II SAB/Sz 7/18
WyrokWSA w Szczecinie2018-03-15
Skład orzekający: Katarzyna Grzegorczyk-Meder, Stefan Kłosowsk, Patrycja Joanna Suwaj
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Wojewoda dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania w sprawie udzielenia cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt czasowy i pracę, a jeśli tak, to czy miało to miejsce z rażącym naruszeniem prawa?Ratio decidendi
Postępowanie w sprawie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy i pracę było prowadzone przewlekle, ponieważ organ przez blisko półtora miesiąca nie podjął żadnych czynności nakierowanych na załatwienie wniosku. Przewlekłość ta miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, gdyż opóźnienie wynikało z niewłaściwej organizacji pracy organu i braków kadrowych, a nie z przyczyn leżących po stronie strony skarżącej. W związku z tym sąd stwierdził przewlekłość postępowania, uznał ją za rażące naruszenie prawa i przyznał skarżącej sumę pieniężną oraz zwrot kosztów postępowania.Stan faktyczny
Skarżąca złożyła wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy i pracę. Po upływie blisko miesiąca od złożenia wniosku organ poinformował ją o przedłużeniu terminu rozpoznania sprawy. Pomimo wniesienia ponaglenia, organ przez kolejny okres nie podjął znaczących czynności. Skarżąca wniosła skargę na przewlekłość postępowania, domagając się stwierdzenia rażącego naruszenia prawa, przyznania sumy pieniężnej i zwrotu kosztów. Wojewoda wniósł o oddalenie skargi, argumentując dużą liczbą spraw i ograniczonymi zasobami kadrowymi.Rozstrzygnięcie
Sąd stwierdził, że postępowanie było prowadzone przewlekle z rażącym naruszeniem prawa, przyznał skarżącej sumę pieniężną oraz zasądził zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Stefan Kłosowsk Sędzia WSA Patrycja Joanna Suwaj po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 15 marca 2018 r. sprawy ze skargi S. F. na przewlekłość postępowania Wojewody Z. w przedmiocie rozpoznania wniosku I. stwierdza, że postępowanie w sprawie z wniosku S. F. o udzielenie cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt czasowy prowadzone było przewlekle, II. stwierdza, że przewlekłe prowadzenie postępowania miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa, III. przyznaje od Wojewody Z. na rzecz skarżącej S. F. sumę pieniężną w wysokości [...] ([...]) złotych, IV. zasądza od Wojewody Z. na rzecz skarżącej S. F. kwotę [...]([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
S. F., reprezentowana przez radcę prawnego, wystąpiła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, ze skargą na przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego przez Wojewodę, w sprawie z jej wniosku, o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy i pracę na terytorium RP.
Skarżąca domagała się stwierdzenia, że przewlekłe prowadzenie postępowania miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa i przyznania od organu na jej rzecz, na podstawie art. 149 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", sumy pieniężnej w wysokości pięciokrotności przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłoszonego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego oraz zasądzenia od organu na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego.
W uzasadnieniu skargi S. F. wyjaśniła, że w dniu 31 sierpnia 2017 r. złożyła do Wojewody wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej wskazując jednocześnie, że w tym czasie była pracownikiem A. z siedzibą w W..
W dniu 27 września 2017 r., to jest w ostatnim dniu roboczym przed upływem terminu, o którym mowa w art. 35 § 3 zdanie pierwsze k.p.a., organ podjął pierwszą czynność w sprawie, zawiadamiając ją, że jej wniosek zostanie rozpoznany
w terminie do dnia 29 grudnia 2017 r. Przedłużenie postępowania organ uzasadnił koniecznością sprawdzenia złożonych wraz z wnioskiem dokumentów, jak również dużą liczbą postępowań w sprawach cudzoziemców, prowadzonych przed organem.
Dalej skarżąca wskazała, że w dniu 6 października 2017 r. wniosła ponaglenie na przewlekłość postępowania, a postanowieniem z dnia [...] r. organ wyższego stopnia uznał je za uzasadnione, wyznaczając nowy termin rozpatrzenia wniosku na dzień 25 stycznia 2018 r. Skarżąca podała, że do dnia wniesienia skargi, to jest 11 grudnia 2017 r. organ nie podjął żadnych czynności w sprawie.
