II SAB/Sz 70/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder, Sędziowie Sędzia NSA Danuta Strzelecka-Kuligowska,, Sędzia WSA Arkadiusz Windak (spr.), Protokolant Katarzyna Skrzetuska-Gajos, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 6 kwietnia 2011 r. sprawy ze skargi H. B. na bezczynność Spółki A. w przedmiocie udzielenia informacji publicznej I. zobowiązuje Spółkę A. do rozpatrzenia wniosku H. B. z dnia [...] o udostępnienie informacji publicznej w terminie 14 dni od dnia uprawomocnienia się niniejszego orzeczenia, II. zasądza od Spółki A. na rzecz skarżącego H. B. kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Wnioskiem z dnia [...] H.B. zwrócił się do Prezesa Miejskiego Przedsiębiorstwa Gospodarki Komunalnej Spółka z o.o. w [...] o udostępnienie informacji publicznej, poprzez przesłanie uwierzytelnionego odpisu (kserokopii) sprawozdania finansowego MPGK Spółka z o.o. w [...] za ostatni (...) rok obrotowy oraz opinii i raportu biegłego rewidenta dotyczących ww. sprawozdania finansowego. W odpowiedzi na ten wniosek Prezes Zarządu MPGK Spółka z o.o. w [...] pismem z dnia [...] poinformował H.B., że w związku z koniecznością weryfikacji wniosku pod kątem podmiotowo-przedmiotowym, jak również potrzebą uzyskania od kancelarii prawnej opinii w tym przedmiocie wskazał, że ustosunkuje się do złożonego wniosku do [...]. Jednocześnie Prezes Zarządu MPGK Spółka z o.o. skierował do H.B. pytanie, "gdzie widzi szczególną istotność dla interesu publicznego w zakresie żądanych informacji". W dniu [...] H.B. wniósł, za pośrednictwem Miejskiego Przedsiębiorstwa Gospodarki Komunalnej Spółka z o.o. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie na bezczynność Prezesa Zarządu MPGK Spółka z o.o. w sprawie jego wniosku z dnia [...], dotyczącego udostępnienia informacji publicznej poprzez przesłanie mu uwierzytelnionego odpisu (kserokopii) sprawozdania finansowego MPGK Spółka z o.o. za ostatni rok obrotowy [...] oraz opinii biegłego rewidenta dotyczącej tego sprawozdania. W uzasadnieniu skargi H.B. podał, że wskazana w piśmie Prezesa Zarządu MPGK Spółka z o.o. z [...] przyczyna przedłużenia do dwóch miesięcy terminu udostępnienia informacji publicznej uzasadniona konicznością zasięgnięcia opinii prawnej nie jest okolicznością uniemożliwiającą udostępnienie informacji publicznej w ustawowym, czternastodniowym terminie. Bezpodstawne jest również żądanie wykazania "szczególnej istotności dla interesu publicznego" w dostępie do informacji w zakresie objętym wnioskiem, ponieważ żądana informacja publiczna nie jest informacją przetworzoną w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Odpowiadając na skargę Prezes MPGK Spółka z o.o. wniósł o jej oddalenie. W piśmie procesowym z dnia [...], pełnomocnik MPGK Spółka z o.o., wniósł o odrzucenie, ewentualnie o oddalenie skargi H.B.. Uzasadniając wniosek o odrzucenie skargi podniesiono, że skarga została skierowana przeciwko podmiotowi, który nie ma obowiązku udzielania informacji publicznej, a w konsekwencji nie można mu zarzucić trwaniu w bezczynności w tym zakresie. Nie ulega bowiem wątpliwości, że Miejskie Przedsiębiorstwo Gospodarki Komunalnej Spółka z o.o. jest podmiotem o którym mowa w ustawie o dostępie do informacji publicznej. Jednakże, zgodnie z treścią skargi, zaskarżona została bezczynność Prezesa Miejskiego Przedsiębiorstwa Gospodarki Komunalnej Spółka z o.o., który to Prezes wyłącznie reprezentuje Spółkę oraz dokonuje w jej imieniu czynności. Działalność prezesa spółki prawa handlowego nie podlega kontroli ze strony sądu administracyjnego. Dlatego skarżenie bezczynności prezesa spółki z o.o., który nie ma obowiązku udzielania informacji publicznej, jest niedopuszczalne. Niezależnie od tego podniesiono, że Spółka nie pozostaje w bezczynności w zakresie udzielenia informacji publicznej, o którą wystąpił skarżący. Skarżący uzyskał informację, że jego wniosek zostanie rozpoznany do dnia [...]