II SAB/Sz 64/14

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie Monika Bieńkowska po rozpoznaniu w dniu 16 lipca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Z. D. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie z Jego skargi na bezczynność Burmistrza w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej p o s t a n a w i a: odmówić przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie We wniosku o przyznanie prawa pomocy złożonym na formularzu PPF Z. D. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku oświadczył, że dysponuje niewielkim dochodem w wysokości [...] zł netto, który przeznacza na bieżące opłaty za prąd, wodę i ścieki, c.o. oraz zakup żywności. Dalej oświadczył, że nie posiada żadnych oszczędności i nie był w stanie przygotować się na opłatę w tej wysokości. W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach skarżący podał, że prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe oraz posiada mieszkanie o powierzchni [...] m2, a źródło jego utrzymania stanowi renta inwalidzka I grupy w wysokości [...] zł brutto. Z renty tej regularnie uiszcza alimenty w kwocie [...] zł miesięcznie, oraz tytułem windykacji [...] zł. Konieczne koszty utrzymania obejmują wydatki na lekarstwa w wysokości [...] zł miesięcznie, opłaty za wodę i ścieki – [...] zł, c.o. – [...] zł, energie elektryczną - [...] zł (wyrównanie), PZU – [...] zł, tv [...] zł plus wyżywienie. Do formularza PPF Z. D. załączył następujące kserokopie: adresowany do ordynatora Oddziału Psychiatrii Sądowej wniosek o udzielenie przepustki z 2010 r. , postanowienie Sądu Rejonowego r. w sprawie z powództwa S. przeciwko skarżącemu stwierdzające skuteczne wniesienie sprzeciwu i utratę mocy nakazu zapłaty w całości, decyzję Dyrektora Zakładu Emerytalno-Rentowego Ministerstwa Sprawa Wewnętrznych z dnia 27 lutego 2014 r. informującą, że nowa wysokość renty po waloryzacji wynosi [...] zł., zmniejszona jest ona z powodu potrącenia kosztów egzekucji administracyjnej/sądowej o kwotę [...] zł, z powodu potrącenia alimentów o kwotę [...] zł, wysokość renty do wypłaty netto wynosi [...] zł, blankiety potwierdzające opłatę składki PZU – [...] zł, [...] zł, Energa Obrót S.A. – [...] zł, Miejska Energetyka Cieplna –[...] zł, oraz [...] zł i [...] zł, PWIK Spółka z o.o. – [...] zł. Referendarz sądowy, oceniając wniosek o przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych, zważył: Należy przede wszystkim wyjaśnić, że prawo pomocy jest szczególną instytucją procesową, która ma na celu zagwarantowanie konstytucyjnego prawa do sądu osobom, które nie są w stanie samodzielnie ponieść kosztów postępowania sądowego. Stanowi ono realizację uprawnień wynikających z art. 45 ust. 1 i art. 77 ust. 2 Konstytucji RP oraz art. 6 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności sporządzonej w Rzymie w dniu 4 listopada 1950 r. (Dz.U. z 1993 r.Nr 61, poz. 284 ze zm.). Instytucję prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym regulują przepisy zawarte w rozdziale 3, działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.). Z treści przepisów art. 243 § 1, art. 244, art. 245 § 3, art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 252 wynika, że osobie fizycznej może być przyznane na jej wniosek prawo pomocy w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przy czym prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego lub doradcy podatkowego. Jednocześnie wykładnia zawartego w art. 246 § 1 pkt 2 ww. ustawy zwrotu "gdy osoba ta wykaże", sprowadza się do przyjęcia, że to na ubiegającym się o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do przyznania mu prawa pomocy w żądanym zakresie. Rozstrzygnięcie w tej kwestii zależy zatem od tego, czy strona wykaże przesłanki, o których mowa w powołanym art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. Wykazanie tych przesłanek powinno nastąpić poprzez złożenie na urzędowym formularzu stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym oraz dokumentów potwierdzających powyższe. W złożonym oświadczeniu Z. D. wykazał, że prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe, jego miesięczny dochód stanowi emerytura w wysokości [...] zł brutto, z której po potrąceniu kosztów egzekucji oraz alimentów pozostaje mu [...] zł netto. Wyszczególnione miesięczne wydatki ponoszone na niezbędne koszty utrzymania wahają się w granicach ok. [...] zł i składają się na nie: lekarstwa – [...] zł, c.o. – [...] zł, prąd – [...] zł, tv- [...] zł, woda i ścieki – [...] zł, dodatkowo skarżący ponosi koszty zakupu żywności. Majątek wnioskodawcy stanowi mieszkanie o powierzchni [...] m2. Skarżący nie posiada zgromadzonych oszczędności. Mając na uwadze powyższe okoliczności należało stwierdzić, że posiadanie przez skarżącego stałego dochodu w wysokości [...] zł brutto, a [...] zł netto miesięcznie w zestawieniu z wykazanymi miesięcznymi kosztami utrzymania pozwalają na uznanie, że wnioskodawca jest w stanie uiścić koszty sądowe w niniejszej sprawie, które na obecnym etapie stanowi wpis od skargi w kwocie [...] zł. Zaakcentować należy bowiem, że nawet po uiszczeniu wykazanych miesięcznych wydatków (bez wyżywienia) skarżącemu pozostaje do dyspozycji kwota w wysokości ok. [...] zł, która to powinna być przeznaczona na pokrycie kosztów niniejszej sprawy. Przesłanki przyznania prawa pomocy nie może stanowić również powoływany przez skarżącego fakt płacenia alimentów, bowiem obowiązkiem każdego rodzica jest łożenie na własne dzieci. Skarżący inicjując postępowanie sądowoadministracyjne winien liczyć się z obowiązkiem ponoszenia związanych z nim wydatków. Instytucja prawa pomocy nie bez przyczyny określana jest mianem "prawa ubogich". Prawo pomocy powinno być udzielane przede wszystkim osobom bezrobotnym, samotnym, bez źródeł stałego dochodu i majątku oraz pozbawionych (obiektywnie) możliwości uzyskania środków na ten cel z jakichkolwiek źródeł. W tym stanie rzeczy uiszczenie przez skarżącego kwoty wpisu sądowego nie doprowadzi do niedostatku w jego utrzymaniu, przeciwnie mieści się w jego możliwościach płatniczych. Z tych względów na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.