W ocenie skarżącej, ten sposób procedowania przez organ nosi znamiona przewlekłości, bowiem sprawa dotycząca udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy jest sprawą relatywnie prostą i opierającą się na niewielkiej liczbie dokumentów. W związku z powyższym powinna zostać rozpoznana niezwłocznie zgodnie z art. 35 § 2 k.p.a. Przedłużając postępowanie organ nie powołał się zresztą na szczególne skomplikowanie sprawy. Główną przyczyną niezałatwienia wniosku w terminie były, zdaniem skarżącej, braki kadrowe i zła organizacja pracy, a nie - jak wskazywał organ, duża liczba spraw.
Skarżąca podniosła, że postępowanie organu jest wyrazem lekceważenia prawa, co winno skutkować uznaniem, iż przewlekłość miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Wnosząc o przyznanie na jej rzecz sumy pieniężnej na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. skarżąca podkreśliła, że przewlekłość ma charakter ciągły, a próba przyspieszenia postępowania za pomocą wprowadzonej niedawno instytucji ponaglenia, spowodowała skutek odwrotny od tego, który literalna nazwa tego środka sugeruje.
Wysokość żądanej kwoty skarżąca uzasadniła tym, że gdyby organ załatwił sprawę w terminie opisanym w art. 35 k.p.a., nie poniosłaby szkody polegającej na braku możliwości pracy, a tym samym uzyskania wynagrodzenia za okres co najmniej do dnia 25 stycznia 2018 r.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda, reprezentowany przez radcę prawnego, wniósł o jej oddalenie w całości.
Organ wyjaśnił, że wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy i pracę cudzoziemiec złożył w Delegaturze Z. Urzędu Wojewódzkiego
w K.. Wskazał, że zgodnie z przyjętą organizacją pracy, stanowiska pracy
w Delegaturze realizują jedynie obsługę klienta, tj. przyjmują wniosek i rejestrują go we właściwych rejestrach. Akta sprawy przekazywane są następnie do Z. Urzędu w S. na stanowiska pracy merytoryczne.
W niniejszej sprawie wniosek został przekazany pocztą specjalną w dniu 4 września 2017r. i wpłynął do Wydziału w S. w dniu 5 września 2017 r.
Dalej organ wywodził, że z uwagi na nadzwyczaj dużą liczbę wpływających do Wojewody wniosków w sprawach legalizacji pobytu, konieczna jest ich realizacja w uporządkowanym systemie, tj. wg kolejności wpływu. Do dnia 31 sierpnia do ZUW wpłynęło 4804 wniosków tylko o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy i pracę, przy czym tylko w lipcu wpłynęły 623 wnioski zaś
w sierpniu 629 wniosków.
Sprawy te rozpoznaje 9-osobowy zespół pracowników, co oznacza, że na
1 pracownika do 31 sierpnia przypadało średnio 530 spraw. Nadto zespół ten analizuje średnio każdego dnia około 30 spraw w toku (po uzupełnieniu dokumentów, uzyskaniu wyjaśnień) i 20-30 spraw nowych - w zależności od stopnia skomplikowania sprawy. Liczby te ulegają okresowym zmniejszeniom z uwagi na nieobecności pracowników związane z urlopami wypoczynkowymi, czy zwolnieniami lekarskimi. Ilość złożonych każdego dnia wniosków jest znacząco większa od dziennej liczby załatwiania spraw. Stąd też, możliwości organu w niezwłocznym rozpatrzeniu każdego złożonego wniosku są ograniczone.