. z uwagi na konieczność jego analizy merytorycznej, w tym analizy prawnej. Pismem z dnia [...] oraz pismem z dnia [...]skierowano do H.B. informację, iż żądane dane są jawne i znajdują się w aktach w Krajowym Rejestrze Sądowym, a zatem skarżący może je tam uzyskać. Oba pisma zostały wysłane za pośrednictwem gońca na adres wskazany przez wnioskodawcę w treści wniosku o udzielenie informacji publicznej, jednakże z adnotacji doręczyciela na obu przesyłkach wynika, iż adresat nie zamieszkuje pod podanym adresem. Pełnomocnik strony skarżącej wyraził również opinię, że założenia ustawy są takie, iż można żądać informacji tylko w sytuacji, gdy strona nie jest w stanie ich uzyskać gdzie indziej. W tym zakresie odwołał się do wyroku NSA z dnia 20 listopada 2003 r., sygn. akt II SAB 372/03 oraz NSA z dnia 16 czerwca 2009 r., sygn. akt I OSK 89/09. Jeżeli zatem informacja jest ogólnodostępna to ustawa nie znajduje w ogóle zastosowania, co powoduje, że nie ma potrzeby wydawania stronie żadnego orzeczenia w tym zakresie, w szczególności orzeczenia o którym mowa w treści ustawy. Z tego też względu skarga na bezczynności powinna ulec oddaleniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje. Skarga okazała się zasadna. Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej służy realizacji konstytucyjnego prawa dostępu do wiedzy na temat funkcjonowania organów władzy publicznej. Pojęcie informacji publicznej ustawodawca określił w art. 1 ust. 1 i art. 6 ww. ustawy. W ich świetle informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych, a w szczególności o sprawach wymienionych w art. 6 ustawy. Art. 6 ust. 1 pkt 5 ustawy stanowi, m.in., że udostępnieniu podlega informacja publiczna o majątku publicznym, w tym o dochodach i stratach spółek handlowych, w których podmioty, o których mowa w lit. a)-c), (czyli m.in. jednostki samorządu terytorialnego) mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów Kodeksu spółek handlowych, oraz dysponowaniu tymi dochodami i sposobie pokrywania strat. Udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2 (art. 13 ust. 1 ustawy). Poza sporem w niniejszej sprawie jest to, że Miejskie Przedsiębiorstwo Gospodarki Komunalnej Spółka z o.o. jest podmiotem mającym obowiązek udzielania informacji publicznej. Co prawda w skardze jako podmiot, któremu strona zarzuca bezczynność w sprawie, wskazano Prezesa MPGK Spółka z o.o. , tym niemniej Sąd uznał, że oczywistym jest, że jednostką zobowiązaną do udzielenia informacji publicznej była ww. Spółka, którą na zewnątrz reprezentował jej Prezes, podpisując kierowaną do skarżącego korespondencję. Dlatego żądanie z opisanego powodu odrzucenia skargi, w ocenie składu orzekającego, było zbyt daleko idące i w realiach niniejszej sprawy nieuzasadnione. O tym w jakiej formie może nastąpić udostępnienie informacji publicznej przesądza ustawa o dostępie do informacji publicznej. I tak, zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy, udostępnianie informacji publicznych następuje w drodze: 1) ogłaszania informacji publicznych, w tym dokumentów urzędowych, w Biuletynie Informacji Publicznej, o którym mowa w art. 8, 2) udostępniania, o którym mowa w art. 10 i 11, 3) wstępu na posiedzenia organów, o których mowa w art. 3 ust. 1 pkt 3, i udostępniania materiałów, w tym audiowizualnych i teleinformatycznych, dokumentujących te posiedzenia. Dostęp do informacji publicznej jest bezpłatny, z zastrzeżeniem art. 15 (art. 7 ust. 2). W myśl art. 11 ustawy, informacja publiczna może być udostępniana: 1) w drodze wyłożenia lub wywieszenia w miejscach ogólnie dostępnych, 2) przez zainstalowane w miejscach, o których mowa w pkt 1, urządzenia umożliwiające zapoznanie się