II SAB/Sz 67/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Patrycja Joanna Suwaj po rozpoznaniu w dniu 7 września 2021 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi I. G. na bezczynność Wójta Gminy w przedmiocie wypełnienia przez gminę obowiązków postanawia: odrzucić skargę. I. G. (dalej: "Skarżąca", "Strona"), wniosła pismem z dnia 27 marca 2021 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie skargę na bezczynność Wójta Gminy w przedmiocie wypełnienia przez gminę obowiązków wobec rodziny repatriantów, których Gmina R. , zdaniem Skarżącej, zaprosiła w 1998 r. W odpowiedzi na skargę, działając przez radcę prawnego i domagając się m.in. jej oddalenia jako oczywiście niezasadnej, Wójt Gminy wskazał, że nie brał udziału w przyjeździe Skarżącej do Polski. W związku z faktycznym przebywaniem Skarżącej na ternie Gminy R. , ówczesny Zarząd Gminy podjął działania zmierzające do pomocy zarówno w przeprowadzeniu procedury repatriacji toczącej się przed Wojewodą Zachodniopomorskim, jak również w zapewnieniu warunków bytowych. Decyzje te podejmowane były wobec Skarżącej i Jej rodziny z przyczyn humanitarnych, a nie w celu wykonania obowiązków nałożonych na władze gminy ustawą o repatriacji. Organ dodał, że już po uzyskaniu statusu repatriantów oraz obywatelstwa polskiego przez Skarżącą oraz członków Jej rodziny, w roku 2006 Wójt przyznał im lokal mieszkalny w R. , Kolonia nr [...]. Wobec odmowy spełnienia przez Organ dodatkowych oczekiwań, wskazanych w protokole z dnia 4 października 2006 r. Skarżąca odmówiła przyjęcia lokalu - zawarcia umowy najmu lokalu. Organ wyjaśnił, że Skarżąca już przynajmniej od 7 lat uczyniła swoim miejscem stałego pobytu [...]. Nawet gdyby zawarto umowę najmu lokalu komunalnego, to wobec Jej niewykonywania Gmina zmuszona byłaby do Jej rozwiązania. Nie sposób zatem uznać, iż Organ dopuścił się bezczynności w sytuacji, gdy nie był zobowiązany do działania. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 13 lipca 2021 r. pouczając Skarżącą o treści art. 57 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), dalej "P.p.s.a." wezwano ww. do uzupełnienia braków formalnych skargi, w terminie siedmiu dni od daty otrzymania wezwania pod rygorem odrzucenia skargi poprzez określenie naruszenia Jej prawa (uprawnień) lub interesu prawnego na skutek bezczynności ww. Organu, w tym wyjaśnienie z jakiego tytułu i na jakiej podstawie wywodzi swoje uprawnienia, które Jej zdaniem zostały naruszone przez ten Organ. Jednocześnie Sąd zobowiązał pełnomocnika Organu do wskazania w terminie 7 dni, czy w ramach procedury repatriacji I. G. Gmina R. podjęła uchwałę o zobowiązaniu się do zapewnienia Jej lokalu mieszkalnego, tj. uchwałę o której mowa w art. 21 ustawy z dnia 9 listopada 2000 r. o repatriacji i jeśli tak to należy nadesłać do akt treść podjętej uchwały. Nadto zobowiązać pełnomocnika Organu do wskazania na podstawie jakiego aktu (decyzji) lub czynności administracyjnej i w ramach jakiej procedury zostało przydzielone w dniu 29 września 2009 r. Skarżącej mieszkanie w R. , o którym mowa w notatce służbowej z dnia 4 października 2006 r., wymienionej w odpowiedzi na skargę. W sytuacji gdy Organ wydał w tym zakresie decyzję to należy przesłać Jej odpis do akt sprawy. Działając w imieniu Gminy R. pełnomocnik w wykonaniu zobowiązania Sądu z dnia 15 lipca 2021 r., wyjaśnił, że Gmina R. nie podjęła uchwały o zobowiązaniu się do zapewnienia lokalu mieszkalnego I. G. (wówczas I. K., następnie I. P., obecnie G. ). Gmina bowiem nigdy nie wystosowała do strony zaproszenia w trybie ustawy o repatriacji. Skarżąca sama zadecydowała o przyjeździe do Polski. Jak wynikało z Jej relacji, zdecydowała się przyjechać do Polski za namową znajomego. Sprzedała więc mieszkanie w K. i kupiła dom w C. , który po pewnym czasie straciła (twierdziła, iż wskutek wyrzucenia Jej rodziny z domu przez poprzedniego właściciela nieruchomości). Jak Skarżąca sama relacjonowała w Ośrodku Pomocy Społecznej w R. po opuszczeniu domu w C. rodzina