Przechodząc na grunt skargi S. F., Wojewoda zwrócił uwagę na to, że pierwszą informację o możliwości wydłużenia terminu załatwienia sprawy, skarżąca otrzymała w dniu składania wniosku, zaś kolejną w piśmie z dnia
27 września 2017 r., w którym w oparciu o treść art. 36 § 1 k.p.a. wskazano nowy termin załatwienia sprawy, tj. do dnia 29 grudnia 2017 r., przy czym jak zaznaczono, pismo to zostało przesłane do strony po ustaleniu, że w sprawie nie zachodzą przeszkody do wszczęcia postępowania. Ustalenia te, jak podkreślił organ, wymagają wykonania wielu czynności, w tym analizy dokumentów, posiadanych rejestrów oraz systemów. Analiza ta została przeprowadzona w okresie od 6 do 26 września 2017r., a jej zakończenie odnotowano w metryce w poz. 5 w dniu 27 września 2017 r. jako "przekazanie do opiniowania". Szczegółowa weryfikacja i analiza w zakresie braku wystąpienia przesłanek negatywnych do wszczęcia postępowania powoduje możliwość podejmowania dalszych czynności w sprawie. Organ musi dysponować zatem realnym czasem, potrzebnym do przeanalizowania stanu sprawy również na tym etapie postępowania.
Następnie wskazano, że pismem z dnia 12 października 2017r. organ wystąpił do komendanta oddziału Straży Granicznej, komendanta wojewódzkiego Policji oraz Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego o udzielenie informacji, o której mowa
w art. 109 ustawy o cudzoziemcach.
Organ nie zgodził się z wywodami skarżącej, odnoszącymi się do stopnia skomplikowania postępowania o udzielenie zgody na pobyt czasowy cudzoziemca na terenie RP wywodząc, że postępowanie o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy i pracę na terenie Rzeczypospolitej Polskiej ma charakter sprawy szczególnie skomplikowanej i jest prowadzone przez okres minimum 2 miesięcy.
Postępowanie administracyjne w sprawie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy i pracę związany jest, zdaniem organu, z niełatwym do ustalenia stanem faktycznym i prawnym, wymagającym wnikliwej analizy dokumentów. W zależności od ustalonych przez organ okoliczności sprawy, przesłuchiwane są strony postępowania, świadkowie, organ może zwrócić się również do Straży Granicznej o przeprowadzenie wywiadu środowiskowego. Podejmowanych jest również szereg czynności sprawdzających, od których uzależnione jest rozstrzygnięcie w danej sprawie. Przykładem podejmowanych przez urząd czynności sprawdzających jest uzyskanie informacji komendanta oddziału Straży Granicznej, komendanta wojewódzkiego Policji oraz Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego na temat cudzoziemca i zagrożenia, jakie może on stanowić przebywając na terenie kraju.
Uzyskanie informacji od stosownych służb, w trakcie prowadzonego postępowania stanowi czynność, która zgodnie z obowiązującymi przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego przerywa bieg terminów procesowych w sprawie.
W niniejszej sprawie 30-dniowy termin dla udzielenia informacji upływał dla komendanta wojewódzkiego Policji oraz Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego w dniu 16 listopada 2017 r. zaś dla komendanta oddziału Straży Granicznej w dniu 17 listopada 2017 r.
W dniu 13 października 2017 r., Wojewoda, na podstawie art. 50 § 1 i art. 77 § 1 k.p.a., wezwał wnioskodawcę do uzupełnienia dokumentów
w sprawie, przy czym jak podkreślono nie było to wezwanie do usunięcia braków formalnych wniosku, poza sporem pozostaje bowiem okoliczność, iż wniosek nie zawierał braków formalnych. Jak wyjaśnił organ dokumenty, których dostarczenia się domagał nie zostały przez stronę przedłożone.
Odnosząc się do postawionego w skardze zarzutu prowadzenia przewlekle sprawy organ uznał, że nie jest on uzasadniony, bowiem rozważając czy możliwe było szybsze i efektywniejsze prowadzenie postępowania w danej sprawie należy wskazać, że sprawa nie mogła być załatwiona w terminie krótszym. Niezwłocznie mogą być załatwiane sprawy, które mogą być rozpatrzone w oparciu o dowody przedstawione przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ (np. danych z ewidencji, rejestrów). Niezwłocznemu załatwieniu podlegają zatem sprawy, w których nie trzeba prowadzić postępowania dowodowego, ponieważ albo cały materiał dowodowy jest od razu dostarczany przez stronę, albo może być uzupełniony przez organ administracyjny poprzez podjęcie odpowiednich czynności faktycznych.