z tą informacją. Zasadą wynikającą wprost z art. 10 ust. 1 jest to, że informacja publiczna, która nie została udostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej, jest udostępniana na wniosek. Ponadto, wedle art. 14 ust. 1 ustawy, udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje w sposób i w formie zgodnych z wnioskiem. W niniejszej sprawie Spółka wnosząc o oddalenie skargi podniosła, że poinformowała skarżącego, że żądane dane są jawne i znajdują się w aktach w Krajowym Rejestrze Sądowy i H.B. może je tam uzyskać. Ponadto, Spółka stwierdziła, że w jej ocenie, założenie ustawy o dostępie do informacji publicznej są takie, iż można żądać informacji tylko w sytuacji, gdy strona nie jest w stanie ich uzyskać gdzie indziej. Oba te argumenty Sąd uznał za chybione. Po pierwsze, wedle przytoczonych wyżej przepisów, ustawa o dostępie do informacji publicznej nie przewiduje takiej formy załatwienia sprawy jak poinformowanie wnioskodawcy, że kserokopię żądanych dokumentów zawierających informacje publiczne może on uzyskać gdzie indziej, np. w KRS-ie. Jeżeli podmiot zobowiązany do udzielania informacji publicznej jest w jej posiadaniu, to albo może wskazać wnioskodawcy, że informacja ta znajduje się na stronie BIP (art. 7 ust. 1 pkt 1) albo że została ogłoszona w drodze wyłożenia lub wywieszenia w miejscu ogólnie dostępnym (art. 11). W przeciwnym wypadku, co do zasady, ma obowiązek udostępnić żądaną informację w formie określonej we wniosku. Dodatkowo podkreślić należy, że zgodnie z art. 7 ust. 2 ustawy, dostęp do informacji publicznej jest bezpłatny, z zastrzeżeniem art. 15. Tymczasem kierując skarżącego do KRS-u, celem uzyskania kserokopii sprawozdania finansowego MPGK Spółki z o.o. w [...] za rok [...] oraz opinii i raportu biegłego rewidenta, zmuszonoby zainteresowanego do poniesienia kosztów związanych z uzyskaniem kserokopii tych dokumentów z KRS-u. O ile dostęp do przeglądania dokumentów gromadzonych w KRS-ie jest bezpłatny a same informacje jawne, o tyle istnieje istotna różnica pomiędzy żądaniem takich dokumentów od jakiegokolwiek podmiotu i uzyskaniem informacji o takim podmiocie od żądania i udostępniania informacji (dokumentów) od podmiotu w którym pozycję dominującą ma jednostka samorządowa. Na tej ostatniej ciążą bowiem dodatkowe obowiązki dotyczące m.in. udostępniania i to bezpłatnej informacji publicznej w formie określonej we wniosku. Wątpliwości Sądu budzie również sam sposób doręczania korespondencji przez Spółkę do skarżącego i twierdzenie przez Spółkę, że zainteresowany uzyskał informację w sprawie sposobu rozpatrzenia jego wniosku, co miałoby przemawiać za prawidłowym załatwieniem sprawy. W tym zakresie Spółka powołała się na dwa pisma skierowane do H.B. (z dnia [...] r.). Co prawda na zwrotnych potwierdzeniach odbioru widnieje podpisana przez gońca informacja, że skarżący nie mieszka pod wskazanym adresem przy ul. [...], tym niemniej brak jest na przesyłach jakiejkolwiek wzmianki o źródle lub okolicznościach uzyskania takiej wiedzy. Trudno ustalić kim była osoba doręczająca (pracownikiem Spółki, czy pracownikiem firmy kurierskiej), niewątpliwie jednak poczynione przez nią ustalenia i czynności doręczenia nie zostały zrealizowane w sposób właściwy, o czym świadczy fakt późniejszego skutecznego doręczania przez Sąd korespondencji w sprawie na ten samy adres i jej osobistego odbierania przez skarżącego albo przez jego małżonkę. Reasumując, sposób załatwienia wniosku skarżącego dot. udostępnienia kopi żądanych dokumentów nie był zgodny z wymogami ustawy o dostępie do informacji publicznej, co czyni skargę zasadną. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie uznał skargę na bezczynność za uzasadnioną i orzekł jak w sentencji na podstawie art. 149 i art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).