zamieszkała w schronisku dla bezdomnych, a gdy je opuściła, zaczęła koczować w lasach koło R. , a następnie pomieszkiwała w samochodzie zaparkowanym nieopodal Urzędu Gminy. Pełnomocnik dodał, że dopiero wówczas Gmina R. dowiedziała się o przebywającej w lasach rodzinie, a Wójt [...] zdecydował o konieczności pomocy rodzinie i sam wyciągnął do niej rękę. Z obawy o bezpieczeństwo rodziny, Wójt umożliwił Jej zamieszkanie w budynku, w którym wcześniej mieściło się przedszkole. Był to lokal użytkowy, jednak z dostępem do wszelkich potrzebnych mediów, co w oczywisty sposób znacznie zwiększało standard życia rodziny i zapewniało Jej poczucie bezpieczeństwa. Władze Gminy zapoznały się z historią rodziny i poinformowały ją, iż postarają się o przyznanie lokalu mieszkalnego dla rodziny poza normalnym trybem jego przyznawania, z uwagi na wyjątkowo trudną sytuację życiową rodziny. Nie było już wówczas możliwości rozpoczęcia normalnej procedury repatriacyjnej choćby z uwagi na fakt, iż Skarżąca i Jej rodzina przebywali w Polsce, nie sposób było więc wystosować do nich zaproszenia do przyjazdu do Polski. Według Organu nigdy nie podjęto uchwały w tym zakresie, gdyż Skarżąca przyjechała do Gminy wskutek własnego pomysłu, a nie w związku z procedurą repatriacyjną. Skarżącej zostały przyznane dwa mieszkania komunalne. Pierwsze z nich znajdowało się pod adresem [...] i wyposażone było we wszelkie media, kuchnię i łazienkę. Skarżąca odmówiła przeprowadzenia się i oznajmiła, iż woli pozostać w lokalu użytkowym. W związku z faktem, iż był to lokal udostępniony rodzinie awaryjnie, władze Gminy nadal starały się przekonać Skarżącą do przeprowadzenia się do lokalu socjalnego. Skarżącej zaproponowano przeprowadzenie się do lokalu mieszkalnego zlokalizowanego pod adresem R. - [...] nr [...]. Mieszkanie to było świeżo po remoncie, miało dostęp do wszelkich mediów, kuchnię wyposażoną w nowy zlew, łazienkę z bojlerem, kabiną natryskową, wc. Do lokalu przynależał również budynek gospodarczy, pozostający do dyspozycji najemcy. Było to mieszkanie o najwyższym standardzie spośród wszystkich lokali socjalnych na terenie gminy. Organ dodał, że nie podejmowano żadnych decyzji w ramach, której mieszkanie zostało przydzielone, bowiem poszukiwanie mieszkania dla rodziny odbywało się poza procedurą i normalnymi trybami. Wystosowano do Skarżącej pismo z informacją o możliwości zajęcia przez Jej rodzinę mieszkania i oczekiwano na wyrażenie chęci podpisania umowy najmu. Organ wskazał, że Skarżąca odmówiła przeprowadzenia się do mieszkania formułując twierdzenia o dalekiej odległości mieszkania od sklepu (2 km) oraz warunkując swoją przeprowadzkę m.in. następującymi czynnikami: - zameldowaniem w mieszkaniu poza Jej rodziną jeszcze 3 innych osób (w mieszkaniu o powierzchni 48 m2 mieszkałoby wówczas 10 osób), - wymianą drzwi wejściowych (drzwi wejściowe były w stanie bardzo dobrym), - założeniem centralnego ogrzewania (mieszkanie ogrzewane było piecem kaflowym). W ocenie Organu żądania Skarżącej były zupełnie oderwane od rzeczywistości. Mieszkanie było o bardzo wysokim standardzie, a co więcej zostało rodzinie przyznane poza trybem z uwagi na troskę o ich bezpieczeństwo i szczególną sytuację rodziny. Wójt nie miał możliwości zameldowania na takim metrażu dodatkowym trzech osób, w związku z czym odmówił spełnienia tego "warunku" postawionego przez Skarżącą, Strona ponownie zaś odmówiła przyjęcia lokalu, a Gmina wyczerpała wszelkie możliwości pomocy rodzinie stale odmawiającej Jej przyjęcia. Organ podkreślił, że postawa skarżącej była wysoce roszczeniowa, a na propozycje pomocy, Skarżąca odpowiadała agresją (dowód: pismo od skarżącej z dnia 10 stycznia 2007 r.). Z kolei Skarżąca w odpowiedzi na wezwanie Sądu podała, że skargę przeciwko Gminie R. złożyła dopatrując się naruszenia prawa repatriacyjnego i niewykonania podstawowych obowiązków w stosunku do Jej rodziny. Strona dodała, że Wójt [...] zapraszając jej rodzinę do zamieszkania na terytorium Polski, w Gminie R. , R. nie zapewnił