Z uwagi na 30 - dniowy termin uzyskania informacji, o której mowa w art. 109 ustawy o cudzoziemcach i załączenie do wniosku dokumentów niewystarczających do udzielenia cudzoziemcowi żądanego zezwolenia, organ pierwszej instancji nie mógł zakończyć postępowania w terminie 1 miesiąca. Ze względu na brak uzupełnienia wniosku przez stronę sprawa nie mogła zakończyć się wydaniem decyzji również w terminie 2 miesięcy od dnia złożenia wniosku.
Wojewoda podkreślił, że ustawodawca w sposób wyraźny określił wymogi, jakie musi spełnić cudzoziemiec, starając się o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy i pracę na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i podniósł, że skarżąca od początku była informowana o stanie sprawy. Sam fakt, że w okresie od dnia złożenia wniosku do dnia pierwszej informacji w sprawie przesłanej do strony upłynęło 27 dni nie może być traktowany jako przewlekłość postępowania.
Wprawdzie czynności podejmowane przez Wojewodę odbywały się w pewnych odstępach czasowych, lecz nie było to związane z opieszałością, pozornością, czy nieuzasadnionym przedłużaniem terminów przez organ w celu opóźnienia załatwienia sprawy. Ponadto analiza złożonego wniosku i załączonych dokumentów, dokonanie niezbędnych sprawdzeń w posiadanych przez organ rejestrach (wykaz osób niepożądanych, System Informacji Schoengen). W przedmiotowej sprawie organ pierwszej instancji nie kończąc postępowania dokonywał niezbędnych, ustawowych działań koniecznych do wnikliwego wyjaśnienia sprawy, zmierzających do załatwienia jej zgodnie z żądaniem strony i wielokrotnie informował skarżącą o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie jej praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje:
Skarga zasługiwała na uwzględnienie.
Przedmiotem skargi jest przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawie udzielenia cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt czasowy, zainicjowanej wnioskiem S. F. z dnia 31 sierpnia 2017 r.
Przystępując do rozpoznania skargi w pierwszej kolejności należy odwołać się do przepisów procedury regulującej zasady postępowania administracyjnego, zawartych w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1257 ze zm.), zwanej dalej "k.p.a.". Jakkolwiek żaden z przepisów k.p.a. nie definiuje wprost pojęcia "przewlekłego prowadzenia postępowania", to jednak definicję taką można wyprowadzić zarówno z przepisów dotyczących ogólnych zasad postępowania administracyjnego, jak i przepisów bezpośrednio określających termin załatwienia sprawy.
Formułując zasadę szybkości postępowania, w art. 12 § 1 k.p.a. wskazano,
że organy administracji publicznej powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia z kolei w § 2 tego przepisu przewidziano, że sprawy, które nie wymagają zbierania dowodów, informacji lub wyjaśnień, powinny być załatwione niezwłocznie.
Konkretyzując terminy do załatwienia sprawy administracyjnej w art. 35 § 1 k.p.a. powtórzono, że organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Niezwłocznie powinny być załatwiane sprawy, które mogą być rozpatrzone w oparciu o dowody przedstawione przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ (§ 2). Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym
- w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania (§ 3).
Z przywołanych wyżej przepisów wyprowadzić można wniosek, że prawidłowo przeprowadzone postępowanie administracyjne powinno zmierzać do szybkiego
i sprawnego załatwienia sprawy, przy czym w przypadku, gdy sprawa ma nieskomplikowany charakter, a do wniosku załączone zostały wszystkie niezbędne dokumenty, rozstrzygnięcie kończące postępowanie powinno zostać podjęte niezwłocznie. W pozostałych przypadkach, w szczególności, gdy organ przed wydaniem rozstrzygnięcia musi przeprowadzić postępowanie dowodowe, sprawa powinna zostać zakończona w rozsądnym terminie, a postępowanie powinno być prowadzone w taki sposób, aby ten rozsądny termin zachować. W szczególności dotyczy to sprawnego i szybkiego podejmowania kolejnych działań zmierzających do zgromadzenia pełnego materiału dowodowego i wszechstronnego wyjaśnienia sprawy.
