tego jest pozostawanie organu w bezczynności, bowiem nie zadośćuczynił on żądaniu skarżącego w przewidziany prawem sposób, a jego wniosek nie został rozpoznany. Rozpatrując wniosek skarżącego organ, biorąc pod uwagę powyższe rozważania, dokona jego analizy i podejmie przewidziane przepisami ustawy o dostępie do informacji publicznej rozstrzygnięcie, uwzględniając przy tym prawnie chronione interesy osób trzecich. W tym stanie rzeczy stosownie do art. 149 § 1 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach postępowania sąd rozstrzygnął na podstawie art. 205 § 2 P.p.s.a.