Jej rodzinie należytego mieszkania według ustawy o repatriacji. Pokazał inne mieszkanie i wydał fałszywe, Jej zdaniem, dokumenty Konsulowi Polskiemu w K. , zapewniając że lokal mieszkalny był gotowy do przyjęcia rodziny. Kiedy przyjechali do Polski i nie mieli już możliwości powrotu, z zaufaniem uwierzyła we wszystkie, w Jej mniemaniu, oszustwa Gminy o nieukończonym mieszkaniu, ale takie ciągłe obiecywanie trwało latami i rodzina była zmuszona mieszkać w złych warunkach sanitarnych bez wody, prądu i ogrzewania. Dodała, że dołączyła dokumenty które wystawiły Sanepid oraz Powiatowy Inspektorat Nadzoru Budowlanego. Ponadto, zdaniem Strony, Gmina nie udzieliła żadnej pomocy finansowej na pokrycie kosztów przyjazdu, czy też zagospodarowania lub bieżącego utrzymania. Nie było też pomocy w aktywizacji zawodowej czy podjęciu pracy. Zamiast tego, zdaniem Strony, Wójt dzwonił do potencjalnych pracodawców każąc im nie zatrudniać żadnego dorosłego członka Jej rodziny. W ocenie Skarżącej wielokrotnie Jej rodzina była dyskryminowana przez Wójta [...]. Ponadto, zdaniem Strony, grożono Jej i zastraszano odbiorem dzieci przez opiekę socjalną. Końcowo Skarżąca wskazała, że domaga się zadośćuczynienia finansowego w wysokości 5 000 000 złotych polskich za dyskryminację, narażanie zdrowia Jej rodziny przez zamieszkiwanie w budynku gdzie nie było możliwości zamieszkać, za zastraszanie, szczucie i stres. Zdaniem Strony Prawo Obywatelskie zostało naruszone jednoznacznie tak samo jak i szereg innych przepisów ustawy o repatriacji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje : Zgodnie z dyspozycją art. 46 P.p.s.a. skarga powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym, a ponadto zawierać wskazanie zaskarżonej decyzji, postanowienia, innego aktu lub czynności, oznaczenie organu którego działania lub bezczynności dotyczy oraz określenie naruszenia prawa lub interesu prawnego (art. 57 § 1 P.p.s.a.). Wymagania skargi wskazane w tym przepisie muszą być spełnione w stopniu umożliwiającym nadanie skardze dalszego biegu. Skarga pozbawiona choćby jednego z wymienionych elementów uniemożliwia rozpoznanie sprawy. Skutek procesowy w postaci odrzucenia wadliwie skonstruowanej skargi może jednak nastąpić dopiero po uprzednim, bezskutecznym wezwaniu wnoszącego skargę do uzupełnienia stwierdzonych braków skargi. Jak stanowi bowiem przepis art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a., Sąd odrzuca skargę postanowieniem na posiedzeniu niejawnym (art. 58 § 3 P.p.s.a.), gdy skarżący nie uzupełni w wyznaczonym terminie stwierdzonych braków formalnych skargi. Podstawą wezwania jest przepis art. 49 § 1 P.p.s.a., zgodnie z którym jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. W niniejszej sprawie Skarżąca została wezwana do uzupełnienia braków formalnych skargi pod rygorem odrzucenia skargi poprzez określenie naruszenia jej prawa (uprawnień) lub interesu prawnego na skutek bezczynności ww. Organu, w tym wyjaśnienie z jakiego tytułu i na jakiej podstawie wywodzi swoje uprawnienia, które jej zdaniem zostały naruszone przez ten Organ. Lektura pisma z dnia 1 sierpnia 2021 r. przesłanego przez Skarżącą w replice na zobowiązanie Sądu nie daje odpowiedzi na pytanie jakiej decyzji, postanowienia, czy też aktu prawnego Organ nie wydał lub jakiej czynności nie podjął, pomimo, że był do tego zobowiązany. Należy zatem uznać, że brak formalny skargi nie został usunięty. Również z wyjaśnień Organu, w tym z treści pisma z dnia 22 lipca 2021 r., przesłanego w ramach wykonania zobowiązania Sądu nie wynika, by w sprawie, której dotyczy skarga Organy gminy podejmowały uchwałę bądź wydawały decyzję dotyczącą praw, czy też interesu prawnego Skarżącej związanych z przepisami ustawy z dnia 9 listopada 2000 r. o repatriacji (Dz.U. z 2019 r. poz. 1472) lub z treścią innych uregulowań. Z uwagi na powyższe, skargę należało odrzucić zgodnie z dyspozycją art. 58 § 1 pkt 3 i § 3 w związku z art. 57 § 1 pkt 1 i pkt 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.