W tym kontekście przewlekłość postępowania może zatem polegać zarówno na tym, że organ nie podejmuje w sprawie zainicjowanej wnioskiem żadnych czynności, bądź podejmuje je z niczym nieuzasadnionym opóźnieniem, jak również na tym, że czynności w sprawie są co prawda podejmowane, jednak odstęp czasowy pomiędzy nimi jest na tyle duży, że prowadzi do nadmiernego i nieuzasadnionego wydłużenia czasu trwania postępowania, inaczej mówiąc gdy w sprawie brak jest należytej koncentracji czynności procesowych.
Podkreślić również należy, że ocena przewlekłości nie jest uzależniona od tego, czy w sprawie została wydana decyzja administracyjna, bądź inne rozstrzygnięcie kończące postępowanie. Osąd w tej kwestii dotyczy bowiem wyłącznie sposobu procedowania organu, w szczególności tego, czy czynności podejmowane były przez organ sprawnie i rzeczywiście zmierzały do wyjaśnienia sprawy i szybkiego zakończenia postępowania.
Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy wskazać należy,
że z przedłożonych przez organ akt postępowania wynika, iż skarżąca w dniu
31 sierpnia 2017 r. złożyła wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy na terytorium RP. Do wniosku załączyła wymagane dokumenty, co pozostaje poza sporem, bowiem organ potwierdził w odpowiedzi na skargę, że wniosek skarżącej w dacie jego złożenia był kompletny i nie zawierał braków formalnych.
Pismem z dnia 27 września 2017 r., a więc po upływie blisko miesiąca od dnia złożenia wniosku, skarżąca została poinformowana o tym, że decyzja w jej sprawie zostanie podjęta do dnia 29 grudnia 2017 r. ponieważ konieczne jest sprawdzenie złożonych dokumentów. Ponadto organ wskazywał na dużą liczbę spraw prowadzonych w sprawach dotyczących cudzoziemców. Jednocześnie skarżąca została poinformowana o tym, że w przypadku, gdy konieczne będzie złożenie dodatkowych wyjaśnień lub dokumentów, zostanie o tym poinformowana za pośrednictwem poczty.
Pismo wzywające skarżącą do uzupełnienia dokumentów zostało skierowane do niej dopiero w dniu 13 października 2017 r., już po wniesieniu ponaglenia do Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji. W dniu 12 października 2017 r. organ zwrócił się do Delegatury ABW w G. Wydział Zamiejscowy w S., Komendanta Wojewódzkiego Policji w S. i Komendanta Morskiego Oddziału Straży Granicznej w G. o informację, czy wjazd i pobyt skarżącej na terytorium RP stanowi zagrożenie dla obronności lub bezpieczeństwa państwa albo ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego.
W świetle przedstawionej wyżej sekwencji zdarzeń nie ulega wątpliwości,
że pierwsza czynność w sprawie została podjęta dopiero po upływie blisko miesiąca od dnia złożenia przez skarżącą wniosku, przy czym nie była to czynność mająca na celu uzupełnienie materiału dowodowego, a zawiadomienie skarżącej o niezakończeniu sprawy w terminie. Jednocześnie z akt postępowania nie wynika, aby organ w okresie od dnia 31 sierpnia 2017 r. (data złożenia wniosku), do dnia
27 września 2017 r. (data pierwszego pisma skierowanego do skarżącej), podejmował jakiekolwiek inne czynności w sprawie. Oceny tej nie zmienia przywoływana w odpowiedzi na skargę okoliczność, iż w okresie tym dokonywano analizy wniosku w zakresie wystąpienia negatywnych przesłanek do wszczęcia postępowania, co uwidoczniono w metryce sprawy.
Przede wszystkim bowiem wskazać należy, że stosownie do art. 61 § 3 k.p.a., datą wszczęcia postępowania na żądanie strony jest dzień doręczenia żądania organowi administracji publicznej. Wszczęcie postępowania w tej dacie następuje jeżeli wniosek jest kompletny i nie zawiera braków formalnych, w przeciwnym razie organ winien wezwać wnioskodawcę do jego uzupełnienia w trybie art. 64 § 2 k.p.a.
W badanej sprawie wniosek był kompletny i nie zawierał braków formalnych, czego organ nie kwestionuje i został pozytywnie zweryfikowany już w dacie jego złożenia to jest 31 sierpnia 2017 r.
Analiza akt postępowania prowadzi zatem do przekonania, że postępowanie
z wniosku S. F. zostało skutecznie wszczęte w dacie jego złożenia, o czym świadczy również znajdująca się na k. 32 akt tabela obrazująca weryfikację wniosku.
W dniu 1 września 2017 r. wniosek został zarejestrowany w SI Chronos (poz.
4 metryki), natomiast kolejna czynność, polegająca na zawiadomieniu skarżącej o tym, że jej wniosek zostanie rozpoznany w późniejszym terminie, została podjęta
27 września 2017 r. (poz. 5 metryki), zaś działania mające bezpośredni związek
z załatwieniem sprawy, dopiero w dniu 12 października 2017 r.
Nie ulega zatem wątpliwości, że postępowanie w sprawie prowadzone było przewlekle, bowiem organ przez blisko półtora miesiąca nie wykonał w sprawie żadnych czynności nakierowanych na załatwienie wniosku i wydanie rozstrzygnięcia. W tym kontekście nie zasługują na uwzględnienie twierdzenia organu, iż w okresie od dnia 6 do dnia 26 września 2017 r. przeprowadzano analizę dokumentów, posiadanych rejestrów i systemów, skoro dokumenty złożone przez skarżącą zostały już poddane analizie w dacie złożenia i przeszły pozytywną weryfikację. Z kolei analiza posiadanych rejestrów i systemów nie znalazła swojego materialnego efektu w postaci chociażby notatki, z której wynikałoby kiedy i jakie rejestry i systemy zostały sprawdzone, jakie poczyniono ustalenia, a przede wszystkim obrazującej, że wykonanie tych czynności było na tyle pracochłonne, że musiało trwać blisko trzy tygodnie.
Sąd nie podzielił także wyrażonego w odpowiedzi na skargę poglądu,
iż długotrwałe prowadzenie postępowania wynikało, między innymi, z konieczności oczekiwania na informacje od Delegatury ABW w G. Wydział Zamiejscowy
w S., Komendanta Wojewódzkiego Policji w S. i Komendanta Morskiego Oddziału Straży Granicznej w G.. Argument ten mógłby zostać uwzględniony w sytuacji, gdyby do wymienionych służb zwrócono się niezwłocznie po dokonaniu formalnej weryfikacji wniosku, a nie po blisko półtoramiesięcznym okresie od dnia jego wpływu. Brak jest również logicznego wytłumaczenia z jakich względów skierowanie pisma do wskazanych organów nie mogło nastąpić w tym czasie, gdy organ dokonywał sprawdzania rejestrów, bądź w dacie, gdy wygenerowano pierwsze pismo do skarżącej. Z tych względów nie mogą zostać uwzględnione wywody organu odnoszące się do terminów do udzielenia odpowiedzi, które upływały dla poszczególnych służb w połowie listopada 2017 r., terminy te były bowiem prostą konsekwencją zbyt późnego wystąpienia do służ o udzielenie informacji na temat skarżącej. Inaczej mówiąc, gdyby organ wystąpił z wnioskami o udzielenie informacji niezwłocznie po pozytywnej weryfikacji wniosku, odpowiedź od służb otrzymałby odpowiednio wcześniej.
Analiza akt postępowania i odpowiedzi na skargę wskazuje, zdaniem Sądu, jednoznacznie, że przyczyną opieszałości jest duża ilość spraw dotyczących cudzoziemców ubiegających się o przyznanie pobytu czasowego na terenie RP i brak możliwości, przy określonym stanie kadrowym urzędu, sprawnej i szybkiej realizacji wpływających wniosków. Nie jest to jednak okoliczność, która mogłaby się przełożyć na ocenę przewlekłości postępowania. Strona ma bowiem prawo oczekiwać, że postępowanie zainicjowane jej wnioskiem zostanie – zgodnie z zasadą szybkości i ograniczonego formalizmu, rozpoznane bez zbędnej zwłoki, przy użyciu najprostszych środków prowadzących do załatwienia sprawy (art. 12 k.p.a.).
Zasada ta nie może doznawać ograniczenia z przyczyn leżących po stronie organu, którego zadaniem jest taka organizacja pracy, która umożliwi dostosowanie jego struktury do zmieniających się warunków, zwłaszcza – co wynika również
z odpowiedzi na skargę, że znaczny wpływ wniosków o przyznanie pobytu czasowego na terenie RP nie ma charakteru incydentalnego, a jest efektem szerszego zjawiska - dużego zapotrzebowania rynku pracy. Stąd działania organu winny być nakierowane na szybkie i sprawne załatwianie wniosków, zwłaszcza, gdy dotyczą one osób, które już przebywały i pracowały legalnie na terytorium RP. W szczególności strony nie mogą obciążać konsekwencje niewłaściwej organizacji pracy, czy braków kadrowych po stronie organu.
W badanej sprawie, w świetle przedstawionych wyżej okoliczności, nie ulega zatem wątpliwości, że postepowanie prowadzone było przewlekle i w ocenie Sądu przewlekłość ta rażąco naruszała prawo. Zważyć bowiem należy, że organ do dnia
12 października 2017 r. nie podjął w sprawie żadnych czynności ukierunkowanych na załatwienie sprawy, a dopiero po upływie miesiąca od dnia złożenia wniosku poinformował skarżącą o braku możliwości załatwienia sprawy w terminie, wyznaczając jednocześnie bardzo odległy termin jej załatwienia do dnia 29 grudnia 2017 r. Takie postępowanie organu nie może zasługiwać na aprobatę w sytuacji, gdy brak jest racjonalnych i uzasadnionych przesłanek do tak długiego procedowania
w stosunkowo prostej sprawie. Bez znaczenia przy tym pozostaje przywoływana przez organ okoliczność nieuzupełnienia przez skarżącą dokumentów, skoro ich dezaktualizacja była prostą konsekwencją opieszałości organu.
W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. stwierdził,
że Wojewoda dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania, a w oparciu o art. 149 § 2 p.p.s.a uznał, ze przewlekłe prowadzenie postępowania miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
Nie ulega wątpliwości, że tak długi okres oczekiwania na załatwienie sprawy miał dla skarżącej o tyle poważne następstwa, że pozbawił ją możliwości wykonywania pracy i zarobkowania z jednej strony i spowodował konieczność aktualizacji wymaganych dokumentów - z drugiej. Tym samym za zasadne Sąd uznał żądanie skarżącej przyznania na jej rzecz sumy pieniężnej, na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a., nie podzielił jednak stanowiska skarżącej w przedmiocie jej wysokości. Ta bowiem zdaniem Sądu powinna nawiązywać do realiów sprawy i stanowić zindywidualizowane, wynikające z analizy sytuacji strony, będącej konsekwencją przewlekłego prowadzenia postępowania, zadośćuczynienie za oczekiwanie na rozpoznanie jej sprawy.
Określając wysokość sumy pieniężnej sąd wziął zatem pod uwagę zarówno czas trwania postępowania, jak i okoliczność, że na skutek opieszałości organu skarżąca pozostawała bez zatrudnienia. Sąd uznał, że w tych okolicznościach przyznana suma pieniężna powinna odpowiadać w przybliżeniu wartości wynagrodzenia skarżącej netto, za okres trzech miesięcy - do wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego.
O kosztach postępowania orzeczono na postawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło